• Ana Sayfa
  • Manşet
  • AB ve Suriye arasında ticari yakınlaşma: 18 yıllık ortaklık anlaşması için hazırlık

AB ve Suriye arasında ticari yakınlaşma: 18 yıllık ortaklık anlaşması için hazırlık

Avrupa Birliği (AB), Beşar Esad döneminde 2008 yılında imzalanan ancak yürürlüğe girmeyen Suriye ile ortaklık anlaşmasını yeniden devreye sokma kararı aldı.

AB ve Suriye arasında ticari yakınlaşma: 18 yıllık ortaklık anlaşması için hazırlık
AB ve Suriye arasında ticari yakınlaşma: 18 yıllık ortaklık anlaşması için hazırlık
Haber Merkezi
  • Yayınlanma: 17 Kasım 2026 09:30
  • Güncellenme: 17 Kasım 2026 11:45

Avrupa Birliği (AB), Suriye ile ekonomik ve ticari ilişkilerini genişletmek amacıyla yaklaşık 18 yıldır bekleyen ortaklık anlaşmasını yeniden gündemine aldı. AB dışişleri bakanları, 16 Kasım’da Brüksel’de gerçekleştirdikleri toplantıda, 2008 yılında hazırlanan ancak imzalanmayan anlaşmanın sonuçlandırılması yönünde ilerleme sağlanmasını destekledi. Karar, Suriye’nin yeniden inşa sürecinde Avrupa sermayesinin ve ticari ilişkilerinin güçlendirilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, AB dışişleri bakanlarının Suriye ile Ortaklık Anlaşması’nın imzalanması yönünde ilerlemeyi desteklediğini belirterek, teknik ve hukuki hazırlıkların üye ülkelerle birlikte yürütüleceğini söyledi.

Kallas, Brüksel’de düzenlenen AB Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın ardından basın toplantısında konuştu.

Suriye’de geçiş sürecinin ilerlediğini ancak ekonomik toparlanma, ulusal uzlaşı ve mültecilerin yeniden entegrasyonunda güçlüklerin sürdüğünü anlatan Kallas, AB’nin ülkeyle ilişkilerini önemli ölçüde geliştirmeyi hedeflediğini dile getirdi.

Kallas, “Bugün bakanlar, AB-Suriye Ortaklık Anlaşması konusunda ilerlemeyi destekledi. Üye ülkelerle birlikte bu anlaşmayı imzaya hazırlamak için teknik ve hukuki ayrıntılar üzerinde çalışacağız.” dedi.

Suriye’nin yatırıma ve başarılı bir geçiş sürecine ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Kallas, amaçlarının Avrupa ile Suriye’ye ticaret, siyasi diyalog ve daha yakın işbirliği için mümkün olan en kısa sürede çerçeve sağlamak olduğunun altını çizdi.

2008’de müzakere edilen anlaşma esas alınacak

Toplantıdaki görüşmelere ilişkin soruyu yanıtlayan Kallas, bütün bakanların Suriye ile temas kurulması gerektiğini dile getirdiğini söyledi.

Kallas, “Suriye ile temas kurmazsak, bu boşluk başka aktörler tarafından doldurulacak.” dedi.

Ortaklık Anlaşması’nın 2008’de müzakere edildiğini hatırlatan Kallas, aradan uzun zaman geçtiği için metinde değişiklik yapılıp yapılmaması konusunun gündeme geldiğini anlattı.

AB’nin işleyişi gereği bu süreçlerin zaman aldığını belirten Kallas, uzlaşmanın 2008 tarihli Ortaklık Anlaşması’nın imzalanması ve eş zamanlı güncellenmiş bir anlaşma için yeni müzakere yetkisi üzerinde çalışılması yönünde olduğunu ifade etti.

Kallas, mevcut metnin iki tarafı ilgilendiren konuları ele almak için bir çerçeve sağlayacağını söyledi.

Ortaklık anlaşması daha önce imzalanmıştı

AB ile Suriye arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin çerçevesini 1977’de imzalanan İşbirliği Anlaşması oluşturuyor.

