Çin, 2’nci Dünya Savaşı’nın bitişinin 80. yıldönümü anısına şimdiye kadarki en büyük askeri geçidi düzenledi.
1
Çin ordusu askeri geçit töreninde ilk kez modern jetlerini, füzelerini ve son teknoloji elektronik harp sistemlerini dünyaya tanıttı. Etkinlik, ülkenin askeri gücünü gözler önüne seren bir gövde gösterisine dönüştü.
2
Geçide Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, İran, Malezya, Myanmar, Moğolistan, Endonezya, Zimbabve ve Orta Asya ülkelerinin liderleri de katıldı.
3
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve eşi Peng Liyuan, yabancı konukları bizzat karşıladı.
4
Çin’in ilk kez sergilediği gelişmiş silahlar, Çin ordusunun ABD ordusuna yetişmeye başladığının göstergesi olarak değerlendirildi. Ancak uzmanlar, bu silahların henüz savaşta test edilmediğine dikkat çekiyor.
5
Emekli Avustralya Ordusu Tümgenerali Mick Ryan, CNN’e yaptığı değerlendirmede, “ABD hala dünyanın en güçlü ordusu, ama fark onlarca yıl öncesine göre daha az” dedi. Ryan, Çin’in en büyük avantajının silahlarını tamamen kendi üretmesi olduğunu vurgulayarak, “Bu da Pekin’i, savaş durumunda yabancı silah tedarikçileri tarafından baskı altına alınamaz hale getiriyor” ifadelerini kullandı.
6
Geçit töreninde donanma ve kara ordusunun yanı sıra yeni kurulan siber birlik de yer aldı. Resmi Xinhua ajansına göre bu birim, siber güvenlik savunma önlemlerinden sorumlu ve yakın zamanda gerçek mermiyle tatbikatlara katıldı.
7
2024’te kurulan Bilgi Destek Gücü de ilk kez halkın karşısına çıktı. Bu birim, savaş hazırlığını desteklemek için ağ tabanlı bilgi sistemleri geliştirmekle görevli.
8
Törende hipersonik gemisavar füzeler, AJX002 adlı su altı drone’u ve nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip yeni kıtalararası balistik füze DF-61 gibi silahlar tanıtıldı.
9
Gizli saldırı drone'u: Geçit töreninde "sadık dost" olarak bilinen FH-97 adlı gizli saldırı drone'u sergilendi. Tek motorlu bu insansız hava aracı, mürettebatlı jetlerle koordineli saldırılar yapabiliyor ve elektronik karıştırma gibi görevleri yerine getirebiliyor.
10
Hipersonik silahlar: Çin, saatte binlerce kilometre hızla yol alan gelişmiş füze modeli olan hipersonik silahlarını ilk kez 2019 yılında tanıtmıştı. 2019'daki geçit töreninde görücüye çıkan DF-17 hipersonik füzesi, dikkat çekmişti. Ülkenin şimdi daha gelişmiş yeni nesil mobil kıtalararası balistik füzeler (ICBM) geliştirdiği söyleniyor. DF-31AG modelinin 11,000 km'den fazla menzile sahip olduğu ve ABD anakarasındaki herhangi bir hedefi vurabileceği belirtiliyor. DF-41'in ise 12,000 ila 15,000 km arasında bir menzile sahip olduğu tahmin ediliyor. Ancak 2019'dan beri bu konuda sessiz kalan Çin'in, bu törende yeni bir hipersonik silah sergileyip sergilemeyeceği belirsizliğini koruyor.
11
Gemi savar füzeler: Çin'in deniz gücünü artırma çabaları kapsamında, uçak gemilerini ve büyük deniz birimlerini etkisiz hale getirebilecek gemi savar füzelerin de törende yer alması bekleniyor. Ülkenin 2024 itibarıyla 12 nükleer ve 48 dizel yakıtlı denizaltıya sahip olduğu, ayrıca yeni nesil balistik füze denizaltısı (Type-96) geliştirdiği bildiriliyor.
12
Ayrıca kara, deniz ve hava tabanlı stratejik silahlar, hassasiyetli saldırı sistemleri, savaş uçakları, helikopterler ve insansız hava araçları da geçitte yer aldı.
13
2019’daki 70. yıl kutlamalarından bu yana yapılan ilk büyük askeri geçit törenine Batılı liderler katılmadı. Ancak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın da aralarında bulunduğu yaklaşık 20 yabancı lider Pekin’deydi.
14
Ancak analistlere göre, en güçlü meydan okuma mesajı, Çarşamba günü Tiananmen Meydanı'nda kırmızı halıda yürürken sohbet eden ve el sıkışan üç otokratik liderin ( Şi, Putin, Kim) daha önce görülmemiş görüntüsüydü.
15
Atlantic Council'den Wen-Ti Sung, "Pekin, Batılı ülkeler Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Rusya'ya yaptırım uygulamaya devam etse bile, Pekin'in dostunun yanında durmaktan korkmayacağı mesajını veriyor" değerlendirmesinde bulundu.
16
Sıkı güvenlik önlemleri altında yapılan tören halka açık değildi.
17
Güzergah çevresindeki binalar boşaltıldı, caddeye bariyerler kuruldu ve metro seferleri durduruldu. Çinliler geçidi yalnızca televizyon ve canlı yayınlardan izleyebildi.
18
Uzmanlara göre, bu gösteri Çin halkına “ülkenin saldırılara karşı yeterince güçlü olduğu” mesajı verirken, Asya’daki komşularını ve ABD’yi ise giderek artan askeri güç konusunda endişelendiriyor.
19
20
21
