İLKE – Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV), LGBTİ+ bireylere ve hak örgütlerine yönelik baskılara karşı yazılı bir basın açıklaması yayımladı.
Açıklamada, SPoD ve HEVİ LGBTİ+ Derneği kurucularının yargılandığı davalar ile yaklaşık 30 yıldır faaliyet gösteren Lambdaistanbul Derneği’nin ofisinin mühürlenmesinin, LGBTİ+ bireylerin örgütlenme ve dayanışma alanlarını hedef aldığı belirtildi.
TİHV, insan hakları savunucularıyla dayanışma göstermek amacıyla derneklere yönelik açılan davalara ilişkin iki duruşmaya katılacağını açıkladı.
Vakıf, 18 Kasım 2026 Çarşamba günü saat 13.30’da Çağlayan’daki İstanbul Adliyesi 27. Asliye Ceza Mahkemesi’nde SPoD kurucularının yargılanacağı duruşmada, 9 Aralık 2026 Çarşamba günü saat 09.40’ta ise aynı adliyedeki 60. Asliye Ceza Mahkemesi’nde HEVİ LGBTİ+ Derneği kurucularının yargılanacağı duruşmada bulunacağını duyurdu.
TİHV açıklamasında, “Duruşmaya katılarak insan hakları savunucularıyla dayanışma içinde olacağız. Örgütlenme özgürlüğünün güvence altına alınması, LGBTİ+ hak savunuculuğu ile dernek faaliyetlerinin suçlulaştırılmasına son verilmesi, bu bağlamda tutuklu insan hakları savunucularının serbest bırakılması yönündeki çağrılarımızı bir kez daha yineleyeceğiz” ifadelerine yer verildi.
TİHV, 12 Eylül 2026 tarihinde başlatılan ve LGBTİ+ dernekleri ile hak savunucularını hedef alan “Ailem Güvende” operasyonları kapsamında gerçekleştirilen uygulamaların, LGBTİ+ bireylerin örgütlenme özgürlüğü ve ayrımcılığa uğramama hakkına yönelik ihlalleri derinleştirdiğini belirtti.
SPoD, Lambdaistanbul Derneği ve HEVİ LGBTİ+ Derneği’ne yönelik son gelişmelerin yalnızca hak örgütlerinin faaliyetlerini değil, LGBTİ+ bireylerin kolektif yaşam ve dayanışma alanlarını da hedef aldığını vurgulayan TİHV, yargı süreçleri ve idari uygulamalara ilişkin değerlendirmelerini paylaştı.
SPoD kurucuları hakkında 3 yıla kadar hapis ve fesih talebi
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan ve 9 Kasım 2026 tarihinde İstanbul 27. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından kabul edilen iddianameyle, SPoD’un dört kurucusu hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ve “belli hakları” kullanmaktan yoksun bırakılma talep edildi.
İddianamede ayrıca derneğin feshedilmesi de istendi.
TİHV’nin açıklamasına göre iddianamede, LGBTİ+ bireyler için istihdam modelleri geliştirilerek ayrımcılığın önlenmesine yönelik çalışmalar “devletin içinde bir ayrıştırma yaratmak”, dayanışma faaliyetleri ise “azınlığın çoğunluğa tahakkümü” olarak nitelendirildi.
Derneğin faaliyetlerini ve açıklamalarını sosyal medya üzerinden paylaşması da “Türk aile yapısının değerlerini hiçe saymak” şeklinde yorumlandı.
Böylece SPoD’un 2011 yılından bu yana şeffaf biçimde yürüttüğü ve ilgili kamu makamlarına bildirdiği faaliyetlerin suçlamalara dayanak yapıldığı belirtildi.
Buna karşılık, talep edilen hapis cezalarının ve derneğin feshedilmesinin hangi somut fiillere dayandığının açıkça ortaya konulmadığına dikkat çekildi.
Açıklamada, dernekle aktif bağı bulunmadığı belirtilen dört kurucuya yalnızca “kurucu” sıfatları üzerinden cezai sorumluluk yüklenmesinin de eleştiri konusu olduğu kaydedildi.
