Çin’de keşfedilen fosiller, erken insanların Asya’ya yayılma tarihini değiştirdi

Modern insanın uzak atalarından olan Homo erectus, Afrika’da ortaya çıktıktan sonra Avrasya’ya yayıldı. Ancak bu türün Doğu Asya’ya tam olarak ne zaman ulaştığı uzun süredir bilim dünyasında tartışma konusuydu.

Çin’de keşfedilen fosiller, erken insanların Asya’ya yayılma tarihini değiştirdi
Çin’de keşfedilen fosiller, erken insanların Asya’ya yayılma tarihini değiştirdi
Haber Merkezi
  • Yayınlanma: 19 Şubat 2026 23:31
  • Güncellenme: 19 Şubat 2026 22:32

Çin’de yapılan yeni bir fosil keşfi, insan atası türlerden Homo erectus’un Doğu Asya’ya sanılandan yüz binlerce yıl önce ulaştığını ortaya koydu.

Modern insanın uzak atalarından olan Homo erectus, Afrika’da ortaya çıktıktan sonra Avrasya’ya yayıldı. Ancak bu türün Doğu Asya’ya tam olarak ne zaman ulaştığı uzun süredir bilim dünyasında tartışma konusuydu.

Daha önce Çin’in Yunxian bölgesinde bulunan ve yaklaşık 1,1 milyon yıl öncesine tarihlenen fosiller, Doğu Asya’daki en eski H. erectus örnekleri olarak kabul ediliyordu. Ancak yeni araştırma, türün Yunxian’da yaklaşık 1,7 milyon yıl önce bulunduğunu gösterdi. Bu da H. erectus’un bölgeye düşünüldüğünden yaklaşık 600 bin yıl daha erken ulaştığı anlamına geliyor.

Yerleşim tarihi yeniden değerlendiriliyor

Hakemli bilim dergisi Science Advances’ta yayımlanan çalışmaya göre, bulgular erken homininlerin Afrika’dan Asya’ya göç zamanına ilişkin uzun süredir kabul gören varsayımları sorgulatıyor.

Çalışmanın yazarlarından Christopher Bae, “Yunxian’daki H. erectus fosilleri ile mezar tarihleme verilerini bir araya getirerek bu homininlerin Doğu Asya’da ortaya çıktığı tarihi oldukça sağlam bir şekilde yeniden oluşturmayı başardık” dedi.

Araştırmacılar, bu yeni tarihlemenin erken H. erectus’un geniş bir coğrafyaya hızla yayıldığını gösteren modeli desteklediğini belirtiyor.

Radyoaktif izotoplarla tarihlendirme

Çalışmada, fosillerin bulunduğu katmandaki toprak tortularında yer alan alüminyum ve berilyum elementlerinin radyoaktif formları incelendi. Kozmik ışınların kuvars minerallerine çarpmasıyla oluşan bu radyoaktif izotoplar, tortular yerin derinliklerine gömüldükten sonra zamanla bozunuyor.

Araştırmacılar, alüminyum ve berilyumun bilinen bozunma oranlarını ve tortulardaki atom oranlarını karşılaştırarak fosillerin ne kadar süredir gömülü olduğunu hesapladı. Bu yöntem, malzemelerin yaşını milyonlarca yıl öncesine kadar güvenilir biçimde belirleyebiliyor.

Araştırmada yer alan Hua Tu, söz konusu yöntemin fosillerin gömülme tarihini doğru biçimde hesaplamaya imkân verdiğini vurguladı.

Yeni sorular gündemde

Araştırmacılar, H. erectus’un ilk olarak ne zaman ve nerede ortaya çıktığı ile Çin ve diğer bölgelerdeki en eski yerleşimciler arasında yer alıp almadığı sorularının hâlâ netleşmediğini belirtiyor.

Ancak yeni bulgular, tarih öncesi hominin atalarının Asya’ya daha erken, daha hızlı ve muhtemelen daha başarılı bir şekilde yayıldığına işaret ediyor.

Kaynak