İLKE – İnsan Hakları Derneği (İHD) ve kayıp yakınlarının her hafta “Kayıplar bulunsun, failler yargılansın” sloganıyla düzenlediği eylemler devam ediyor.
Diyarbakır, Batman, Hakkari, Şanlıurfa ve İzmir’de bir araya gelen kayıp yakınları ve İHD, gözaltında kaybettirilenlerin akıbetini ve faillerini sordu.
Diyarbakır
İnsan Hakları Derneği (İHD) Diyarbakır Şubesi ile kayıp yakınlarının her hafta “Kayıplar bulunsun, failler yargılansın” sloganıyla düzenlediği eylem 928’inci haftasında da Koşuyolu Parkı’nda bulunan İnsan Hakkı Anıtı önünde sürdü. Eyleme çok sayıda siyasi parti ile sivil toplum örgütü temsilcisi ve kadın katıldı.
Bu haftaki eylemde 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü dolayısıyla katledilen, kaybedilen ve akıbetine henüz ulaşılamayan kadınlar için adalet talep edildi.
Dünya Kavşağı’ndan ‘Rojava Parkı’na yürüyüş gerçekleştirilecek
Dicle Diyarbakır Kadın Platformu (DAKAP) üyesi Esra Çiçek, kadınların erkek-devlet tarafından çokça şiddete maruz kaldığını belirterek, kadına yönelik şiddeti kınadı.
25 Kasım’da Dünya Kavşağı’ndan Rojava Parkı’na kadar yürüyüş gerçekleştireceklerini belirten Esra Çiçek, “Sesimizle, sloganımızla, zılgıtımızla bu şiddeti kınayacağız” dedi.
İHD Diyarbakır Şubesi Yönetim Kurulu üyesi Eylem Kaya, katledilen kadınların isimleri ile adalet talebini şöyle sıraladı:
- 1991 yılında Cizre’de gözaltına alındıktan 18 yıl sonra yol yapım çalışması sırasında kemikleri bulunan Makbule Ökden için,
- 17 Şubat 1992 tarihinde Nusaybin’de korucu olmaları için yapılan baskıları protesto etmek isteyen halka askerlerce açılan ateş sonucu yaşamını yitiren Bedriye Gümüş için,
- 27 Temmuz 1992 tarihinde Dersim’de gözaltına alındıktan 8 gün sonra işkenceden tanınmaz haldeki bedeni Elazığ Karşıyaka Kartepe’de 14 Ağustos 1992 tarihinde gömülü bulunan Ayten Öztürk için, Kendisinden haber alınamayan kadınlar için…
- Mardin/Derik’te 2 kişi ile birlikte gözaltına alındıktan sonra kendisinden bir daha haber alınamayan Rıdda Yavuz için,
- Eylül 1993 tarihinde Hizbullah tarafından Nusaybin ilçesinin Selahaddin Eyyubi Mahallesi’nde başına çuval geçirilerek kaçırıldıktan sonra kendisinden bir daha haber alınamayan Sedika Dal için,
- 24 Aralık 1993 tarihinde Bitlis/Tatvan/Yoncabaşı köyündeki evlerinden kardeşi Ramazan ile birlikte askerler tarafından gözaltına alındıktan sonra kendisinden bir daha haber alınamayan Hamide Şarlı için,
- 24 Eylül 1994 tarihinde Dersim/Kırklar köyüne yapılan askeri operasyon sonrası kendilerinden bir daha haber alınamayan Hatun Işık, Yeter Işık, Elif Işık, Gülizar Serin ve onun 3 yaşındaki kızı Dilek Serin için,
- 5 Ekim 1994 tarihinde İstanbul’da gözaltına alındıktan sonra kendisinden bir daha haber alınamayan Lütfiye Kaçar için,
