Galatasaray ile Fenerbahçe, Trendyol Süper Lig’in 9. haftasında bugün oynayacakları derbiyle tarihte 407. kez rakip olacak. Karşılaşma, Samsunspor’u deplasmanda 2-1 yenerek maç fazlasıyla lider olan Amedspor’u da yakından ilgilendiriyor.
Sarı-kırmızıların sahadan puansız ayrılması, yani olası bir Fenerbahçe galibiyeti Amedspor’un liderliğini perçinleyebilir. Beraberlik halinde ise Amedspor ve Galatasaray 20 puanda eşitlenecek ve yeşil-kırmızılılar averajla liderliğini koruyacak.
Süper Lig’de liderlik hesapları böyleyken, derbide 407’nci randevuya da geri sayım sürüyor.
Grafik: AA
Chobani Stadı’nın bulunduğu ve geçmişte “Papazın Çayırı” olarak anılan alanda, 17 Ocak 1909’da oynanan özel maçla başlayan rekabette Fenerbahçe, hem galibiyet hem de gol sayısında rakibinin önünde bulunuyor. Galatasaray’ın 2-0 kazandığı ilk karşılaşmanın ardından iki takım, farklı dönemlerde çok sayıda unutulmaz maça imza attı.
Galibiyetlerde Fenerbahçe üstün
İki takım arasında bugüne kadar oynanan 406 maçın 150’sini Fenerbahçe kazandı. Galatasaray ise biri hükmen olmak üzere 131 galibiyet elde etti. Tarafların 125 karşılaşmasında eşitlik bozulmadı.
Gol sayılarında da sarı-lacivertli ekip önde bulunuyor. Fenerbahçe, geride kalan maçlarda 546 gol kaydederken Galatasaray, üçü hükmen galibiyetlerden olmak üzere toplam 508 golle karşılık verdi.
Süper Lig’de 139. randevu
Galatasaray ile Fenerbahçe, Süper Lig tarihinde bugüne kadar 138 kez karşı karşıya geldi. Genel rekabette olduğu gibi lig maçlarında da Fenerbahçe’nin üstünlüğü bulunuyor.
Sarı-lacivertli ekip, lig karşılaşmalarında 53 galibiyet elde ederken Galatasaray 39 kez sahadan galip ayrıldı. İki takım arasındaki 46 lig maçı ise beraberlikle sonuçlandı.
Ligde oynanan karşılaşmalarda Fenerbahçe 165 gol atarken Galatasaray’ın gol sayısı 137 oldu. İki takımın yeni karşılaşması, Süper Lig’deki rekabette 139. maç olarak kayıtlara geçecek.
RAMS Park’ta 18. derbi
Galatasaray ile Fenerbahçe, 15 Ocak 2011’de açılan Ali Sami Yen Spor Kompleksi RAMS Park’ta 18. kez karşı karşıya gelecek.
Stat, bugüne kadar biri Süper Final kapsamında olmak üzere toplam 17 Galatasaray-Fenerbahçe derbisine ev sahipliği yaptı. Bu karşılaşmaların 6’sını Galatasaray, 5’ini Fenerbahçe kazandı. Altı mücadelede ise taraflar birbirine üstünlük sağlayamadı.
RAMS Park’ta oynanan derbilerde Galatasaray 19 gol kaydederken Fenerbahçe rakip fileleri 13 kez havalandırdı.
İki kulüp arasındaki 117 yıla ulaşan rekabet, sportif sonuçların yanı sıra seyirci rekorları, gol istatistikleri, unutulmaz oyuncular ve sahalarda yaşanan sıra dışı olaylarla da futbol tarihindeki yerini aldı.
En az ve en çok seyircili maçlar
Fenerbahçe ile Galatasaray arasındaki karşılaşmalarda en az seyircinin bulunduğu maç, 17 Kasım 1922’de oynandı. İttihat Sahası’nda sağanak yağış altında yapılan mücadeleyi hakem Fethi Tahsin Başaran, şemsiyeyle yönetmek zorunda kaldı. Karşılaşmayı biletsiz olarak yalnızca 14 kişi izledi.
İki takım arasındaki seyirci rekoru ise 21 Eylül 2003’te kırıldı. Atatürk Olimpiyat Stadı’nda oynanan lig maçını 70 bin 125 kişi takip etti. Bu sayı, Galatasaray-Fenerbahçe rekabetinde bir karşılaşmayı izleyen seyirci sayısında rekor olarak kayıtlara geçti.
