Pakistan’ın başkenti İslamabad’da dün düzenlenen kritik İran-ABD görüşmesinde anlaşmaya varılamadı.
İslamabad’daki müzakerelerden sonuç çıkmamasının ardından ABD İran’a yönelik saldırılara yeniden başlayacağını duyurdu.
ABD Başkanı Donald Trump, “Hürmüz Boğazı’na girmeye veya boğazdan çıkmaya çalışan tüm gemileri ablukaya alma süreci başlatılacak” ifadelerini kullandı.
Trump’ın açıklamalarının ardından, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 13 Nisan saat 17.00’de (TSİ) İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatacağını açıkladı.
CENTCOM’un sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, İran limanlarına yönelik deniz ablukasının bugün başlayacağı belirtildi.
“CENTCOM güçleri, Başkan’ın (Donald Trump) talimatına uygun olarak, 13 Nisan saat 10.00’da (ABD Doğu Saati) İran limanlarına giren ve çıkan tüm deniz trafiğine yönelik abluka uygulamaya başlayacaktır” ifadesine yer verilen açıklamada, söz konusu deniz ablukasının, Basra Körfezi ve Umman Körfezi’ndekiler dahil tüm İran limanlarına ve kıyı bölgelerine giren veya buradan ayrılan bütün ülkelerin gemilerine karşı “tarafsız şekilde” uygulanacağı vurgulandı.
Açıklamada ayrıca, CENTCOM güçlerinin, Hürmüz Boğazı’ndan geçerek İran dışındaki limanlara giden veya bu limanlardan gelen gemilerin seferlerinin ise engellenmeyeceği kaydedildi.
İran’dan yanıt
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Pakistan’da gerçekleştirilen İran-ABD müzakerelerine ilişkin, “İslamabad mutabakatına birkaç adım kala aşırı iddialı, sürekli değişen hedefler ve abluka tehdidiyle karşı karşıya kaldık.” dedi.
Arakçi, sosyal medyadan müzakerelere ilişkin açıklamalarda bulundu.
İran’ın savaşın sona ermesi için iyi niyetle ABD ile müzakerelere girdiğini savunan Arakçi, “İslamabad mutabakatına birkaç adım kala aşırı iddialı, sürekli değişen hedefler ve abluka tehdidiyle karşı karşıya kaldık.” ifadesini kullandı.
Arakçi ayrıca, “Görünüşe göre hiç ders alınmamış. İyi niyet iyi niyeti doğurur, düşmanlık düşmanlık getirir.” değerlendirmesinde bulundu.
Ne olmuştu?
Pakistan’ın başkenti İslamabad’da dün düzenlenen kritik İran-ABD görüşmesinde anlaşmaya varılamamıştı.
Pakistan’ın arabuluculuğunda gerçekleşen İran ve ABD heyetleri arasındaki görüşmeler yaklaşık 21 saat sürdü, taraflar bir sonuca varılmadan görüşmelerin sona erdiğini duyurmuştu.
İslamabad’da gerçekleştirilen görüşmeye ilişkin İran ve ABD’den açıklama gelmişti.
İran devlet televizyonuna konuşan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, “Bu görüşmeler, ABD ve İsrail’in 9 ay içerisinde ikinci kez giriştikleri ve 40 gün süren bir savaşın ardından, sadece güvensizlik değil, kuşku ve şüphenin hakim olduğu bir atmosferde yapıldı. Bu nedenle tek bir toplantıda anlaşmaya varılmaması doğaldır. Zaten kimsenin böyle bir beklentisi de yoktu” demişti.
İranlı sözcü, anlaşmaya varılamamasındaki diğer bir sebebin, kendine özgü zorlukları bulunan Hürmüz Boğazı ve bölge konularının bu müzakerelere ilave edilmesiyle görüşmelerin daha karmaşık hale gelmesi olduğunu kaydetmişti.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, toplam 21 saat sürdüğü belirtilen doğrudan görüşmelerin ardından basın mensuplarına açıklama yapmıştı.
Vance, “21 saattir bu konuyla uğraşıyoruz ve İranlılarla bir dizi önemli görüşme yaptık. Bu iyi haber. Kötü haber ise bir anlaşmaya varamamış olmamız. Bence bu, ABD için olduğundan çok İran için kötü bir haber. Dolayısıyla bir anlaşmaya varamadan ABD’ye geri dönüyoruz” ifadelerini kullanmıştı.
ABD Başkan Yardımcısı, İran’ın nükleer silah konusunda istedikleri taahhüdü vermediğini belirterek, “Gerçek şu ki, İran’ın nükleer silah peşinde koşmayacağına ve nükleer silaha ulaşmasını sağlayacak araçları aramayacağına dair kesin bir taahhüt görmemiz gerekiyor. İranlıların uzun vadede nükleer silah geliştirmeyeceklerine dair temel bir taahhüdü görüyor muyuz? Henüz bunu görmedik” demişti.
ABD olarak temel taleplerini en net şekilde ortaya koyduklarını ancak İran’ın “bu şartları kabul etmemeyi tercih ettiğini” söyleyen Vance, ABD Başkanı Donald Trump’la da defalarca telefonda görüştüklerini kaydetmişti.
Vance, “Buradan ayrılıyoruz ve çok basit bir teklifle, nihai ve en iyi teklifimiz olan bir mutabakat metniyle ayrılıyoruz. İranlıların bunu kabul edip etmeyeceğini göreceğiz” diye konuşmuştu.
