Antalya’da başlayan Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında ilk günün ana başlıkları gıda, tarım ve sağlık oldu. Bakanların, uluslararası kuruluş temsilcilerinin, bankacıların ve enerji şirketlerinin yöneticilerinin katıldığı toplantılarda iklim değişikliğinin üretim, sağlık ve enerji sistemleri üzerindeki etkileri ele alındı.
Zirvede yapılan açıklamalar, Türkiye’deki üreticilerin artan maliyetler ve iklim kaynaklı sorunlarla mücadelesi ile sağlık emekçilerinin kış koşullarına ilişkin uyarılarını da gündeme getirdi.
Antalya’da başlayan COP31’in açılışına COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile COP31 Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen katıldı.
Bir önceki dönem başkanlığını yürüten Avustralya’nın COP30 Başkanı Andre Aranha Correa do Lago, görevini Murat Kurum’a devretti. Devir teslim töreniyle Türkiye’nin COP31 Başkanlığı uluslararası kamuoyuna ilan edildi. Açılışta konuşan Kurum, konferans kapsamında yürütülecek görüşmelerden somut sonuçlar alınması gerektiğini vurguladı.
İlk günün gündemi gıda, tarım ve sağlık oldu
Zirvenin ilk günü gıda, tarım ve sağlık başlıklarına ayrıldı. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, gıda üretiminin devamlılığının sağlanması ve çiftçilerin geçim kaynaklarının korunmasıyla birlikte doğal kaynakların gelecek nesillere aktarılmasının hedeflendiğini söyledi.
Üreticilerin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığının yalnızca üretim sırasında alınan önlemlerle sınırlı olmadığını belirten Yumaklı; suya erişim, uygun maliyetli girdiler, finansman ve sigorta olanakları ile pazarlara güvenilir bağlantıların önemine dikkat çekti.
Ancak zirvede üreticilerin dayanıklılığı ve geçim kaynaklarının korunması konuşulurken, Türkiye’de çiftçilerin karşı karşıya olduğu ekonomik güçlükler de gündemdeki yerini koruyor. Zirveden üç gün önce Aydın’ın Karacasu ilçesinde zeytin üreticileri, artan girdi maliyetleri ve düşen alım fiyatları nedeniyle yaşadıkları geçim sıkıntısına dikkat çekti.
İşçi yevmiyelerinin 2 bin liraya ulaştığını, buna karşılık zeytinin kilogramını 20 liradan satabildiklerini belirten üreticiler, elde ettikleri gelirin üretim maliyetlerini karşılamadığını ifade etti. Üreticiler, yaşadıkları ekonomik sorunların aşılması için Tarım ve Orman Bakanlığına destek çağrısında bulundu.
Yumaklı, mevcut gıda sistemlerinin iklim değişikliğinin etkileri, yükselen sıcaklıklar, kuraklık, sel ve diğer aşırı hava olayları nedeniyle ciddi risklerle karşı karşıya olduğunu da söyledi.
Tarımda iklim dayanıklılığı konuşulurken üreticiler destek bekliyor
Yumaklı’nın iklim değişikliğinin gıda sistemleri üzerindeki etkilerine ilişkin açıklamalarına karşın, tarımsal üretim alanlarında doğal kaynakların kullanımı ve üreticilerin yaşadığı ekonomik sorunlar da tartışma konusu oldu.
Dersim’in Pertek ilçesinde belediyeye ait arazinin güneş enerjisi santrali (GES) projesi için ihaleye çıkarılması da bu kapsamda gündeme geldi. COP31’de iklim değişikliğiyle mücadele, doğal kaynakların korunması ve sürdürülebilir üretim başlıkları ele alınırken, Pertek’teki belediye arazisinin enerji projesi için ihaleye çıkarılması dikkat çekti.
COP31’de sağlık ve yeşil hastane yaklaşımı ele alındı
Konferansın ilk gününde ele alınan bir diğer başlık sağlık oldu. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu ile Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus ortak basın toplantısı düzenledi.
