İran’da 28 Aralık’ta başlayan protestolar yer yer devam ediyor. İnternet kısıtlamalarının sürdüğü ülkede özellikle Kürtlerin yaşadığı bölgelere dönük bir izolasyon olduğu vurgulanırken, yurttaşlar kısıtlı imkanlara rağmen çektikleri videolarla yaşadıklarını kamuoyuna duyurmaya çalışıyor.
Mezopotamya Ajansı’nda yer alan habere göre, protestoların devam ettiği İran’da, rejim muhafızları eyleme katılanlara silahlarla saldırmayı sürdürüyor. 30 binin üzerinde ölümün olduğu iddia edilen İran’da morg ve hastane bahçelerinde sıralı cenazelerin görüntüleri paylaşıldı.
Yurttaşların kendi çektikleri videolarda binlerce cenazenin teşhis ve cenaze işlemleri için bekletildiği öğrenildi.
‘Cenazeler için para isteniyor’
Rejim güçlerinin cenazeler için protestocuların yakınlarından Türkiye parasıyla 40 bin TL istediği, veremeyen ailelere ise “yakınlarımız protestocular tarafından öldürüldü” beyanlı senet imzalamaya zorlandıkları da edinilen bilgiler arasında.
Öte yandan cenazelerin yer aldığı görüntülerde bedenlerde yer yer işkence izleri bulunurken, çoğunun vücudundaki kurşun izleri dikkat çekti. Meşhed ve İlam’da çekildiği öğrenilen cenaze görüntülerinde cenazelerini almaya gelen aileler, burada da rejime isyan etmeye devam ediyor.
Rejimin protestoların durduğuna dair kamuoyuna yansıttığı bilgilerin ise doğru olmadığı ifade ediliyor. Nitekim yakın zamana ait protesto görüntülerini paylaşan yurttaşlar, katliamlara tutuklamalara rağmen sokakları terk etmediklerini belirtiyor.
HRANA bilançoyu açıkladı
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), ekonomik kriz ve hızla kötüleşen yaşam koşulları nedeniyle 28 Aralık Pazar günü İran’da başlayan protestoların bilançosunu açıkladı.
Rapor göre hayatını kaybedenlerin sayısı 5 bin 459’a yükselirken, rejim güçlerinin saldırılarında 7 bin 403 protestocu da yaralandı.
Öldürülenler arasında 5 bin 149 kişinin protestocu olduğu belirtildi. Bunların arasında 60 çocuk da bulunuyor.
İnternet karartması nedeniyle dışarıya sağlıklı bilgi akışı sağlanamazken, HRANA’nın paylaştığı bir videoda, bir hastanenin içi ve bahçesinde yerde siyah ceset torbaları içinde bulunan onlarca kişinin cenazesi görülüyor.
En az 40 bin 887 gözaltı
Rejim güçleri, en az 40 bin 887 protestocuyu gözaltına alırken, bunlardan kaç kişinin tutuklandığı kamuoyuna açıklanmadı. Gözaltında olan yüzlerce kişinin ise akıbeti bilinmiyor. Aynı rapora göre 11 bin 23 kişi devlet güvenlik kurumlarına çağrıldı.
HRANA, protestoların azalmadığını; İran devletinin buna karşılık interneti kestiğini, yurttaşları gözaltına aldığını ve baskı politikalarını ağırlaştırdığını bildirdi.
Bu arada İran Güvenlik Konseyi, 21 Ocak’ta yaptığı açıklamada, ABD ve İsrail’i sorumlu tuttuğu protestolarda resmi olarak ölüm sayısını 3 bin 117 olarak duyurmuştu.
Ancak bu resmi açıklamanın aksine, 19 Ocak’ta Reuters haber ajansına konuşan ve adının açıklanmasını istemeyen bir İranlı yetkili, protestolarda en az 5 bin kişinin öldüğünü doğrulamıştı.
İnsan hakları örgütleri de resmi verilerin gerçeği yansıtmadığını savunuyor.