- 17 Ekim 1994 tarihinde Muş’un Hasköy ilçesine bağlı Ortaç köyünde hayvanlarını sağmak için gittikleri yaylada askeri bir operasyonun ortasında kalan ve kendilerinden bir daha haber alınamayan Gülnaz Tatu ve Kadriye Tatu için,
- 24 Ocak 1995 tarihinde Ankara’da gözaltına alınan, işkence görmüş bedeni 76 gün sonra Kırıkkale Kimsesizler Mezarlığı’nda ‘kimliği meçhul kişi’ olarak gömülü bulunan Ayşenur Şimşek için,
- Mayıs 1995 tarihinde Diyarbakır/Bismil’de gözaltına alındıktan sonra kendisinden bir daha haber alınamayan Hatice Şimşek için, 07 Eylül 1996 tarihinde Diyarbakır/Bağlar’da bulunan bir eve Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü’ne bağlı sivil polisler tarafından yapılan baskında gözaltına alındıktan sonra kendisinden bir daha haber alınamayan Şükran Daş için,
- 10 Eylül 1996 tarihinde evine 1 kilometre uzaklıkta bulunan tarlasını sularken emniyet müdürlüğü tarafından açılan ateş sonucu yaşamını yitiren Hatice Atalay için,28 Kasım 1996 tarihinde Diyarbakır’da eşi Mahmut ile birlikte gözaltına alınan ve 2 yıl sonra kimsesiz olarak defnedildiği Cizre Asri Mezarlığı’na ‘kimliği meçhul kişi’ olarak gömüldüğü anlaşılan ancak mezarına hala ulaşılamayan Fahriye Mordeniz için,
- 26 Eylül 1997 tarihinde Kulp-Diyarbakır yolunda otomobilleri durdurularak eşi Orhan ile birlikte beyaz Toros ile kaçırılan ve kendisinden bir daha haber alınamayan Zozan Eren için,
- 31 Mart 1998 tarihinde İzmir/Çeşme/Alaçatı’da 3 arkadaş ile birlikte gözaltına alındıktan sonra kendisinden bir daha haber alınamayan Neslihan Uslu için,
- 16 Temmuz 1998 gecesi Hizbullah tarafından Mersin’de kaçırılan, 21 Ocak 2000 tarihinde işkence edildikten sonra Konya Meram’daki bir villanın bodrumunda naaşına ulaşılan Konca Kuriş için,
- Silopi’de 14 Aralık 2015 tarihinde ilan edilen sokağa çıkma yasağı sırasında öldürülen ve cenazesi yedi gün boyunca sokak ortasında bekletilen Taybet İnan (Taybet Ana) için,
- 5 Ocak 2020 tarihinde Dersim’de kaybolan ve o tarihten bu yana kendisinden bir daha haber alınamayan Gülistan Doku için,
Katledilen kadın gazeteciler için…
- Süleymaniye’deki evinin önünde 4 Ekim 2022’de silahlı saldırıya uğrayan Nagihan Akarsel için,
- 23 Ağustos 2024 tarihinde Süleymaniye’de SİHA saldırısı sonucu hayatını kaybeden Gülistan Tara için,
- 19 Aralık 2024 tarihinde arkadaşı Nazım Daştan ile birlikte Rojava’daki gelişmeleri yerinde takip ederken hava saldırısı sonucu katledilen gazeteci Cihan Bilgin için adalet istiyoruz.
Zorla kaybedilen ve faili meçhul siyasi cinayetlerde katledilen tüm kadınları anan Eylem Kaya, “Kaç yıl geçerse geçsin adalet istemekten vazgeçmeyeceğimizi tekrarlıyoruz. Devleti, uluslararası hukuktan doğan yükümlülüklerini yerine getirmeye davet ediyoruz” dedi. Gerçekleştirilen oturma eyleminin ardından, katledilen kadınlar için alana karanfil bırakıldı.
