İnsan Hakları Derneği (İHD) Merkezi Çocuk Hakları Komisyonu, Kobani başta olmak üzere Kuzey ve Doğu Suriye’nin birçok yerleşiminde devam eden çatışmaların ve altyapının tahrip edilmesinin çocukların temel haklarına erişimini fiilen ortadan kaldırdığını açıkladı. Elektrik, su ve iletişim hizmetlerindeki kesintilerin çocukların gıdaya, eğitime ve güvenli barınmaya ulaşmasını imkânsız hale getirdiği vurgulandı.
Açıklamada, bu koşullar altında çocukların yaşam, hayatta kalma ve gelişme hakkının ciddi biçimde tehdit altında olduğu belirtildi.
‘En az 5 çocuk yaşamını yitirdi’
Heyva Sor a Kurd (Kürt Kızılayı) ve Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’nin (SOHR) verilerini aktaran İHD açıklamasında, şu ifadeler kullanıldı:
“Yakıt, elektrik, temiz su ve sağlık hizmetlerine erişimin bu şekilde engellenmesi, dondurucu soğuklar ve yetersiz beslenme sonucu en az 5 çocuk yaşamını yitirmiştir. SOHR, Kobanê’de sağlık sisteminin çökme noktasına geldiğini, bebek maması ve temel ilaçların tükendiğini, sık elektrik kesintileri ve oksijen yetersizliği nedeniyle yenidoğan ölümleri yaşandığını raporlamıştır.”
İHD, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin 6. maddesinin her çocuğun yaşama ve gelişme hakkını güvence altına aldığını; 24, 27 ve 28. maddelerin ise sağlık, yeterli beslenme, uygun yaşam koşulları ve eğitim hakkını açık biçimde tanımladığını hatırlattı. Bölgede yaşananların bu hakların tamamının eş zamanlı ve sistematik biçimde ihlal edildiğini gösterdiği vurgulandı.
‘Çocuklar çatışmanın bedelini ödemeye zorlanıyor’
Uluslararası insancıl hukuk ve çocuk hakları hukukunun çatışma koşullarında çocukların özel olarak korunmasını öngördüğünü hatırlatan İHD, açıklamaya şöyle devam etti:
“Savaşlarda okulların ve çocukların hedef olmadığını hatırlatıyoruz, eğitim hakkının ihlali tek tek çocukları etkilediği gibi toplumun tamamının bugününü ve geleceğini de etkilemektedir. Gıdaya ve temiz suya erişimin engellenmesi, çocukları kalıcı sağlık sorunlarıyla karşı karşıya bırakmakta; güvenli barınma koşullarının ortadan kalkması ise çocukları şiddete, ihmale, istismara ve zorunlu göçe açık hale getirmektedir.
Uluslararası insancıl hukuk ve çocuk hakları hukuku, çatışma koşullarında çocukların özel olarak korunması gerektiğini söylemektedir. Ancak Rojava’da çocuklar, tarafı olmadıkları bir çatışmanın bedelini ödemeye zorlanmaktadır. Çocukların temel haklarının ihlal edilmesi, hiçbir askeri, siyasi ya da güvenlik gerekçesiyle meşrulaştırılamaz.”
İHD’den harekete geçme çağrısı
İnsan Hakları Derneği açıklamada son olarak şunları hatırlattı:
“Çocuklar savaşın tarafı değildir. Rojava’da çocuklara yönelik devam eden bu çok boyutlu hak ihlallerine derhal son verilmeli; çocukların yaşam hakkı, eğitime erişimi, gıdaya ve güvenli barınmaya ulaşması acilen güvence altına alınmalıdır. Tüm sorumluları acil harekete geçmeye çağırıyoruz.”
