ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan Orta Doğu’daki enerji sevkiyatı krizi, 6. haftada tarafların ateşkes ilan etmesiyle sona erdi. İran, küresel enerji ticaretinin önemli noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nı geçici de olsa yeniden kargo gemilerinin geçişine açtı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, “Ateşkes boyunca Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişler, İran ordusu ile koordineli bir şekilde mümkün olacak” dedi.
Trump: Hürmüz’den geçişlere yardımcı olacağız
Trump da Hürmüz Boğazı’ndaki trafik yoğunluğunun azaltılması için yardımcı olacaklarını açıkladı.
Bloomberg’ün haberine göre, bölgede yaklaşık 800 gemi beklemeye devam ediyor.
Verilere göre bu gemilerin 426’sını ham petrol ve temiz yakıt taşıyan tankerler oluşturuyor.
Ayrıca 34 LPG ve 19 LNG gemisi bulunurken, geri kalan kısmı kuru yük ve konteyner gemileri oluşturuyor.
Son durum itibarıyla gemilerin büyük bölümü Dubai ve Khor Fakkan çevresinde kümelenmiş halde bekliyor. Sektör temsilcileri, anlaşmanın detaylarını incelemeye başlarken, Japonya Armatörler Birliği gibi kuruluşlar gelişmeleri yakından takip ediyor.
Uzmanlar ise boğazın yeniden açılmasının ardından bile akışın kısa sürede tamamen normale dönmesinin zor olduğunu, ilan edilen iki haftalık süreye rağmen sevkiyatların kademeli şekilde başlayacağını öngörüyor.
Uzmanlar ayrıca sigorta şirketleri ve gemi mürettebatının riskin azaldığına ikna olması gerektiğini vurguluyor.
’24 saatte normale dönmez’
Japanese Shipowners’ Association başta olmak üzere sektör temsilcileri, anlaşmanın detaylarını incelemeden harekete geçmeyeceklerini duyurdu. Uzmanlar ise küresel deniz taşımacılığının hızla normale dönmesinin zor olduğuna dikkat çekiyor.
Jennifer Parker, “Küresel deniz taşımacılığını 24 saat içinde yeniden başlatamazsınız. Gemi sahipleri, sigortacılar ve mürettebat riskin gerçekten azaldığına ikna olmalı” değerlendirmesinde bulundu.
International Maritime Organization verilerine göre yaklaşık 20 bin sivil denizci haftalardır gemilerde mahsur durumda. Azalan erzak, yorgunluk ve psikolojik stresin ciddi risk oluşturduğu uyarısı yapılıyor.
Petrol kaybı 15 milyar doları aştı
Çatışma öncesinde 70-80 dolar seviyesinde seyreden petrolün 110 dolar bandına tırmandı.
ABD’de bir ay önce galon başına 3,6 dolar civarında bulunan motorinin ortalama fiyatının 5,5 doları geçti. Dünya genelinde pompa fiyatları yükseldi.
Hürmüz Boğazı’ndan 27 Şubat-30 Mart döneminde İran, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn’in petrol ihracatı günlük 12 milyon 323 milyon varilden 7 milyon 833 varile düştü. Söz konusu ülkelerin bu dönemdeki petrol gelirlerinin kaybı 15 milyar 275 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.
