Yaklaşık 76 milyon yıl önce tarih öncesi sularda yaşayan ve “dinozor katili” olarak anılan dev timsah Deinosuchus schwimmeri’nin bugüne kadar hazırlanmış en eksiksiz iskelet modeli bilim insanları tarafından yeniden oluşturuldu. Yaklaşık 10 metre uzunluğundaki bu dev yırtıcının gerçek boyutlu modeli, ABD’nin Georgia eyaletindeki Tellus Bilim Müzesi’nde sergilenmeye başlandı.
Geç Kretase döneminin sonlarında, bugünkü ABD’nin doğu bölgelerinde yaşayan Deinosuchus schwimmeri, modern timsahların akrabası olarak biliniyor. Bir okul otobüsü büyüklüğüne ulaşan bu türün, dinozorlarla beslendiği ve dönemin ekosisteminde en üst düzey yırtıcılardan biri olduğu kabul ediliyor. Ancak bugüne dek fosillerin parçalı bulunması nedeniyle iskelet modeli hiçbir zaman tam olarak tamamlanamamıştı.
Tür, tarih öncesi dev timsahlar üzerine onlarca yıl süren çalışmalarıyla tanınan paleontolog David Schwimmer’ın katkıları nedeniyle 2020 yılında Deinosuchus schwimmeri adıyla bilimsel literatüre kazandırılmıştı. İsim benzerliğine rağmen Schwimmer, televizyon dizisi Friends’te rol alan oyuncu David Schwimmer ile aynı kişi değil.
Tellus Bilim Müzesi Küratör Koordinatörü Rebecca Melsheimer, bu tür dev canlıların boyutlarının kelimelerle anlatılmasının zor olduğuna dikkat çekerek, “Deinosuchus’un yaklaşık 30 fit, yani 9 metre uzunluğunda olduğunu söyleyebilirsiniz ama onu karşınızda görmek çok daha büyük bir etki yaratıyor” dedi.
Araştırmacılar, Tellus Bilim Müzesi’nin siparişi üzerine, farklı bölgelerden çıkarılan fosil parçalarını modern bilimsel yöntemlerle bir araya getirerek gerçek boyutlarında, bilimsel temellere dayanan bir iskelet modeli oluşturdu. Yüksek çözünürlüklü üç boyutlu taramalar sayesinde hayvanın iskelet yapısı ve kendine özgü zırhlı deri plakaları ayrıntılı biçimde yeniden inşa edildi.
Müzenin eğitim direktörü Hannah Eisla, Deinosuchus schwimmeri’nin müzeye eklenmesinin, Kretase döneminde bu bölgenin ekosistemini çok daha ayrıntılı biçimde anlatma imkânı sunduğunu belirtti. Melsheimer ise şu anda bu modele sahip tek müzenin Tellus olduğunu vurgulayarak, ziyaretçilerin bu deneyimi başka hiçbir yerde yaşayamayacağını söyledi.
Bilim insanlarına göre ortaya çıkan model, Deinosuchus anatomisi hakkında en güncel bilimsel bilgileri yansıtıyor ve Kuzey Amerika’da bugüne kadar yaşamış en büyük yırtıcılardan biri hakkında hem araştırmacılara hem de kamuoyuna daha net bir bakış açısı sunuyor.
Paleontolog David Schwimmer, dinozorlar ve bu tür dev yırtıcıların avlanma alışkanlıklarının incelenmesinin, doğadaki hayatta kalma stratejilerini anlamaya önemli katkılar sağladığını belirterek, “Bu eski süper avcıları inceleyerek, yaşamın değişen dünyaya nasıl uyum sağladığını ve bu ortamlarda nasıl hâkimiyet kurduğunu görebiliyoruz” dedi.
Schwimmer, gerçek boyutlarında tamamen bir araya getirilen bu tür modellerin, Deinosuchus gibi tarih öncesi canlıların ne kadar dinamik ve etkileyici hayvanlar olduğunu anlamak için önemli bir rehber niteliği taşıdığını ifade etti.