AB ile Suriye arasındaki ortaklık anlaşması 14 Aralık 2008’de paraflanmış ancak dönemin Beşar Esad yönetiminin insan hakları uygulamalarına ilişkin endişeler nedeniyle imzalanmamıştı.

2011’de başlayan iç savaşın ardından bu anlaşmanın uygulanması da bazı ürünler bakımından askıya alınmıştı.

AB, Esad rejiminin Aralık 2024’te devrilmesinin ardından Suriye ile ilişkilerini aşamalı olarak geliştirmişti.

Ülkede yıkıcı bir savaşa dönüşen çatışmalar, 2024’ün sonlarında Esad rejiminin düşmesi ve yerine Ahmed Şara liderliğindeki grupların iktidara gelmesiyle sonuçlanmıştı. Şara daha sonra ülkenin cumhurbaşkanı ilan edildi.

Şara daha sonra ülkenin cumhurbaşkanı ilan edildi.

AB, geçen mayıs ayında Suriye ile özellikle ticari alandaki iş birliğini yeniden başlatma kararı almıştı. Bu adımın, ülkenin istikrarına katkı sunmanın yanı sıra savaş sırasında AB ülkelerine sığınan Suriyeli mültecilerin geri dönüşü için koşulların hazırlanmasını da amaçladığı belirtilmişti.

Şubat 2025’te bazı ekonomik yaptırımları hafifleten AB, Mayıs 2025’te güvenlik gerekçesiyle uygulanan tedbirler hariç ekonomik yaptırımları kaldırmıştı.

AB Konseyi, 11 Mayıs 2026’da da İşbirliği Anlaşması’nın 2011’de kısmen askıya alınmasına son verilmesini kararlaştırmıştı. Aynı gün Brüksel’de Kallas ve Suriye Geçici Hükümeti Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani’nin eş başkanlığında ilk AB-Suriye Yüksek Düzeyli Siyasi Diyalog Toplantısı yapılmıştı.

AB diplomasisi, yeniden yürürlüğe konulacak anlaşmayla Suriye ve Avrupa arasında ticaret, siyasi diyalog ve daha yakın iş birliği için mümkün olan en kısa sürede bir çerçeve oluşturulmasını hedefliyor.

AB, mevcut ortaklık anlaşmasının imzalanabilmesi için gerekli teknik ve hukuki hazırlıkları üye ülkelerle birlikte yürütecek. Aynı zamanda, değişen siyasi ve ekonomik koşullara uyarlanmış yeni bir anlaşmanın müzakeresi için AB Konseyinden yetki alınması hedefleniyor.

Yeni girişim, 2008 tarihli metnin yeniden müzakere edilmesini beklemeden imzalanmasını, ardından daha güncel bir anlaşma hazırlanmasını öngörüyor.

Bununla birlikte henüz imzalanmış veya yürürlüğe girmiş yeni bir serbest ticaret anlaşması bulunmuyor. Gümrük tarifelerinde ve ticari uygulamalarda olası değişikliklerin kapsamı, anlaşmanın tamamlanmasının ardından netleşecek.

AB ile Suriye arasındaki ticaret 556 milyon Euro

Avrupa Komisyonunun verilerine göre AB ile Suriye arasındaki mal ticaretinin toplam büyüklüğü 2025 yılında 556 milyon Euro oldu.

AB’nin Suriye’ye ihracatı 391 milyon Euro, Suriye’den ithalatı ise 165 milyon Euro seviyesinde gerçekleşti. Böylece Avrupa Birliği, Suriye ile ticaretinde 226 milyon Euro fazla verdi.

Bu rakamlar, iki taraf arasındaki ekonomik ilişkilerin halen sınırlı bir büyüklükte olduğunu gösteriyor. Ancak Suriye’de siyasi istikrarın güçlenmesi ve yeniden inşa faaliyetlerinin hızlanması durumunda ticaret hacminin büyümesi için yeni olanaklar ortaya çıkabilir.

