Gökbilimcilerden 8 dakikada bir sinyal gönderen yıldız keşfi

Avustralya’daki Curtin Üniversitesi ve Uluslararası Radyo Astronomi Araştırma Merkezi’nden gökbilimciler, düzenli aralıklarla kısa radyo dalgası patlamaları yayan yıldız sisteminin keşfini duyurdu.

Gökbilimcilerden 8 dakikada bir sinyal gönderen yıldız keşfi
Gökbilimcilerden 8 dakikada bir sinyal gönderen yıldız keşfi
Haber Merkezi
  • Yayınlanma: 17 Kasım 2026 23:48
  • Güncellenme: 17 Kasım 2026 22:30

Gökbilimciler, her 8 dakikada bir radyo sinyali yayan ve Dünya’dan binlerce ışık yılı uzakta bulunan sıra dışı bir yıldız sistemi keşfetti. Beyaz cüce ile Güneş’e benzeyen bir yıldızdan oluşan sistemde, radyo sinyallerinin kaynağı ilk kez bu kadar net biçimde belirlendi.

Avustralya’daki Curtin Üniversitesi ve Uluslararası Radyo Astronomi Araştırma Merkezi’nden gökbilimciler, düzenli aralıklarla kısa radyo dalgası patlamaları yayan yıldız sisteminin keşfini cuma günü duyurdu.

GPM J071507−114153 adı verilen sistem, dönüşünü 8 dakikada tamamlayan bir beyaz cüce ile Güneş gibi G-tipi anakol yıldızından oluşuyor. Beyaz cüceler, yaşamlarının son evresine ulaşmış yıldızların geride kalan yoğun çekirdekleri olarak biliniyor.

Bilim insanları, bu tür radyo sinyallerinin G-tipi anakol yıldızlarının bulunduğu bir sistemde ilk kez tespit edildiğine dikkat çekiyor. Daha önce benzer sinyaller çoğunlukla daha küçük ve soğuk yıldızlar olan kırmızı cücelerin bulunduğu sistemlerde gözlemlenmişti.

Radyo sinyallerinin kaynağı belirlendi

Keşfi gerçekleştiren ekipte yer alan Dr. Sam McSweeney, yeni araştırmayla birlikte yayımlanan açıklamasında, elde edilen verilerin beyaz cücenin yoldaş yıldızının yörüngesindeki hareketini ortaya koyacak kadar net olduğunu belirtti.

McSweeney, bu sayede sinyallerin beyaz cüceye yakın bir bölgeden, hatta doğrudan beyaz cücenin kendisinden kaynaklanıyor olabileceğinin anlaşıldığını söyledi.

Araştırmacılar, sistemdeki beyaz cücenin hareketini doğrulamak için Batı Avustralya’daki Pawsey Süperbilgisayar Araştırma Merkezi’nde 100 saatten fazla veriyi işledi.

Daha önce de düzenli aralıklarla başlayıp duran radyo sinyalleri üreten benzer yıldız sistemleri keşfedilmiş, ancak sinyallerin hangi yıldızdan kaynaklandığı kesin olarak belirlenememişti. Bu türden ilk sistemin 2021’de keşfedilmesinden bu yana yaklaşık bir düzine benzer sistem tespit edildi.

Keşifte üç farklı teleskop kullanıldı

GPM J071507−114153, Samanyolu’nu taramak amacıyla geliştirilen ve Batı Avustralya’da bulunan Murchison Widefield Array teleskobuyla tespit edildi.

Curtin Üniversitesi’nden Doçent Natasha Hurley-Walker, sistemin tam konumunu belirlemek için Güney Afrika’daki MeerKAT radyo teleskobundan yararlandıklarını aktardı.

Araştırmacılar, Hawaii’deki W. M. Keck Gözlemevi’ni kullanarak sistemde Güneş’e benzeyen G-tipi anakol yıldızının varlığını da doğruladı.

Güneş’e benzeyen yıldızda parlamalar gözlemlendi

Keşif sırasında bilim insanları, radyo sinyallerinin yanı sıra sistemdeki G-tipi yıldızda da dikkat çekici hareketlilik tespit etti. Titreşimler sayesinde, Güneş’e benzeyen yıldızda Dünya’da kuzey ışıklarının oluşumuyla ilişkilendirilen süreçlere benzer yıldız parlamaları gözlemlendi.

Araştırmanın sonuçları Nature Astronomy dergisinde yayımlandı.

Kaynak