Rekabetin en golcü futbolcusu Zeki Rıza Sporel
Galatasaray-Fenerbahçe rekabetinde en fazla gol atan futbolcu, Fenerbahçe’nin eski oyuncularından Zeki Rıza Sporel oldu. Sporel, Galatasaray’a karşı çıktığı 42 maçta rakip fileleri 27 kez havalandırdı.
Sporel’i, 24 golle yine Fenerbahçeli futbolcu Alaattin Baydar takip etti. Fenerbahçe forması giyen Lefter Küçükandonyadis’in rekabette 20, Galatasaray’ın unutulmaz oyuncularından Metin Oktay’ın ise 19 golü bulunuyor.
Her iki takımda da forma giyen Tanju Çolak, rekabet tarihinde toplam 22 gol kaydetti. Bu gollerin 14’ünü Galatasaray, 8’ini ise Fenerbahçe formasıyla attı.
Süper Lig karşılaşmalarında takımlarının en golcü isimleri de farklı oyuncular oldu. Galatasaraylı Metin Oktay, lig derbilerinde 9 golle öne çıkarken Fenerbahçeli Aykut Kocaman 8 gol kaydetti.
Turgay Şeren’in derbi rekoru
Galatasaray-Fenerbahçe karşılaşmalarında en fazla forma giyen futbolcu rekoru, Galatasaray ve A Milli Takım’ın unutulmaz kalecilerinden merhum Turgay Şeren’e ait.
Şeren, Fenerbahçe’ye karşı Galatasaray kalesini 55 kez korudu. Bu sayı, onu iki takım arasındaki rekabette en fazla sahaya çıkan futbolcu konumuna taşıdı.
İki takımın uzun galibiyet hasretleri
Galatasaray ile Fenerbahçe, rekabetin farklı dönemlerinde uzun süre birbirlerine karşı galibiyet elde edemedi. Fenerbahçe üst üste 11, Galatasaray ise 18 maç boyunca rakibini yenemedi.
Fenerbahçe, 20 Kasım 1949’da Galatasaray’ı 2-0 mağlup ettikten sonra üst üste 11 karşılaşmada galibiyet alamadı. Sarı-lacivertli ekip, bu serinin ardından 22 Şubat 1953’te oynanan maçta Galatasaray’ı 1-0 yenerek galibiyet hasretini sona erdirdi.
Galatasaray ise 17 Mayıs 1942’de Fenerbahçe’yi 3-1 mağlup ettikten sonra rakibine karşı 18 maç boyunca kazanamadı. Sarı-kırmızılı ekip, bu dönemin ardından oynanan 19. karşılaşmada, 1 Aralık 1946’da sahadan 1-0’lık galibiyetle ayrıldı.
19 farklı statta karşılaştılar
Galatasaray ile Fenerbahçe, 406 maçlık rekabet boyunca 19 farklı statta karşı karşıya geldi. İki takımın mücadele ettiği statlar arasında İstanbul İnönü, Ali Sami Yen, Fenerbahçe, Taksim, Şeref, Ankara 19 Mayıs, Atatürk Olimpiyat, İzmir Atatürk, Ankaragücü, RAMS Park, Yeni Erzurum (bugünkü Erzurum Kazım Karabekir), Offenbach, Frankfurt, Köln, Mönchengladbach Borussia Park, Kayseri Büyükşehir Belediyesi Kadir Has, Manisa 19 Mayıs, Antalya ve Şanlıurfa 11 Nisan statları yer aldı.
Rekabet, Türkiye’deki farklı şehirlerin yanı sıra Almanya’daki statlarda oynanan karşılaşmalarla da futbol tarihine geçti.
Her iki takımın formasını giyen futbolcular
Galatasaray ile Fenerbahçe arasındaki rekabette bazı futbolcular, kariyerlerinin farklı dönemlerinde iki takımın da formasını giydi. Bu oyuncular arasında son yıllarda da her iki kulüpte görev yapan çok sayıda isim bulunuyor.