Ortaklık anlaşmasının imzalanması, ticari ilişkilerde daha öngörülebilir bir hukuki çerçeve oluşturulmasını sağlayabilecek. Düzenlemenin siyasi diyalog, ekonomik iş birliği ve yatırımların geliştirilmesine yönelik hükümler içermesi bekleniyor.

AB yönetimi, Suriye’nin Avrupa-Akdeniz ekonomik ilişkilerine yeniden dahil edilmesini de hedefliyor.

Ancak bu süreçte yatırım ortamının iyileştirilmesi, ticaretin önündeki idari engellerin azaltılması ve hukuki güvenliğin güçlendirilmesi önem taşıyor.

Suriye için 620 milyon Euro’luk destek

AB’nin yeni ortaklık girişimi, Suriye’nin ekonomik toparlanmasını hızlandırmaya yönelik mali destek programlarıyla birlikte yürütülüyor.

Brüksel yönetimi, 2026 ve 2027 yılları için yaklaşık 620 milyon Euro tutarında destek paketi açıkladı. Kaynağın insani yardım, ekonomik toparlanma ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi amacıyla kullanılması öngörülüyor.

AB, yalnızca mali yardımlarla Suriye’nin yeniden inşasının tamamlanamayacağını, ülkenin uzun vadeli kalkınması için özel sektör yatırımlarının da artırılması gerektiğini değerlendiriyor.

Bu nedenle ortaklık anlaşmasının, Avrupa şirketlerinin Suriye pazarına yönelik yatırımları açısından daha kapsamlı bir iş birliği zemini oluşturması amaçlanıyor.

Bununla birlikte Brüksel, ekonomik yakınlaşmanın koşulsuz olmayacağını da belirtiyor. AB dışişleri bakanları, Suriye’deki siyasi geçiş sürecinin kapsayıcı olması, insan haklarının korunması ve hukukun üstünlüğü ilkelerinde somut ilerleme sağlanması gerektiğini vurguladı.

Özellikle hazırlanması planlanan güncellenmiş ortaklık anlaşmasında bu koşulların daha açık biçimde düzenlenmesi bekleniyor.

Türkiye açısından yeni ticaret ve rekabet alanı

Dünya gazetesinin haberine göre AB’nin Suriye ile ekonomik ilişkilerini genişletme kararı, Türkiye açısından da önem taşıyor.

Türkiye, Suriye ile kara sınırına sahip olması, mevcut ticari ilişkileri ve bölgedeki lojistik bağlantıları nedeniyle yeniden inşa sürecini yakından takip eden ülkeler arasında bulunuyor.

Suriye’nin altyapı, enerji, konut, ulaşım ve sanayi yatırımlarına duyduğu ihtiyaç, hem Türk hem de Avrupalı şirketler açısından potansiyel iş alanları oluşturuyor.

AB’nin ticari ilişkileri kurumsal bir anlaşma çerçevesine taşıması, Avrupa şirketlerinin Suriye pazarındaki faaliyetlerini artırabilir. Böyle bir gelişme, Türk şirketleri için yeni ortaklık ve tedarik olanakları yaratabileceği gibi özellikle altyapı ve sanayi projelerinde rekabeti de güçlendirebilir.

Ancak AB ile Suriye arasında hazırlanacak anlaşmanın Türkiye’ye doğrudan yeni gümrük avantajları sağlayacağı söylenemez. Türkiye’nin olası ekonomik kazanımları, Suriye’deki yatırım koşullarına, ticari düzenlemelere ve Türk şirketlerinin projelerde üstleneceği role bağlı olacak.

Brüksel yönetiminin bundan sonraki adımı, 2008 tarihli metnin imzaya hazırlanması ve güncellenmiş anlaşma için müzakere yetkisinin alınması olacak.

Bu nedenle yeni girişimin ticaret ve yatırım piyasalarında nasıl bir sonuç doğuracağı, anlaşmanın hukuki içeriğinin kesinleşmesine ve Suriye’deki siyasi ve ekonomik reformların ilerleyişine bağlı kalacak.