• Ana Sayfa
  • Ekoloji
  • Dersim’de ekolojik yıkıma karşı madencilik çalıştayı: ‘Yerelin yaşam kaynakları sermaye lehine tasfiye ediliyor’

Dersim’de ekolojik yıkıma karşı madencilik çalıştayı: ‘Yerelin yaşam kaynakları sermaye lehine tasfiye ediliyor’

Dersim’de düzenlenen “Sömürge Madenciliği Çalıştayı”nda konuşan Menemen Dersimliler Derneği Başkanı Gamze Yentür, “Peri’den Cerrattepe’ye Dersim’den Akbelen’e, Gabar’dan Kazdağları’na mücadeleyi büyüttüğümüzde ancak kazanacağımızı biliyoruz” dedi. 

Dersim’de ekolojik yıkıma karşı madencilik çalıştayı: ‘Yerelin yaşam kaynakları sermaye lehine tasfiye ediliyor’
Dersim’de ekolojik yıkıma karşı madencilik çalıştayı: ‘Yerelin yaşam kaynakları sermaye lehine tasfiye ediliyor’
Haber Merkezi
  • Yayınlanma: 21 Kasım 2026 12:42

İLKE – Dersim’de “Sermayenin talanına karşı ekolojik yaşamı savunuyoruz” başlığıyla 2 gün boyunca sürecek “Sömürge Madenciliği Çalıştayı” Hüseyin Güntaş Kütüphanesi ve Konferans Salonu’nda başladı.

Çalıştaya ekoloji örgütleri, sivil toplum kuruluşu ve siyasi parti temsilcilerinin yanı sıra çok sayıda çevre aktivisti katıldı. Çalıştayın açılış konuşmasını yapan Menemen Dersimliler Derneği Başkanı Gamze Yentür, çalıştayın amacının ekolojik mücadele deneyimlerini buluşturmak, madenciliği her boyutuyla tartışmak ve ortaklaşma zemini oluşturmak olduğunu söyledi.

Yerelin yaşam kaynakları sermaye lehine tasfiye ediliyor

Kapitalizmin krizlerini aşmak ve kâr oranlarındaki düşüş eğilimini telafi etmek için yeryüzünün derinliklerindeki madenleri küresel sermaye zincirlerinin ham maddesine dönüştürdüğünü ifade eden Gamze Yentür, “Sürecin bedelini ise halklara, emekçilere ve ekosistemlere ödetiyor. Her ulus devletin küresel pazarda bir rolü var. Türkiye gibi ülkeler ise yer altı kaynaklarının sömürüldüğü ülkelerdir. Çıkarılan madenin yarattığı tahribatın yanında ülke ekonomisine katkısı olmadan yurt dışına gönderilir. Yerelin yaşam kaynakları, meraları, suları ve kültürel hafızası sermaye lehine tasfiye edilirken; bölge halkına ‘kalkınma’, ‘istihdam’ ve ‘yatırım’ masalları anlatılır. Oysa bu kalkınmanın kime yaradığı açıktır: değeri üreten ve bedeli ödeyenler yerelde kalırken, artı-değer ve kar küresel sermaye gruplarında toplanır. Nitekim geçtiğimiz temmuz ayında Türkiye’de düzenlenen NATO toplantısının önemli gündemlerinden biri de madenlerdi. Silahlanma ve teknoloji yarışının bu denli arttığı son dönemlerde ülkelerin maden kaynaklarının peşine düşmesi tesadüfi değildir. Madenler; halkların, emekçilerin ihtiyaçlarını karşılamaktan ziyade onların başına bomba olarak yağmaktadır” dedi.

‘Dayanışmayı kapı kapı örgütlemeli’

Doğa, emek ve yaşam hakkı adına kurulan her savunma hattının ortak akılla güçleneceğini vurgulayan Yentürk, “Bu çalıştayın amacı yalnızca yıkımın bilançosunu çıkarmak değil; aynı zamanda talana karşı ortak sözümüzü, hukuki ve toplumsal mücadele araçlarımızı ve dayanışma pratiğimizi büyütmektir. Çağrı metnimizde de belirttiğimiz gibi Peri’den Cerrattepe’ye Dersim’den Akbelen’e, Gabar’dan Kazdağları’na mücadeleyi büyüttüğümüz de ancak kazanacağımızı biliyoruz. Bunun için başta Dersim’in de içinde bulunduğu Fırat Havzası’na yayılacak bir dayanışmayı büyütmeli, ev ev kapı kapı örgütlenmeliyiz. Bu anlamda Pülümür’de Varto’da Amed’de, Şırnak’ta yakılan direniş alevini harlamalı ve büyütmeliyiz. Çalıştayımızın bu anlamda bir ilk adım olduğunu; eksikleri ve artıları ile yeni deneyimlerin kapısını aralaması en büyük temennimiz ve motivasyonumuz” dedi.

Ekolojik tahribata karşı bütüncül yaklaşım

Gamze Yentür şöyle devam etti: “Çalıştayımız madencilik faaliyetlerinin su havzaları, toprak, ormanlar, yaban hayatı, hava kalitesi ve rehabilitasyon iddiaları üzerinden yarattığı ekolojik ve çevresel yıkımı, geçim kaynakları, göç, toplumsal yapı, psikolojik etkiler ve agroekoloji/kooperatifçilik gibi alternatif kalkınma modellerini kapsayan sosyo-ekonomik boyutları, Maden Kanunu, “kamu yararı” ve ÇED süreçleri, koruma statüleri, acele kamulaştırma ile uluslararası hukuk ve hak arama yollarına ilişkin hukuki ve idari mekanizmaları, yerel örgütlenme, kurumlar arası koordinasyon, bağımsız iletişim, meşru eylemlilik ve kamuoyu baskısına dayalı toplumsal savunma ve iletişim stratejilerini, kutsal mekanlar, kolektif bellek, sözlü tarih, yer adları ve doğayla kurulan inançsal ilişkinin zedelenmesine odaklanan hafıza ve mekan başlıklarını ile kirlenen su/hava/toprak kaynaklı hastalıklar ve işçi sağlığı ve güvenliği (İSG) risklerini ele alan sağlık konularını bütüncül biçimde bir araya getirir.”

Ekoloji masaları kuruldu 

Çalıştay birinci gününde kurulan Ekolojik ve çevresel etkiler masası, sosyo-ekonomik alternatif kalkınma masası, Hukuk, mevzuat ve idari süreçler masası, toplumsal savunma, örgütlenme ve iletişim masası, hafıza ve mekan masası ile sağlık masasında ekolojik tahribatın farklı yönlerine ilişkin tartışmalar yürütülecek. Çalıştayın ilk gününde yürütülen bu tartışmalar yarın sunum olarak halkla paylaşılacak. (MA)