Suriye geçiş hükümetine bağlı bazı silahlı grupların Halep’in Şeyh Maksud, Eşrefiye ve Benî Zeid mahallelerine yönelik saldırıları sürüyor. 6 Ocak Salı gününden bu yana devam eden bu saldırılarda 7 kişi hayatını kaybederken, 50’den fazla kişi yaralandı.
Suriye geçiş hükümeti tarafından “ordu” bünyesine entegre edilen ve generallik rütbesi verilen isimlerin başında gelen Ebu Emşe ve Seyfi Polat Ebu Bekir, bugün hem ABD ve İngiltere hem de Avrupa Birliği (AB) ve Birleşmiş Milletler’in (BM) kara listesinde yer alıyor.
ANHA’nın haberine göre uluslararası yaptırım listelerinde de yer alan ve bu saldırıları gerçekleştiren başlıca grupların profilleri şu şekilde:
1-Nureddin Zengi Hareketi
1 Kasım 2011’de kurulan grup, 2012-2016 yılları arasında Şeyh Maksud Mahallesi’ne yönelik saldırılarda sivillere karşı çok sayıda suç işledi. Grup liderleri ideolojilerini “ılımlı İslam” olarak tanımlasa da saha pratikleri etnik, mezhepsel ve Selefi bir çizgide şekillendi. 19 Temmuz 2019’da Halep’te Filistinli bir çocuğun katledilmesi üzerine ABD, bu gruplara finansman sağlayan “Timber Sycamore” programını iptal etti. 2015’teki Viyana görüşmelerinde terör örgütü listesine alınan grup, 2019’da HTŞ ile yaşadığı çatışmaların ardından dağılarak “Lîwa el-Sâlis” adıyla Feylak el-Mecid bünyesine katıldı.
2-Feylak el-Mecid
İlk kez 2018’deki TSK’nın Afrin harekatıyla gündeme gelen grup, ağırlıklı olarak Kuzey ve Doğu Suriye bölgelerine yönelik saldırılar düzenledi. Grubun lideri Yasir Ebdurehîm, özellikle Kürtlere karşı işlediği suçlarla tanınıyor. Ebdurehîm’in 2015-2016 yıllarında Şeyh Maksud’da 350 sivilin öldüğü topçu saldırılarını yönettiği belirtiliyor. Grup, Tel Abyad (Girê Spî) bölgesinde faaliyet yürütüyor; demografik değişim, insan kaçırma ve işkence suçlarından sorumlu tutuluyor.
3-Feylak el-Şam
2016’dan bu yana Türkiye’nin Suriye’deki askeri operasyonlarında aktif rol alan grup, Türkiye ile yakın ilişkileri nedeniyle “Vekil” olarak adlandırılıyor. Yaklaşık bin üyesinin Libya’da ve Karabağ Savaşı’nda Azerbaycan saflarında savaştığı bilinen grup, Afrin başta olmak üzere kontrol ettiği bölgelerde sivillerin kaçırılması ve işkenceye maruz kalmasında doğrudan rol oynadığı belirtiliyor.
4-Cephe el-Şamiye (Şam Cephesi)
2014 yılında Halep’te kurulan grup; Şeyh Maksud, Afrin ve Şehba bölgelerine yönelik, binlerce sivilin ölümüne yol açan saldırılara katıldı. Ezam Xerîb (Ebû el-İz Seraqib) liderliğindeki grup, bölgedeki mal ve mülk gaspı faaliyetleriyle öne çıkıyor. 2021 yılında “Suriye Milli Ordusu Üçüncü Kolordusu”na katılan yapı, bünyesinde çok sayıda küçük silahlı grubu barındırıyor.
5-Süleyman Şah (Emşat) ve Hamza Tümeni (Hemzat)
Emşat: Kendini Türkmen grubu olarak tanıtsa da lideri Muhammed el-Casim’in (Emşe) Hama kökenli bir Arap kabilesinden olduğu biliniyor.