“Genel ahlak” ve “ailenin korunması” gibi muğlak gerekçelerle dayanışma ve güçlenme faaliyetlerinin suçlama konusu yapılmasının, hem ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesini hem de örgütlenme özgürlüğünü keyfî biçimde sınırlayan ve ihlal eden bir müdahale niteliği taşıdığı ifade edildi.
HEVİ LGBTİ+ Derneği kurucuları da yargılanacak
TİHV, HEVİ LGBTİ+ Derneği’ne yönelik yargı sürecine de dikkat çekti. Açıklamada, 12 Kasım 2026 tarihinde İstanbul 60. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından kabul edilen iddianamede, dernek kurucularının cezalandırılması ve derneğin feshedilmesi taleplerinin yer aldığı belirtildi.
Lambdaistanbul Derneği’nin ofisi mühürlendi
Açıklamada, yaklaşık 30 yıldır faaliyet gösteren Lambdaistanbul Derneği’ne yönelik idari işleme de yer verildi. Buna göre derneğin ücretsiz etkinliklerin, güçlenme çalışmalarının ve atölyelerin gerçekleştirildiği ofisi, 11 Kasım 2026 tarihinde İstanbul Valiliği’nin kararıyla “izinsiz lokal işletildiği” gerekçesiyle mühürlendi.
TİHV, söz konusu uygulamanın LGBTİ+ bireylerin bir araya gelme, dayanışmayı geliştirme ve örgütlenme özgürlüğüne yönelik bir müdahale olduğunu belirtti.
SPoD ve HEVİ LGBTİ+ Derneği hakkında hazırlanan iddianameler ile Lambdaistanbul Derneği’nin ofisinin mühürlenmesinin birbirinden bağımsız idari ve yargısal işlemler olarak değerlendirilemeyeceğini vurgulayan TİHV, bu uygulamaların birbirini tamamlayan bir yaklaşımın örnekleri olduğunu kaydetti.
Açıklamada, söz konusu işlemlerin LGBTİ+ örgütlerinin varlığını, faaliyetlerini ve dayanışma ilişkilerini “genel ahlak” ve “ailenin korunması” gibi gerekçeler üzerinden suçlulaştırdığı, LGBTİ+ bireylerin kamusal ve kolektif yaşam alanlarını daralttığı ifade edildi.
TİHV’den tutuklu hak savunucularının serbest bırakılması çağrısı
TİHV, LGBTİ+ bireyler dahil tüm yurttaşların ayrımcılığa uğramadan var olma, bir araya gelme, örgütlenme, insan haklarını savunma ve geliştirme haklarının devlet tarafından korunması gerektiğini hatırlattı.
“Genel ahlak” ve “ailenin korunması” gibi sınırları belirsiz gerekçelerin temel hak ve özgürlüklerin kullanımını engellemek ve hak örgütlerini cezalandırmak için meşru dayanak oluşturamayacağı belirtilen açıklamada, herkesin eşit haklara sahip olduğu ve insanlık onuruna yaraşır bir yaşamın koşullarını savunmanın ve bunun için mücadele etmenin bir hak olduğu vurgulandı.
TİHV, bu çerçevede taleplerini dört başlık altında sıraladı:
-
SPoD ve HEVİ LGBTİ+ Derneği kurucuları hakkında yürütülen yargılamalar, örgütlenme özgürlüğünü ve ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesini gözeten bir yaklaşımla ele alınmalı.
-
Lambdaistanbul Derneği’nin mühürlenen ofisi yeniden açılmalı ve derneğin faaliyetlerini özgürce sürdürebilmesinin önündeki tüm engeller kaldırılmalı.
-
“Ailem Güvende” operasyonları kapsamında tutuklanan tüm insan hakları savunucuları derhal serbest bırakılmalı.
-
LGBTİ+ bireylerin ve hak örgütlerinin suçlulaştırılmasına, ayrımcılığa uğratılmasına ve yaşam alanlarının daraltılmasına derhal son verilmeli.
Açıklamanın sonunda TİHV, LGBTİ+ bireylerin haklarının korunması ve hak örgütlerinin özgürce faaliyet yürütebilmesi yönündeki çağrısını yineledi.
