Polonya’da hükümet ile Cumhurbaşkanlığı arasında uzun süredir devam eden yargı krizi, 30 Ekim gecesi Anayasa Mahkemesi’ne yapılan polis müdahalesiyle yeni bir boyuta taşındı. Başkent Varşova’da Anayasa Mahkemesi binasına çevik kuvvet polislerinin girmesi üzerine mahkeme çevresinde gerilim yaşandı. Sosyal medyada yayımlanan görüntülerde kalkanlı ve kasklı polislerin bina çevresinde konuşlandığı görüldü.
Polonya Dışişleri Bakanı polis müdahalesini savundu
Atlanta kentinde düzenlenen G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı’nda bulunan Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski, konuşmasında Anayasa Mahkemesi’ne yönelik polis müdahalesini savunarak, müdahalenin mahkemenin çalışmalarına yeniden başlamasını amaçladığını ifade etti.
Muhalefet PiS, halkı Mahkeme önüne çağırdı
Polonya’da muhalefetteki muhafazakar parti Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) sosyal medya hesabı üzerinden partinin milletvekilleri ve yöneticileri çok sayıda video paylaşarak halkı Mahkeme önüne çağırdı.
PiS Başkanı Jarosław Kaczyński, “Şu anda, ilerleyen bir darbenin bir sonraki ve görünüşe göre belirleyici aşamasına tanıklık ediyoruz” derken; PiS Meclis Grup Başkanı ve PiS Başkan Yardımcısı Mariusz Błaszczak ise “Donald Tusk Anayasa Mahkemesi’ne saldırıyor. Kendilerini Polonya vatanseveri olarak hisseden herkesi, Varşova’da bize katılmaya ve Polonya’nın bağımsızlığını korumaya çağırıyoruz.” dedi.
🟥 W tej chwili jesteśmy świadkami kolejnego i, jak się wydaje, decydującego etapu postępującego zamachu stanu.
Prezes PiS @OficjalnyJK⤵️
👉 Udostępnij! https://t.co/29zvIhXqJs— Prawo i Sprawiedliwość (@pisorgpl) October 30, 2026
Cumhurbaşkanı ülkeye döndü
Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Böyle bir anda cumhurbaşkanının Polonya’da olması gerekir. Senegal’e uçuşumu yarıda kesiyorum. Geri dönüyorum” ifadelerini kullandı.
Senegal seyahatini yarıda kesen Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Varşova’ya iniş yaparak Cumhurbaşkanlığı Sarayı’na doğru hareket etti.
TV Republika’nın haberine göre Nawrocki, Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Święczkowski ve daha önce bu gece yaşananları ‘şüphesiz bir darbe’ olarak nitelendiren Polonya Yüksek Mahkemesi Birinci Başkanı Zbigniew Kapiński ile acil bir toplantı gerçekleştirecek.
Protestocular Mahkeme binası önünde
Anayasa Mahkemesine yönelik polis baskını ve ablukasına karşı protestocular bina önünde birikti. Demir kesme makinesi kullanarak mahkemenin giriş kapısındaki zinciri kesen protestocular, kurumun yerleşkesine girmeye çalıştı.
Başbakan Tusk: ‘Hukukun üstünlüğünün yeniden tesisi görevimizdir’
Başbakan Donald Tusk’ın talimatıyla mahkeme binasına giren polis ekiplerinin operasyonu ülkede Anayasa krizini tetiklerken, olay sırasında Senegal ziyareti için havada bulunan Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki seyahatini yarıda keserek acil koduyla ülkeye dönme kararı aldı.
Önceki iktidarın atadığı yargıçların kontrolündeki Anayasa Mahkemesi’nin yönetimini değiştirmek isteyen Başbakan Donald Tusk, sosyal medya hesabından şöyle bir paylaşımda bulundu:
“Hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek görevimizdir. Yıllarca süren PiS’in hukuksuzluğundan sonra bu, zorlu, bazen acı verici bir süreçtir ve kararlı bir eylem gerektirir. Başka yol yoktur.”
Przywracanie rządów prawa jest naszym obowiązkiem. Po latach pisowskiego bezprawia to proces trudny, czasem bolesny i wymaga zdecydowanego działania. Innej drogi nie ma.
— Donald Tusk (@donaldtusk) October 30, 2026
‘Aşırı sağın AB’den çıkmamıza öncülük etmesine izin vermeyeceğim’
Tusk ayrıca yayınladığı bir videolu açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Polonya’da aşırı sağın Avrupa Birliği’nden çıkmamıza öncülük etmesine izin vermeyeceğim. Bugün söz konusu olan tam olarak budur.”
Başbakan Tusk’ın politikalarının koordinasyonunda, kabine içi iletişimde ve hükümetin stratejik açıklamalarında kritik rol oynayan Jan Grabiec ise sosyal medya hesabından şu paylaşımda bulundu:
“Nawrocki başkanın seyahatten dönmesi iyi. Belki nihayet zaman bulur ve anayasal yükümlülüğünü yerine getirir, Sejm tarafından yasal olarak seçilen hâkimlerden yeminleri kabul eder. Trybunał’da bugün olan bitenden bütün sorumluluk ona ait.”