İki takımda da forma giyen futbolcular arasında Raşit Çetiner, Güngör Tekin, Erdoğan Arıca, Engin Verel, Mehmet Oğuz, Erhan Önal, Arif Kocabıyık, İlyas Tüfekçi, Tanju Çolak, Semih Yuvakuran, Selçuk Yula, Hasan Vezir, Benhur Babaoğlu, Elvir Boliç, Sedat Balkanlı, Saffet Sancaklı, Ahmet Yıldırım, Sergen Yalçın, Emre Aşık, Fatih Akyel, Elvir Baliç, Haim Michael Revivo, Abdullah Ercan, Mehmet Yozgatlı, Stjepan Tomas, Servet Çetin, Emre Belözoğlu, Caner Erkin, Kazım Kazım, Mehmet Topal, Burak Yılmaz, Olcan Adın, Serdar Aziz, Şener Özbayraklı, Tolga Ciğerci, Garry Rodrigues, Sinan Gümüş, Emre Mor, Michy Batshuayi, Kerem Aktürkoğlu ve Bartuğ Elmaz yer alıyor.
Bir maçta dört gol atan futbolcular
Galatasaray-Fenerbahçe rekabetinde bir futbolcunun aynı karşılaşmada attığı en yüksek gol sayısı 4 olarak kayıtlara geçti.
Galatasaraylı Celal İbrahim, Cemil Gürgen ve Metin Oktay ile Fenerbahçeli Zeki Rıza Sporel, rakip fileleri bir maçta dörder kez havalandırmayı başardı.
Rekabette en sık görülen skor 1-0
İki takımın 117 yıla yaklaşan rekabetinde en sık karşılaşılan sonuç 1-0 oldu. Geride kalan 406 maçın 75’i bu skorla tamamlandı.
Galatasaray ile Fenerbahçe arasındaki karşılaşmalarda ikinci sırada ise 2-1’lik sonuç yer aldı. İki takımın mücadelesinde 50 maç 2-1 sona erdi.
En farklı galibiyet Galatasaray’dan
İki takım arasındaki rekabette en farklı skorlu galibiyeti Galatasaray elde etti. İstanbul Ligi kapsamında 12 Şubat 1911’de oynanan karşılaşmayı sarı-kırmızılı ekip 7-0 kazandı.
Bu sonuç, Galatasaray-Fenerbahçe tarihindeki en farklı galibiyet olarak kayıtlara geçti.
Fenerbahçe’nin 6-0’lık galibiyeti
Fenerbahçe, Galatasaray karşısındaki en farklı galibiyetini 2002-2003 sezonunun ilk yarısında elde etti. 6 Kasım 2002’de Kadıköy’de oynanan karşılaşmayı 6-0 kazanan sarı-lacivertli ekip, iki takım arasındaki lig maçlarında da en farklı galibiyetlerden birine imza attı.
Bu karşılaşma, skorunun yanı sıra Galatasaray Kulübünün merhum başkanı Özhan Canaydın’ın centilmenlik davranışıyla da futbol tarihindeki yerini aldı.
En gollü karşılaşmalar: İki maçta sekiz gol
Galatasaray ile Fenerbahçe arasındaki en gollü karşılaşmalarda, penaltı atışları hariç toplam sekiz gol kaydedildi.
Ali Sami Yen Stadı’nda 5 Haziran 1983’te oynanan lig maçı 4-4 beraberlikle sonuçlandı. İki takım, 7 Şubat 2001’deki Türkiye Kupası yarı final karşılaşmasında da aynı skorla sahadan ayrıldı.
Her iki mücadelede de taraflar dörder gol atarken kazanan çıkmadı.
Futbolcular arasındaki kavga nedeniyle yarıda kalan maç
Galatasaray ile Fenerbahçe arasında 23 Şubat 1934’te oynanan İstanbul Ligi karşılaşması, futbolcular arasında çıkan kavga nedeniyle yarıda kaldı.
Taksim Stadı’nda oynanan maçın 60. dakikasında Galatasaraylı Kadri Dağ’ın Fenerbahçeli M. Reşat Nayir’e tekme atmasıyla olaylar başladı. Kadri Dağ’ın üzerine doğru koşan Fenerbahçeli Fikret Arıcan’ın, Galatasaraylı Tevfik tarafından kucaklanarak saha kenarına atılmasıyla gerginlik büyüdü.
İki takımın futbolcuları arasında başlayan kavga, tribünlerdeki seyircilerin de olaylara katılmasıyla genişledi. Karşılaşma tamamlanamadan sona erdi.
Maçın ardından toplanan Mıntıka Futbol Heyeti, Türkiye spor tarihinin ağır disiplin cezalarından birini uyguladı. Fenerbahçe’den 9, Galatasaray’dan 8 olmak üzere toplam 17 futbolcuya uzun süreli cezalar verildi.
