ABD, İsrail ve İran arasında süren çatışmalar yeni bir aşamaya girerken, ABD Başkanı Donald Trump’tan dikkat çeken bir açıklama geldi. Trump, İran’la yürütülen temasların “çok iyi gittiğini” belirterek, İran’ın enerji tesislerine yönelik saldırı planını 10 gün daha ertelediğini duyurdu.
Trump, daha önce ilan edilen 5 günlük sürenin uzatıldığını açıklayarak, enerji altyapılarına yönelik olası saldırıların 6 Nisan 2026’ya kadar askıya alındığını bildirdi. ABD yönetimi, bu süre zarfında diplomatik temasların sürdüğünü ifade ederken, İran cephesinden resmi bir yanıt gelmedi.
ABD’nin İran’a 15 maddelik bir barış planı ilettiği de açıklanırken, Trump anlaşma sağlanmaması halinde sert mesajlar verdi. Trump, İran’ın anlaşmayı kabul etmemesi durumunda ABD’nin “en kötü kabus” olacağını söyledi.
Saldırılar sürüyor
Diplomatik açıklamalara rağmen sahadaki askeri hareketlilik devam ediyor. İsrail ordusu, İran’dan atılan füze saldırılarını engellediğini duyururken, Tahran ve Beyrut’a yönelik yeni hava saldırıları düzenlendiği bildirildi. İran’da başkent Tahran’da patlama sesleri duyulduğu, hava savunma sistemlerinin devreye girdiği aktarıldı.
Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta da İsrail saldırıları sonucu patlamalar yaşandığı ve bazı bölgelerde dumanların yükseldiği bildirildi. Bölgedeki çatışmaların Lübnan’a da yayılma riski dikkat çekiyor.
Nükleer risk uyarısı
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), İran’daki nükleer tesislerin hedef alınmasının ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu. Ajans, özellikle Buşehr Nükleer Santrali çevresinde devam eden saldırıların “büyük bir radyolojik kazaya” yol açabileceğini açıkladı.
Küresel enerji piyasaları etkileniyor
Çatışmaların en büyük etkilerinden biri enerji piyasalarında görülüyor. Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol ve doğalgaz sevkiyatında yaşanan aksaklıklar, küresel fiyatları yukarı çekti.
Ancak Trump’ın saldırı planını ertelemesi sonrası petrol fiyatlarında sınırlı bir düşüş gözlendi. Brent petrol ve ABD ham petrolü Asya piyasalarında gerilerken, enerjiye bağımlı ülkelerde kriz önlemleri devreye alındı.
Asya ülkeleri önlem alıyor
Enerji krizi nedeniyle birçok Asya ülkesi yeni tedbirler açıkladı. Güney Kore, petrol türevi ihracatını sınırlandırırken, Japonya kömür santrallerinin tam kapasite çalışmasına izin vermeye hazırlanıyor. Vietnam akaryakıt üzerindeki vergileri geçici olarak düşürürken, Singapur da havacılık yakıtı düzenlemesini erteledi.
Avustralya’da ise yüzlerce akaryakıt istasyonunda yakıt sıkıntısı yaşandığı bildirildi. Yetkililer, bunun arzdan çok panik alımlarından kaynaklandığını ifade etti.
Olası askeri senaryolar
ABD basınında yer alan haberlere göre, Washington yönetimi Orta Doğu’ya ek askeri güç gönderme seçeneğini de değerlendiriyor. Yaklaşık 10 bin askerin bölgeye sevk edilmesi ihtimali tartışılırken, bunun diplomasi ile askeri seçeneklerin birlikte yürütüldüğü bir stratejinin parçası olduğu ifade ediliyor.
Öte yandan uzmanlar, mevcut sürecin kapsamlı bir anlaşmadan çok sınırlı ve geçici uzlaşmalarla ilerleyebileceğine dikkat çekiyor.
