Çince karakterleri ve İngiliz alfabesini okuyabilen, çığır açan çalışmalara katkı sunan “dahi” şempanze Ai, 49 yaşında hayatını kaybetti.
Japonca’da “sevgi” anlamına gelen Ai, algı, öğrenme ve hafıza üzerine yürütülen ve primat zekasına dair anlayışı ileriye taşıyan araştırmalarda önemli rol oynadı.
Kyoto Üniversitesi bünyesindeki İnsan Davranışının Evrimsel Kökenleri Merkezi’nden yapılan açıklamada, Ai’nin çalışmaları sayesinde şempanze zihninin anlaşılmasına yönelik deneysel bir çerçevenin oluşturulduğu vurgulandı.
Primatolog Tetsuro Matsuzawa, 2014 yılında yaptığı değerlendirmede Ai’nin 100’den fazla Çince karakteri, İngiliz alfabesini, 0’dan 9’a kadar Arap rakamlarını ve 11 rengi ayırt edebildiğini belirtmişti.
Bir çalışmada Ai’ye bilgisayar ekranında “pembe” anlamına gelen Çince karakter ile birlikte bir pembe ve bir mor kare gösterildi. Şempanze doğru şekilde pembe kareyi seçti.
Başka bir çalışmada ise kendisine bir elma gösterildiğinde, ekrandaki dikdörtgen, daire ve nokta sembollerini seçerek “sanal bir elma” oluşturduğu kaydedildi.
Yüksek bilişsel yetenekleri, Ai’yi çok sayıda akademik makale ve belgeselin odağı haline getirdi. Çalışmaları, aralarında Nature dergisinde yayımlananların da bulunduğu prestijli bilimsel yayınlara konu oldu ve medyada “dahi” lakabıyla anılmasını sağladı.
Batı Afrika kökenli olan Ai, 1977 yılında Kyoto Üniversitesi’ne getirildi. 2000 yılında dünyaya gelen oğlu Ayumu, anne-çocuk arasında bilgi aktarımı üzerine yapılan çalışmalarla dikkat çekti.
Merkez tarafından yapılan açıklamada, “Ai son derece meraklıydı ve çalışmalara aktif olarak katıldı. Bu sayede şempanze zihninin birçok yönü ilk kez ortaya kondu.” ifadeleri kullanıldı. Ai’nin araştırmalarının, insan zihninin evrimini anlamaya yönelik temel bir bilimsel dayanak oluşturduğu vurgulandı. (NTV Bilim)
