Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında yürütülen nükleer müzakerelerin üçüncü turu, Cenevre’de anlaşma sağlanamadan sona erdi. Görüşmelerin ardından bölgedeki askeri hareketlilik ve olası bir çatışma ihtimali dünya basınında geniş yer buldu.
Umman Dışişleri Bakanı Seyid Bedir bin Hamad Al-Busaidi, görüşmelerin Viyana’da devam edeceğini açıklarken, ABD’nin İran’a yönelik olası saldırılarına ilişkin askeri hazırlıklar da dikkat çekti.
‘Amerikalılar Trump’a güvenmiyor’
The Guardian, görüşmeleri “ABD–İran nükleer müzakereleri, savaş riski gölgesinde anlaşmasız sona erdi” başlığıyla duyurdu. Haberde, Washington’un İran’dan nükleer silah üretmeyeceğine dair sıkı denetim mekanizmaları talep ettiği, Tahran’ın ise bu talebi reddettiği belirtildi.
Gazete, müzakerelerin ABD Başkanı Donald Trump’ın bölgede konuşlandırdığı geniş çaplı askeri sevkiyatın gölgesinde yürütüldüğüne dikkat çekti. Haberde, Trump’ın ABD’yi müzakere konusunda çıkmaza sokmadığını göstermek için iç politik baskı altında olduğu vurgulandı.
Guardian, Associated Press tarafından yayımlanan bir ankete atıfla, Amerikalıların yüzde 56’sının Trump’ın ABD dışında askeri güç kullanma konusunda doğru kararlar alacağına güvenmediğini aktardı. Demokratların ise olası bir askeri müdahaleyi Trump’ın “kendi seçtiği bir savaş” olarak nitelendirdiği ve Kongre’de oylama talep ettiği kaydedildi.
Bölgesel savaş uyarısı
Associated Press de görüşmeleri benzer bir başlıkla servis ederek, ABD’nin İran’a saldırması durumunda Ortadoğu’da bölgesel bir savaşın patlak verebileceği uyarısında bulundu. Haberde, olası bir askeri harekâtın İran’ı taviz vermeye zorlayıp zorlamayacağının belirsiz olduğu, rejim değişikliğinin hedeflenmesi halinde ise ABD’nin uzun süreli bir savaşa sürüklenebileceği ifade edildi.
Çin’den itidal çağrısı
Global Times, üçüncü tur dolaylı görüşmelerin ABD’nin Ortadoğu’da büyük çaplı askeri yığınak yaptığı bir dönemde gerçekleştirildiğine dikkat çekti.
Haberde, Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning’in, Çin’in olası bir ABD saldırısı durumunda İran’ı desteklemek için Rusya’ya katılıp katılmayacağına ilişkin soruya, “Gelişmeleri yakından takip ediyoruz” yanıtını verdiği aktarıldı. Mao’nun, Çin ve İran halkları arasındaki geleneksel dostluğa vurgu yaptığı ve tarafları itidale davet ettiği belirtildi.
ABD’nin askeri tutumunda değişim
The Wall Street Journal (WSJ), “İran görüşmelerinde ABD sert talepler ve artan askeri varlığıyla masaya geldi” başlığını kullandı. Haberde, ABD’nin Tahran’a yalnızca sınırlı yaptırım hafifletmesi sunduğu, bunun da İran’ın ekonomik beklentileriyle çeliştiği ifade edildi.
WSJ, bir diğer haberinde ise ABD’nin ilk kez olası bir savaş senaryosu kapsamında İsrail’e savaş uçakları gönderdiğini yazdı. Bu adımın, Trump’ın ilk döneminde imzalanan Abraham Anlaşmaları sonrası ABD’nin Ortadoğu’daki askeri tutumunda köklü bir değişime işaret ettiği belirtildi. ABD Merkez Komutanlığı’nın (CENTCOM) konuya ilişkin resmi bir açıklama yapmadığı, uçakların İsrail’e varışını gösteren görüntülerin ise sosyal medyada yayıldığı aktarıldı.
Petrol fiyatları yakından izlendi
Müzakerelerin küresel ekonomi üzerindeki etkisi de basında yer aldı. WSJ ve Reuters, petrol fiyatlarının görüşmeler sırasında dalgalı bir seyir izlediğini, müzakerelerin tıkanabileceğine dair haberlerle yükselen fiyatların, görüşmelerin Viyana’ya ertelenmesiyle birlikte günü sınırlı düşüşle kapattığını bildirdi.
