Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın, Kürtçe film Rojbash hakkında verdiği “ticari dolaşıma ve gösterime uygun değildir” kararı yargıdan döndü. Ankara 3. İdare Mahkemesi, yasağın hukuka aykırı olduğuna karar verdi.
Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği’nin (MLSA) hukuki desteğiyle yürütülen dava sonucunda verilen kararın, sinema alanında ifade özgürlüğü bakımından önemli bir emsal oluşturduğu belirtildi.
Mahkeme, filmin içeriğine ilişkin idarenin bazı değerlendirmelerine atıf yapmasına rağmen, yasaklama yerine sınıflandırma gibi daha hafif tedbirlerin mümkün olduğuna dikkat çekti. Kararda, filmin tamamen yasaklanmasının demokratik toplum düzeninde ifade özgürlüğüyle bağdaşmadığı vurgulandı.
‘Sinemanın özgürleşmesine katkı sunan bir karar’
Kararı değerlendiren MLSA Eş Direktörü Veysel Ok, uzun bir hukuki mücadelenin ardından önemli bir kazanım elde edildiğini söyledi.
Ok, “Mahkeme, her ne kadar filmin terör propagandası içerdiği yönündeki iddiaya katılmış görünse de bunun ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini açıkça ortaya koydu. Yasaklama yerine sınıflandırma gibi daha ölçülü yöntemlerin mümkün olduğu vurgulandı. Bu karar, sinemanın özgürleşmesine önemli bir katkı sunduğu gibi benzer davalar için de güçlü bir içtihat olacaktır” dedi.
Yönetmen Özkan Küçük: Bu karar yalnızca Rojbash için değil
Filmin yönetmeni Özkan Küçük de kararın ardından yaptığı değerlendirmede, bir yılı aşkın süredir yürütülen hukuki mücadele sonucunda yasağın kaldırılmasının yalnızca Rojbash için değil, Türkiye’de yapılacak her yeni film için önemli bir dayanak olacağını belirtti.
Küçük, zor süreçte kendilerine destek veren MLSA’ya ve avukatları Veysel Ok, Emine Özhasar ile Batıkan Erkoç’a teşekkür etti. Kararın yasakçı anlayışa karşı kazanılmış bir zafer olduğunu ifade eden Küçük, film üzerindeki “lekelenmenin” ortadan kalktığını söyledi.
En kısa sürede yeni bir vizyon tarihi belirleyeceklerini kaydeden Küçük, maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddedilmesine ilişkin hukuki sürecin ise devam edeceğini belirtti.
Bilirkişi raporu: Yasak, sanatsal ifade özgürlüğüne aykırı
Mahkeme dosyasına sunulan bilirkişi raporunda da filmin yasaklanmasının hukuken yerinde olmadığı tespit edildi. Raporda, Rojbash’ın şiddet ya da nefret çağrısı içermediği, çocuklar ve gençler açısından kalıcı bir zarar riski taşımadığı ve sanatsal ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Bilirkişiler, sanat alanında yasaklayıcı yaklaşımların düşünsel çeşitliliği ve eleştirel kamusal kültürü sınırlayabileceğine dikkat çekti.
Bakanlığın savunması kabul edilmedi
Kültür ve Turizm Bakanlığı savunmasında, filmin kamu düzenine aykırı olduğunu, terör örgütü propagandası içerdiğini ve anayasal ilkelere aykırılık taşıdığını ileri sürmüştü. Ancak mahkeme, bu iddiaların yasaklama gibi ağır bir müdahaleyi haklı kılmadığı sonucuna vardı.
Kararda, demokratik toplumlarda ifade özgürlüğü ile toplumsal hassasiyetler arasında denge kurulması gerektiği belirtildi.
25 yıl sonra buluşan tiyatrocuların hikâyesi
Yapımcılığını ve yönetmenliğini Özkan Küçük’ün üstlendiği Rojbash, 2024 yılında Sinema Filmlerini Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu kararıyla “ticari dolaşıma uygun değildir” denilerek yasaklanmıştı.
Film, 25 yıl sonra yeniden bir araya gelen Kürt tiyatrocuların hikâyesini konu alıyor. Türkiye’de festivallere kabul edilmeyen yapım, bugüne kadar yedi ülkede gösterildi. (MLSA)