Batman
İHD ve kayıp yakınları Batman’da da eylemlerinin 764’üncü haftasında Gülistan Caddesi’ndeki İnsan Hakları Anıtı önünde bir araya geldi. “Kayıplar bulunsun, failler yargılansın” pankartının açıldığı eyleme, insan hakları savunucularının yanı sıra siyasi parti temsilcileri de katıldı.
Bu haftaki eylemde 20 Kasım 2002 tarihinde Muş’un Varto ilçesine bağlı Karapınar köyünde kaybettirilen ve daha sonra kendisinden haber alınamayan Sıddık Kaya’nın akıbeti soruldu.
Kaya’nın hikayesini İHD Şube Eşbaşkanı Melek Atalay şöyle aktardı:
“Kayıp Sıddık Kaya’nın babası Tekdemir Kaya’nın anlatım ve beyanlarına göre; Astsubay Celal Şan ve Sıddık Kaya arasında sık sık yüz yüze ve telefonla görüşmeler gerçekleştirildiği tespit edilmiş. Astsubay Celal Şan beyanlarında, Karapınar köyüne gidiş gelişlerde güvenlik birimlerine yardımcı olmak üzere bu şahısla irtibat kurduğunu ve bu amaçla kendisiyle zaman zaman görüştüğünü beyan etmiştir.
Başvurular neticesiz kaldı
Varto’da ikamet eden Kaya’nın kız kardeşi Herdem Şengül, ‘Ağabeyim 19 Kasım 2002 tarihinde bize geldi. Yeşil kart için geldiğini, sağlık sorunları nedeniyle Erzurum’a gideceğini belirtti. O akşam bizde kalmadı, bir gün sonra iftar saatinde bize geldi. İftarını yaptı, bana bir zarf içinde miktarını bilmediğim parasını teslim etti. Saat 17.00 sıralarında cep telefonu ile arandı, Türkçe konuştu ‘tamam geliyorum’ dedi. Ben merak ettim ve ısrarla nereye gittiğini sordum, söylemek istemedi ancak ısrar edince ‘Celal astsubaydı, beraber köprüye kadar gidip geleceğim korkma ben tuzağa düşmem. Kimseye de bir şey söyleme’ dedi. Gecikince merak ettim birkaç kez cep telefonunu aradım ancak ulaşılamıyordu. Bunun üzerine sabah saat 05.00’te aileme haber verdim’ dedi.
Kaya ailesinin yaptığı tüm başvurular neticesiz kalırken, İnsan Hakları Derneği ve dönemin meclis inceleme komisyonunun yapmış olduğu çalışmalar sonuçsuz kalmıştır. Sıddık Kaya’nın cenazesi 24 Nisan 2003 tarihinde Murat Nehri’nin kıyısında bulunur. Bulunduğunda ağzı bantlı, elleri bağlı haldedir. Muş Devlet Hastanesi’ne kaldırılan Sıddık Kaya’nın cenazesini İHD yöneticileri de görür. Ceset çürümeye yüz tutmuştur. Sıddık Kaya’nın ailesi, Sıddık Kaya daha önce kangren olduğu için kesilen ayak parmağından cenazeyi teşhis eder.”
Açıklama, oturma eylemiyle sona erdi.
Hakkari
Hakkari İnsan Hakları Derneği (İHD) Şubesi ve kayıp yakınları eylemlerinin 254’üncü gününde Yüksekova ilçesinde bulunan Sanat Sokağı’nda bir araya geldi. “Kayıplar bulunsun failler yargılansın” pankartının açıldığı eylemde, kaybettirilenlerin fotoğrafları taşındı. Bu haftaki eylemde 23 Kasım 2006’da Yüksekova ilçesinde askerler tarafından katledilen İslam Terkoğlu’nun akıbeti ve failleri soruldu. Basın metnini İHD Yakınlarını Kaybeden Komisyonundan Eren Baskın okudu. 20 yıldır Terkoğlu’nun faillerinin bulunmadığını belirten Baskın, adaletin sağlanmasını talep etti. Açıklama oturma eylemi ile son buldu. (MA)



