ABD ve İran yetkililerinin salı günü Cenevre’de gerçekleştirdiği ikinci tur görüşmelerin ardından açıklamalar gelmeye devam ediyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi ile Cenevre’de İran ile ABD arasında yürütülen dolaylı görüşmelerin ikinci turunu değerlendirdi.
İran resmi haber ajansı IRNA’ya göre, Arakçi ve Grossi telefonda görüştü. Görüşmede, müzakere sürecinde kaydedilen son gelişmeler ve bir sonraki turdaki müzakere çerçevesinin hazırlanmasına yönelik mekanizmalar ele alındı.
Arakçi, Grossi’nin Cenevre görüşmelerine katılımından duyduğu memnuniyeti dile getirerek, İran’ın gelecekteki görüşmeleri ilerletmek için başlangıç niteliğinde ve tutarlı bir çerçeve geliştirmeye odaklandığını vurguladı. UAEA Başkanı Grossi de görüşmenin sonuçlarını “olumlu” olarak nitelendirerek, ajansın müzakere çerçevesinin oluşturulmasında destek sağlamaya hazır olduğunu belirtti.
ABD’den açıklama
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Paris’te düzenlenen Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Bakanlar Toplantısı’nda, İran’ın nükleer silah sahibi olmasının “kesinlikle kabul edilemez” olduğunu vurguladı. Wright, “İran’ın nükleer silahlarla ne yapacağına dair açıklamaları çok net. Bu tamamen kabul edilemez. İran’ın nükleer silaha doğru ilerleyişini bir şekilde durduracağız ve caydıracağız” dedi.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise, taraflar arasında “kırmızı çizgiler” konusunda görüş ayrılıklarının sürdüğünü ifade etti. Washington yönetimi, diplomatik sürecin devam ettiğini, ancak tüm seçeneklerin masada olduğunu vurguladı.
ABD’den askeri sevkiyat
ABD, Cenevre’deki ikinci tur görüşmelerin ardından Orta Doğu ve Avrupa’daki üslerine savaş uçağı ve istihbarat unsurları sevk etti. Açık kaynak verilerine göre, Virginia’daki Joint Base Langley-Eustis’ten gelen 6 F‑22 tipi savaş uçağı İngiltere’de RAF Lakenheath üssüne ulaştı. Katar’daki El Udeid Hava Üssü’nden görev uçuşları yapan RC-135 Rivet Joint sinyal istihbarat uçağı da Akdeniz’deki Girit adasına taşındı. Hürmüz Boğazı’nda devriye yapan P‑8 Poseidon uçakları ve 16 Şubat’ta İngiltere’den bölgeye gönderilecek 18 F‑35 uçağı da bölgedeki sevkiyatlar arasında yer aldı. ABD ayrıca RAF Mildenhall üssüne iki E‑3 Sentry AWACS uçağı konuşlandırdı.
Trump: ‘Venezuela’ya gönderilenden daha büyük bir filo’
Washington’un İran’ın nükleer programlarına ilişkin taleplerine yanıt vermemesi halinde olası bir saldırıya hazırlık kapsamında Orta Doğu’da eşi benzeri görülmemiş bir ABD askeri yığınağı yapması nedeniyle bölge giderek artan gerilimlere sahne oluyor.
ABD Başkanı Donald Trump, 28 Ocak’ta sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran’a doğru devasa “Armada”nın (ABD donanmasına ait büyük deniz gücü) ilerlediğini belirterek, Tahran yönetimine anlaşma çağrısında bulunmuş, aksi halde “daha kötü bir saldırı” düzenleneceğini kaydetmişti.
Trump, bu Armada’nın “USS Abraham Lincoln” uçak gemisi öncülüğünde ve Venezuela’ya gönderilenden daha büyük bir filo olduğuna işaret ederek, “(Filo) Venezuela’daki gibi, gerekirse hızla ve şiddetle görevini yerine getirmeye hazır, istekli ve kabiliyetli.” ifadesini kullanmıştı.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) da 26 Ocak’ta “USS Abraham Lincoln” uçak gemisi taarruz grubunun “bölgesel güvenlik ve istikrarı desteklemek” amacıyla Orta Doğu’ya konuşlandırıldığını duyurmuştu.
New York Times’ın (NYT) 13 Şubat’taki bir haberinde dört ABD’li yetkiliye dayandırdığı bilgiye göre, Karayipler’de konuşlu uçak gemisi “USS Gerald R. Ford” ve beraberindeki gemilerin Orta Doğu’ya gönderilmesinin kararlaştırıldığı belirtilmişti.
Ne olmuştu?
İran ile ABD arasındaki nükleer görüşmeler, Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları sonrasında kesintiye uğramıştı. Dolaylı görüşmeler, 6 Şubat 2026’da Umman’ın Maskat kentinde yeniden başlamış ve bu görüşme ilk tur olarak gerçekleştirilmişti. Cenevre’de yapılan temaslar ise ikinci tur görüşme niteliği taşıyor.
İran tarafı, İsviçre’de yapılan temaslarda olası bir anlaşma için “yol gösterici ilkeler” üzerinde mutabakata varıldığını duyurdu.
Ancak ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Amerikan tarafının belirlediği “kırmızı çizgiler” konusunda taraflar arasında görüş ayrılıklarının sürdüğünü ifade etti.
Washington yönetimi, İran’ın nükleer silah geliştirmesini engellemenin temel öncelik olduğunu vurgularken, diplomatik sürecin devam ettiğini ancak tüm seçeneklerin masada olduğunu belirtiyor. (AA, Euronews)
İkinci tur nükleer müzakereler: ABD ve İran heyetleri Cenevre’de bir araya geldi
Hamaney: Dünyanın en güçlü ordusu bile bazen yerinden kalkamayabilir