Dobrze, że prezydent Nawrocki wraca z podróży. Może wreszcie znajdzie czas i wywiąże się ze swojego konstytucyjnego obowiązku i przyjmie ślubowanie od legalnie wybranych przez Sejm sędziów. To on ponosi całą odpowiedzialność za to co dziś dzieje się z Trybunałem.
— Jan Grabiec (@JanGrabiec) October 30, 2026
Büyükelçi Kumoch istifasını verdi
2023’ten beri Çin’de Polonya Büyükelçisi olarak görev yapan Jakub Kumoch, sosyal medya paylaşımında istifa talebini ileteceğini duyurdu:
“Ülkedeki olaylar karşısında, Polonya Cumhuriyeti büyükelçisi olarak görevime devam etmemin artık mümkün olmadığını düşündüm. Bugünden itibaren istifa dilekçemi ve görevden alınma talebimi sundum.”
Wobec wydarzeń w kraju uznałem, że nie jest możliwe moje dalsze pełnienie funkcji ambasadora RP. Z dniem dzisiejszym złożyłem rezygnację i prośbę o odwołanie.
— Jakub Kumoch 古天卫 (@JakubKumoch) October 30, 2026
Mahkeme başkanı ve yardımcısı görevden el çektirildi
Öte yandan Anayasa Mahkemesinin internet sitesinde, Mahkeme Başkanı Bogdan Swięczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartłomiej Sochański’nin görevinden uzaklaştırıldığına ilişkin bir duyuru yayımlandı.
Ancak mahkemenin mevcut yönetimi, internet sitesinin hukuka aykırı biçimde ele geçirildiğini savunarak görevden uzaklaştırma kararının geçerliliğine itiraz etti.
Gazeteci Erkin Öncan’ın aktardığına göre Polonya Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Święczkowski, kendi görev yaptığı mahkemenin kapısındaki zinciri keserek binaya girmek istedi.
Ancak mahkeme girişinde konuşlandırılan çevik kuvvet polisleri tarafından durduruldu.
Polonya’da ortalık kızışıyor…
Polonya Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Święczkowski, kendi görev yaptığı mahkemenin kapısındaki zinciri keserek binaya girmek istedi.
Ancak mahkeme girişinde konuşlandırılan çevik kuvvet polisleri tarafından durduruldu. https://t.co/nvYDWsGYhH
— Erkin Öncan (@erknoncn) October 30, 2026
Polonya bayrakları taşıyan ve “Haydutlar!” ile “Başkanı içeri alın!” sloganları atan vatandaşların çevrelediği Święczkowski, yaşananları kurumun bağımsızlığına yönelik kabul edilemez bir saldırı olarak nitelendirdi.
Muhalefetten ‘darbe girişimi’ nitelemesi
Muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) lideri Jarosław Kaczyński, Anayasa Mahkemesi’ne yönelik polis müdahalesini “darbe girişimi” olarak nitelendirerek, Tusk hükümetini hukuk devletini ortadan kaldırmaya çalışmakla suçladı.
Muhalefet cephesi ayrıca, geçmişte PiS iktidarının yargıya müdahalelerini sert bir dille eleştiren Avrupa Birliği’nin, Tusk hükümetinin Anayasa Mahkemesi’ne yönelik operasyonu karşısında şu ana kadar sessiz kalmasına da tepki gösterdi.
Eski Başbakan ve muhalefetteki PiS siyasetçisi Beata Szydło, Anayasa Mahkemesi Başkan Yardımcısı’nın binaya girişinin de engellendiğini belirterek müdahaleyi demokratik ilkelerin ihlali olarak nitelendirdi.
Polis ise mahkeme görevlilerinin zorla çıkarıldığı iddiasını reddetti. Müdahalenin güvenlik gerekçeleriyle yapıldığını savundu.
Ne olmuştu?
Ülkeyi siyasi bir kaosa sürükleyen yargı krizinin temelinde, 2015-2023 yılları arasında iktidarda olan PiS hükümetinin yargı kurumlarına yaptığı ve Avrupa Birliği (AB) kurumlarının “yargı bağımsızlığını zedelediği” gerekçesiyle karşı çıktığı atamalar yatıyor.
2023’te iktidara gelen Avrupa Birliği yanlısı Donald Tusk hükümeti, söz konusu tartışmalı atamaları değiştirerek yargıyı yeniden yapılandırmak istiyor.
Ancak PiS’in desteklediği Cumhurbaşkanı Nawrocki’nin, parlamentonun seçtiği altı yargıçtan üçünün yeminini kabul etmemesi ve mevcut mahkeme yönetiminin yeni üyelerin göreve başlamasına karşı çıkması süreci kilitledi.
Bu durum, Polonya’da aynı mahkemenin yönetimi ve üyelerinin meşruiyeti konusunda birbirini tanımayan iki farklı otoritenin oluşmasına yol açtı.
