Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın Danimarka’dan ilhak etmek istediği Grönland konusunda kendilerine yönelik ek gümrük vergisi tehdidine karşı harekete geçti.
Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul (CDU), mevcut şartlar altında AB-ABD ticaret anlaşmasının imzalanmasını beklemediğini belirtti.
AB’nin planları arasında 93 milyar euro değerinde yaptırım içeren gümrük vergileri veya Amerikan şirketlerinin Avrupa pazarındaki faaliyetlerine kısıtlamalar getirilmesi de yer alıyor.
Almanya Başbakan Yardımcısı Lars Klingbeil, Trump’ın Grönland üzerindeki planlarına karşı çıkan bazı ülkelere gümrük tarifesi tehdidinin ardından Avrupa’nın misilleme hazırlığında olduğunu teyit etti.
Berlin’de Fransız Ekonomi ve Maliye Bakanı Roland Lescure ile düzenlenen basın toplantısında Klingbeil, “Bize şantaj yapılmasına izin vermeyeceğiz. Avrupa, birleşik ve net bir yanıt verecek. Şimdi Avrupalı ortaklarımızla birlikte karşı önlemler hazırlıyoruz” diye konuştu.
Klingbeil, Avrupa’nın yanıtının üç eksende şekilleneceğini belirtti: ABD ile mevcut gümrük anlaşmasının askıya alınması, Şubat başına kadar askıya alınmış olan Avrupa’nın ABD’den ithalat üzerindeki tarifelerinin yürürlüğe girmesi ve AB’nin “ekonomik şantaja” yanıt olarak kullanılabilecek araçlar paketini devreye sokması.
Fransız Bakan Lescure de Klingbeil ile aynı görüşte olduğunu belirterek Trump’ın tehdidinin “şantaj” anlamına geldiğini söyledi. “250 yıllık müttefikler ve dostlar arasındaki şantaj elbette kabul edilemez” diyen Lescure, “Avrupalılar olarak yanıtımızda birleşik ve koordineli olmalı, ayrıca AB’nin tüm araçlarını kullanmaya hazır olmalıyız. Egemenliğimizi savunmakta kararlıyız” dedi.
AB Komisyonu sözcüsü Olof Gill de anlaşmazlığı tırmandırmak istemediklerini, önceliğin “diyalog kurmak” olduğunu ancak bununla birlikte her şeye de hazırlık yaptıklarını söyledi.
Gill, ABD’nin gümrük vergilerini gerçekten uygulamaya koyması durumunda AB’nin ekonomik çıkarlarını korumak için her adımı atabileceklerini ifade etti. AB’nin kullanabileceği ekonomik araçlara dikkat çeken Gill, “bazuka” olarak adlandırılan ticari baskı seçeneğinin masadan kalkmadığını söyledi.
AB, ticaret baskılarına karşı Zorlama Karşıtı Araç adlı bir mekanizmayı kabul etmişti. Bu düzenleme, üçüncü bir ülkenin ticaret önlemleri yoluyla AB’yi veya bir üye devleti belirli bir karar almaya zorlamaya çalışması durumunda karşı adımlar atılmasını öngörüyor.
Söz konusu kriz, onlarca yıldır ABD-Avrupa ilişkilerinde yaşanan en ciddi kriz olarak değerlendiriliyor.
Trump, Cumartesi günü Grönland’ın ABD’ye devredilmemesi durumunda, Grönland’ın özerk bölge olduğu Danimarka da dahil olmak üzere Avrupa ülkelerine yüzde 25’e varan gümrük tarifesi uygulayacağını açıklamıştı.
İngiltere, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Almanya, Hollanda, Norveç ve İsveç, hafta sonunda yaptıkları ortak açıklamayla bu tehdide tepki göstermişti. Söz konusu ülkeler, Pazar günü yaptıkları ortak açıklamada, Beyaz Saray’ın söz konusu gümrük vergisi tehdidini sert bir şekilde eleştirdi. Açıklamada, “Gümrük tehditleri, transatlantik ilişkileri zayıflatıyor ve bir tırmanış riskini beraberinde getiriyor” ifadelerine yer verildi.
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, önümüzdeki günlerde bu konuda liderler arasında özel bir zirve düzenleneceğini duyurdu.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD Başkanı Donald Trump’ın yeni gümrük tehditlerinin ardından Danimarka ve Grönland ile dayanışma içerisinde bulunduğunu vurguladı.
Von der Leyen, X’te yaptığı açıklamada, “Grönland’ın ve Danimarka Krallığı’nın egemenliğini koruma taahhüdümüze birlikte sıkı sıkıya bağlıyız” dedi. Avrupa Komisyonu Başkanı, Avrupa dayanışmasına yönelik bu tür meydan okumalara “kararlılık ve direnişle” yanıt verileceğini belirtti.
