Esenyalı Kadın Dayanışma Derneği, 1 Ocak–31 Aralık 2025 dönemini kapsayan yıllık raporunu yayımladı. Rapora göre, 2025 yılı boyunca derneğin dayanışma ağına 8 bin 349 kişi başvurdu. Başvuruların büyük bölümü şiddet, ekonomik destek, iş talebi ve hukuki destek başlıklarında yoğunlaştı. Veriler, kadınların ve çocukların derinleşen yoksulluk, şiddet ve güvencesizlik koşulları altında yaşam mücadelesi verdiğini ortaya koydu.
Şiddet başvuruları yükseldi
Rapora göre 2025 yılında 520 kadın ve çocuk şiddet gördüğü için derneğe başvurdu. Şiddet başvuruları bir önceki yıla göre yüzde 19,5 arttı. Başvuranların yüzde 58,7’si fiziksel şiddete maruz kaldığını belirtirken, fiziksel şiddet başvurularındaki artış yüzde 36’ya ulaştı. Kadınların büyük bir bölümü fiziksel, psikolojik, ekonomik ve cinsel şiddeti aynı anda yaşadığını ifade etti.
Şiddete maruz kalan kadınların yüzde 57,7’si eşleri, yüzde 5,8’i ise eski eşleri tarafından şiddete uğradığını aktardı. Raporda, özellikle genç kadınların partnerleri tarafından madde kullanımına zorlandığı, tehdit ve dijital şantajla baskı altına alındığına dikkat çekildi.
2025’te şiddet nedeniyle başvuran kadınların yüzde 37’si (181 kadın) boşanmak istediğini belirtti. Raporda, boşanma sürecindeki kadınların daha yoğun şiddet, tehdit ve ısrarlı takibe maruz kaldığı; çocukların velayetinin erkekler tarafından baskı aracı olarak kullanıldığı vurgulandı. Dernek, uzun süren dava süreçleri, ekonomik bağımlılık ve barınma sorunlarının kadınların şiddet ortamından çıkmasını zorlaştırdığını kaydetti.
Yoksulluk derinleşiyor
- Rapora göre 6 bin 804 kadın temel ihtiyaçlarını karşılayamadığı için dayanışma ağına başvurdu.
- 3 bin 160 kadın gıda, kira, fatura, barınma ve giyim için ekonomik destek istedi.
- 2 bin 144 kadın çocuklarının eğitimi için kırtasiye ve okul ihtiyaçları talep etti.
- 1.500 kadın çocukları için beslenme desteği başvurusunda bulundu.
Çocuk işçi sayısı artıyor
Derneğe yapılan 600 iş talebi başvurusunun önemli bir kısmını çocuklar ve gençler oluşturdu. 14–19 yaş aralığındaki başvuruların yüksekliği, yoksulluğun çocukları erken yaşta çalışma hayatına ittiğini ortaya koydu. Raporda, eğitimin giderek geri plana itildiği, çocukların güvencesiz ve riskli alanlara sürüklendiği vurgulandı.
Raporda yer verilen bir annenin anlatımı tabloyu özetledi:
“Pazar akşamı aldığım yufkaları çocuklara beslenme olarak hazırlıyorum. Bulabilirsem içine biraz patates koyuyorum. İki-üç ayda bir meyve alabiliyoruz.”
‘Bir öğün ücretsiz yemek’ davası sürüyor
Dernek, “Okullarda bir öğün ücretsiz, sağlıklı yemek her çocuğun hakkıdır” kampanyası kapsamında Milli Eğitim Bakanlığı’na karşı açılan davayı da raporuna aldı. Danıştay 8. Dairesi’nde 3 Aralık 2025’te görülen duruşmada ücretsiz okul yemeğinin çocukların eğitim ve sağlık hakkıyla doğrudan bağlantılı olduğu vurgulandı. Mahkeme kararını henüz açıklamadı.
Resmî mekanizmalara güvensizlik
Rapora göre kadınlar çoğu zaman önce polis, savcılık ve mahkemelere başvuruyor; ancak yeterli koruma sağlanmadığı için kadın derneklerine yöneliyor. 6284 sayılı Kanun’un uygulanmasında ciddi sorunlar yaşandığı, uzaklaştırma ve koruma kararlarının etkili işletilmediği belirtildi. Sosyal yardımların ise geçici, yetersiz ve erişimi zor olduğu vurgulandı.
Çözüm çağrısı
Dernek raporunda; 6284’ün etkin uygulanması, okullarda ücretsiz yemek, barınma hakkının güvence altına alınması, her belediyede sığınak ve kadın dayanışma merkezi açılması, çocuk bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve şiddet gören kadınlara güvenceli istihdam sağlanması çağrısında bulundu.