Yaşananlardan sportif açıdan en fazla yararlanan takım Beşiktaş oldu. Beşiktaş, sezonu iki rakibinin önünde tamamlayarak şampiyonluğa ulaştı.
Derbilerde görev yapan yabancı hakemler
Galatasaray-Fenerbahçe rekabetinde farklı ülkelerden hakemler de görev yaptı. Rekabet tarihinde Çek, İngiliz, Yunan, İtalyan, Avusturyalı, Alman, İsviçreli, Rumen, Macar, Yugoslav, Belçikalı ve Bulgar hakemler karşılaşmaları yönetti.
İki takım arasında 2024-2025 sezonunun ikinci yarısında Süper Lig’de oynanan derbide ise Sloven hakem Slavko Vincic görev aldı.
Rekabet tarihinden dikkat çeken ayrıntılar
Galatasaray-Fenerbahçe rekabetinde bazı futbolcular hem kendi kalelerine hem de rakip kaleye gol attı. Galatasaraylı Bahri Altıntabak ile Fenerbahçeli Şeref Has ve Nezihi Tosuncuk, bu özelliğiyle kayıtlara geçen isimler arasında yer aldı.
Şevki Şenlen, Raşit Çetiner, İlyas Tüfekçi, Hasan Vezir, Saffet Sancaklı ve Tanju Çolak ise iki takımın da formasını giydikleri dönemlerde rekabette gol atma başarısı gösterdi.
Takımlar arasında transfer gerçekleştiren futbolcular arasında, eski takımlarında kaptanlık yapan Naci Erdem ve Mehmet Oğuz da bulunuyor. Fenerbahçe kaptanı Naci Erdem ile Galatasaray kaptanı Mehmet Oğuz, kaptanlık görevlerinin ardından diğer kulübe transfer olan isimler arasında yer aldı.
Rekabette centilmenlik örnekleri
Galatasaray ile Fenerbahçe arasındaki 117 yıllık rekabet, yalnızca saha içindeki mücadelelerle değil, futbolcuların ve yöneticilerin sergilediği centilmenlik örnekleriyle de anılıyor. Son yıllarda karşılaşmaların çevresinde yaşanan gerginliklere rağmen geçmişte iki kulüp arasında dayanışma ve sportmenlik örnekleri görüldü.
Spor tarihçilerinin derlemelerinde yer alan anlatımlara göre, bir derbi öncesinde Fenerbahçe Başkaptanı Galip Kulaksızoğlu, Galatasaraylı futbolcuların eksik olması üzerine rakip kulübe maçın ertelenmesini önerdi. Kulaksızoğlu, Oberle kardeşlerin hasta, Hasan’ın ise sakat olduğunu belirterek Galatasaray’ı eksik kadroyla karşılarında görmek istemediklerini iletti.
Fenerbahçe’nin bu önerisini kabul eden Galatasaray, futbolcuların iyileşmesinin ardından 20 Ekim 1914’te oynanan erteleme maçında sahaya çıktı. Karşılaşmayı Galatasaray 6-1 kazandı.
İki takımın futbolcuları aynı evde kalıyordu
Rekabetin ilk yıllarında iki takımın futbolcuları arasındaki ilişkiler, günümüzdeki rekabet anlayışından farklı bir görünüm sergiliyordu. Döneme ilişkin anlatımlara göre Galatasaray ve Fenerbahçe sporcuları, birlikte kiraladıkları bir evde kalıyor, geceleri bir araya gelerek sohbet ediyordu.
Bu buluşmalardan birinde sohbet uzayınca Galatasaray’ın kurucusu Ali Sami Yen, Fenerbahçeli futbolcu Said’e ertesi gün iki takım arasında maç olduğunu hatırlattı. Ali Sami Yen, Said’e “Yarın bizimle maçınız var. Git yat ve dinlen” diyerek dinlenmesi gerektiğini söyledi.
Yağmura rağmen maça çıktılar
İki kulüp arasındaki centilmenlik ve rekabet örneklerinden biri de 17 Kasım 1922’de yaşandı. Kadıköy’de oynanması planlanan karşılaşmadan önce günlerce süren yağmur, sahayı futbol oynanmasını güçleştirecek duruma getirdi.
Fenerbahçe Başkaptanı Galip Kulaksızoğlu, Galatasaray Kulübünü telefonla arayarak sahanın durumunun kötü olduğunu belirtti ve maçın ertelenmesini önerdi.