Toplantıda konuşan Memişoğlu, içme ve kullanma sularının denetimi kapsamında her yıl 175 bin numune aldıklarını belirtti. Aşırı sıcaklıkların sağlık üzerindeki etkilerine de değinen Memişoğlu, meteorolojik uyarıları sağlık önlemlerine dönüştürmeyi amaçladıklarını söyledi.
Sağlık hizmetlerinde çevresel etkilerin azaltılmasına yönelik çalışmalardan söz eden Memişoğlu, şu ifadeleri kullandı:
“Enerjiyi ve suyu verimli kullanan, atığını azaltan, hizmet sürekliliğini güçlendiren yeşil hastane yaklaşımını yaygınlaştırıyoruz.”
SES Bitlis Şubesi ambulansların kış koşullarına hazırlanmadığına dikkat çekti
Sağlık Bakanlığı’nın iklim değişikliğine karşı sağlık sisteminin hazırlıklarını ve yeşil hastane yaklaşımını anlattığı sırada Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) Bitlis Şubesi, kış koşullarında ambulanslar ve sağlık emekçileri için gerekli önlemlerin alınmamasına dikkat çekti.
SES Bitlis Şubesi, sosyal medya hesabından yayımladığı basın açıklamasında, ambulansların kış şartlarına uygun hale getirilmediğini belirtti. Meteoroloji Müdürlüğünün günler öncesinden olumsuz hava koşullarına ilişkin uyarılarda bulunduğunu hatırlatan sendika, yapılan uyarılara rağmen gerekli hazırlıkların tamamlanmadığını kaydetti.
Açıklamada, ambulansların kış koşullarına uygun hale getirilmemesinin sağlık hizmetlerinin sunumunu ve sağlık emekçilerinin çalışma koşullarını olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekilerek ihmallerin ciddi boyutlara ulaştığı vurgulandı.
Bankacılar ve enerji şirketleri iklim politikalarını yatırım açısından değerlendirdi
COP31’in ilk gününde iklim politikalarının finansman boyutu ve yatırım olanakları da ele alındı. Dünya Bankası Grubu Başkanı Ajay Banga ile BBVA Yönetim Kurulu Başkanı Carlos Torres Vila, “İklim politikalarını yatırım yapılabilir kılan nedir?” başlıklı oturumda bir araya geldi.
Oturumda iklim politikalarının yatırım fırsatlarına dönüştürülmesi, finans sektörünün iklim değişikliğiyle mücadeledeki rolü ve yatırımların bu alandaki yeri değerlendirildi.
İlk günün konuşmacıları arasında ExxonMobil Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su ile Dünya Sürdürülebilir Kalkınma İş Konseyi (WBCSD) Başkanı ve CEO’su da yer aldı.
Petrol ve enerji sektörünün önde gelen şirketlerinden ExxonMobil’in konferanstaki varlığı da dikkat çekti. Şirket, petrol tankerlerinden denize petrol sızması ve boru hatlarından çevreye ham petrol yayılması gibi çevresel kirlilik olaylarıyla gündeme gelen enerji şirketleri arasında bulunuyor.
Küresel enerji güvenliği yuvarlak masa toplantısı düzenlendi
COP31’in ilk gününde enerji güvenliği ve uluslararası enerji politikaları da üst düzey katılımla ele alındı.
Suudi Arabistan merkezli, küresel ölçekte elektrik üretimi ve deniz suyunun tuzdan arındırılması alanlarında tesisler geliştiren, yatırımlar gerçekleştiren ve tesisleri işleten ACWA Yönetim Kurulu Başkanı Mohammad Abunayyan toplantıya katıldı.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) İcra Direktörü Fatih Birol, BBVA Grup CEO’su Onur Genç, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Başkanı Mustafa Varank da “Küresel enerji güvenliği yuvarlak masa toplantısı”nda yer aldı.
Toplantıya ayrıca Uluslararası Ticaret Odası (ICC) Genel Sekreteri John W. H. Denton, Sabancı Holding CEO’su Kıvanç Zaimler, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve JSW Steel CEO’su Jayant Acharya katıldı. (Evrensel)