Hemzat: Seyfi Polat Ebu Bekir liderliğindeki grup, 2020 yılında Afrin’de Kürt kadınların kaçırılarak gizli hapishanelerde tutulması olayıyla dünya gündemine oturdu. Seyfi Polat Ebu Bekir’in komutası altındaki örgüt, Suriye iç savaşı boyunca çok sayıda işkence vakasından, zorla para alma (haraç) ve özellikle Afrin ve Halep bölgelerinde olmak üzere sivil halkın zorla yerinden edilmesinden sorumlu. Örgüt, Mart 2025’te Suriye’nin sahil bölgesindeki şiddet olaylarına katılmış ve sivilleri, özellikle Alevi topluluğunu hedef alarak, keyfi sivil infazları da içeren saldırılar gerçekleştirdi. Bu nedenle, keyfi infazlar da dâhil olmak üzere ciddi insan hakları ihlallerinden sorumlu. .
Her iki grubun lider kadrosu hakkındaki ağır suç iddiaları nedeniyle ABD Hazine Bakanlığı 2023 yılında bu yapılara yaptırım kararı aldı. Son dönemde “Ortak Güç” adı altında yeni bir yapı kuran bu gruplar, Türkiye’ye yakınlığı ile biliniyor. İngiltere’de bu gruplara yaptırım uyguladı. Grubun liderleri Muhammed el-Casim (Ebu Emşe) ve Seyfi Polat Ebubekir de doğrudan yaptırım uygulanan isimler arasında.
6-Sultan Murad Tugayı
2012 yılında kurulan ve doğrudan Türkiye’nin desteğiyle hareket eden grup, adını Osmanlı padişahından aldı. 10 Aralık 2024’te Minbiç’te sivil ve yaralı katliamlarıyla suçlanan grup, aynı zamanda Libya ve Nijer’e paralı asker gönderilmesine öncülük ediyor. Grup; Afrin ve Azez’de kaçırma, tecavüz ve şantaj gibi suçların yanı sıra hapishanelerin yönetiminden de sorumlu olan bir grup. Grubun Sahil bölgesinde keyfi infazlar da dahil olmak üzere ciddi insan hakları ihlallerinden sorumlu olduğu da belirtilmişti.
7-El Mutesem ve Ulusal Kurtuluş Cephesi
El Mutasım: 2015’te kurulan grup, Türkiye’nin operasyonlarında öncü rol üstlenmiş; ancak lider kadrosundaki yolsuzluk ve ganimet paylaşımı kavgaları nedeniyle 2024 yazında iç çatışmalar yaşadı.
Ulusal Kurtuluş Cephesi: Ahrar El Şarqiye gibi yapıları bünyesinde barındıran bu ittifakın üyeleri, 2023 Newroz’unda Afrin’in Cindirês ilçesinde bir aileyi katlederek uluslararası kamuoyunda büyük tepki topladı.
İngiltere’nin yaptırım kararı
Özetle en son İngiltere Suriye geçiş hükümetinin yeni “orduya” entegre ettiği Sultan Süleyman Şah Tugayı ve komutanı Ebu Emşe, Hamza Tümeni ve komutanı Seyfi Polat ile Sultan Murad Tümeni’ne yaptırım kararı aldı. Gerekçe iç savaş sırasında uluslararası insancıl hukuk ihlalleri ve Mart ayındaki Alevi katliamları. Reuters’a göre yaklaşık 700 Alevi’yi öldüren bu grupları BM de yaptırım uygulamıştı. İngiltere Dışişleri Bakanı Cooper, “Yaptırımlar, Suriyelilerin barışçıl geleceğini baltalamaya çalışanlara açık bir mesaj” dedi.
İngiltere’den Şam yönetiminin üç tümenine ve iki komutanına yaptırım
AB’nin kara listesi
AB, Sultan Murat Tümeni, Sultan Süleyman Şah Tugayı ve lideri Ebu Emşe ile Hamza Tümeni ve lideri Seyfi Polat’ın Alevi katliamları, Afrin ve Halep gibi bölgelerde sivillere gözaltında işkence, keyfi infaz, zorla kaybettirme ve yerinden etme suçlamalarıyla kara listeye aldı.
