Bilim insanları, NASA’nın 2022 yılında gerçekleştirdiği Çifte Asteroit Yönlendirme Testi (DART) görevinin sonuçlarını inceleyerek önemli bir bulguyu doğruladı.
Araştırmaya göre DART görevi sırasında bir uzay aracının asteroide çarpması, yalnızca iki asteroidin birbirleri etrafındaki hareketini değil, aynı zamanda tüm sistemin Güneş etrafındaki yörüngesini de değiştirdi.
Bu gelişme, insanlık tarihinde ilk kez doğal bir gökcisminin Güneş çevresindeki hareketinin doğrudan değiştirilmesi anlamına geliyor.
33 dakikalık yörünge değişimi
DART görevi kapsamında NASA, 2022 yılında bir uzay aracını kasıtlı olarak Dimorphos adlı asteroide çarptırdı.
Dimorphos, yaklaşık 780 metre genişliğindeki Didymos adlı daha büyük bir asteroidin etrafında dönüyor. Bilim insanları küçük olan Dimorphos’u hedef seçti çünkü daha kolay hareket ettirilebileceği düşünülüyordu.
Görevin amacı, çarpmanın Dimorphos’un Didymos etrafındaki yörünge süresini değiştirmesiydi.
Araştırmacılar başlangıçta yaklaşık 7 dakikalık bir değişim bekliyordu. Ancak çarpma sonrası yapılan ölçümler yörünge süresinin 33 dakika kısaldığını gösterdi.
Güneş etrafındaki hareket de değişti
Yeni araştırma, çarpmanın etkisinin bununla sınırlı olmadığını ortaya koydu.
Illinois Üniversitesi’nden havacılık mühendisi Rahil Makadia liderliğindeki ekip, asteroid sisteminin Güneş etrafındaki hareketinde de küçük ama ölçülebilir bir değişim meydana geldiğini belirledi.
Dimorphos ve Didymos, ortak bir kütle merkezinin etrafında dönüyor. DART’ın çarpması sırasında uzaya saçılan kaya ve toz parçaları sistemden momentum taşıyarak asteroid çiftine küçük bir geri tepme etkisi verdi.
Çok küçük ama önemli bir değişim
Araştırmacıların hesaplamalarına göre çarpma sonrası sistemin uzaydaki hızı saniyede yaklaşık 11,7 mikrometre azaldı.
Bu değer saatte yaklaşık 42 milimetreye karşılık geliyor.
Uzay ölçeğinde bu değişim çok küçük görünse de zamanla büyük fark yaratabiliyor. Bilim insanları bu hız farkının 10 yıl içinde yaklaşık 3,7 kilometrelik bir konum değişimine yol açabileceğini hesapladı.
Gezegen savunması için kritik
DART görevinin temel amacı, gelecekte Dünya’ya çarpma riski taşıyabilecek asteroidleri saptırma yöntemlerini test etmekti.
Bilim insanlarına göre bir asteroid yıllar veya on yıllar önceden tespit edilirse, bu tür küçük bir itme bile onu Dünya’dan güvenli bir şekilde uzaklaştırmaya yetebilir.
Yeni görev yolda
Avrupa Uzay Ajansı’nın Hera adlı uzay aracı bu on yıl içinde Didymos sistemine ulaşacak.
Hera görevi, DART çarpmasının oluşturduğu krateri inceleyecek ve asteroidlerin kütlesi ile yapısı hakkında daha ayrıntılı veriler toplayacak.
Araştırma Science Advances dergisinde yayımlandı.