Galatasaray Başkaptanı Necip Şahin ise öneriye, “Anamız bizi bugün için doğurdu Galip Bey. Gelip maçı oynayacağız” sözleriyle yanıt verdi. Galatasaray takımı Kadıköy’e giderek karşılaşmaya çıktı. Mücadeleyi Fenerbahçe 3-0 kazandı.
Galatasaray ve Fenerbahçe ortak takım kurmayı da görüştü
İki kulübün kuruluş yıllarında birleşme ve ortak takım oluşturma düşüncesi de gündeme geldi. Galatasaray dergisinin Şubat 2003 sayısında yayımlanan ve Adnan Işık’ın belgelere dayandırdığı haberde, 1912 yılında Galatasaray Kulübü Başkanı Ali Sami Yen ile Fenerbahçe Kulübü Başkanı Hulusi Bey’in ortak takım kurma konusunda anlaşmaya vardıkları aktarıldı.
Haberde yer verilen ortak imzalı belgenin, iki kulübün birleşmeseler bile yabancı takımlara karşı birlikte mücadele edecek bir ekip kurmayı kararlaştırdıklarını gösterdiği belirtildi. Bu kapsamda ortak takımın tüzüğünün dahi hazırlandığı bilgisi paylaşıldı.
Penaltıda rakip kaleciye jest
Galatasaray ile Fenerbahçe arasında 23 Ocak 1925’te Taksim Stadı’nda oynanan Vatan Gazetesi Kupası karşılaşmasında da dikkat çeken bir olay yaşandı.
Fenerbahçe’nin penaltı kazandığı sırada stadın büyük balkon bölümü çöktü. Yaşanan olayın ardından Fenerbahçeli futbolcu Cafer Çağatay, penaltı atışını bilerek kaleci Ulvi Yanal’a teslim etti.
Ortak takımın adı “FenerSaray” oldu
Galatasaray ile Fenerbahçe, 1934 yılında Türkiye’ye davet ettikleri yabancı takımlarla ayrı ayrı hazırlık maçları oynadıktan sonra üçüncü karşılaşmada ortak bir ekip oluşturdu. “Fenerbahçe-Galatasaray Karması” adıyla sahaya çıkan takım, iki kulübün futbolcularını bir araya getirdi.
Karma takımın forması da iki kulübün renklerini birleştirecek şekilde lacivert, sarı ve kırmızı renklerden oluştu. Ortak ekip, “FenerSaray” adıyla da anıldı.
Özhan Canaydın’ın fair play davranışı
Galatasaray’ın merhum başkanı Özhan Canaydın, iki takım arasındaki rekabette sergilediği centilmenlik davranışıyla öne çıkan isimlerden biri oldu.
Canaydın, Galatasaray’ın 6 Kasım 2002’de Kadıköy’de Fenerbahçe’ye 6-0 mağlup olduğu karşılaşmayı kulüp başkanı sıfatıyla ilk kez izledi. Maç sırasında Fenerbahçe’nin attığı golleri alkışlayan ve sarı-lacivertli yöneticileri kutlayan Canaydın’ın davranışı, karşılaşmanın en çok konuşulan anlarından biri oldu.
Bu yaklaşımı nedeniyle kendi camiasından bazı tepkilerle karşılaşan Canaydın, buna rağmen fair play anlayışını ön plana çıkaran davranışıyla uluslararası düzeyde ödüllendirildi. Dünya Fair Play Konseyi (CIFP), Canaydın’ı 2002 Dünya Fair Play Ödülü’ne layık gördü. Canaydın ayrıca Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi (TMOK) tarafından verilen Fair Play Sportif Davranış Ödülü’nü de aldı.
Fenerbahçe ilk galibiyetini sekizinci maçtan sonra aldı
Galatasaray-Fenerbahçe rekabetinin ilk yıllarında sarı-lacivertli ekip, rakibine karşı ilk golünü ve galibiyetini sekizinci randevuda elde etti.
4 Ocak 1914’te Union Club sahasında oynanan İstanbul Ligi karşılaşmasını Fenerbahçe 4-2 kazandı. Bu sonuç, sarı-lacivertli ekibin Galatasaray karşısında yaklaşık beş yıl süren galibiyet hasretini sona erdirdi.
Fenerbahçe’nin Galatasaray’a karşı rekabet tarihindeki ilk golünü ise Hasan Kamil Sporel kaydetti
