ABD ile İran arasında artan gerilim, Washington’ın askeri müdahale seçeneğini masada tutmaya devam etmesi ve Tahran’dan gelen sert açıklamalarla yeni bir aşamaya taşındı.
ABD’ye ait 12 adet F-22 tipi savaş uçağının İsrail’de bir askeri üsse iniş yaptığı bildirildi.
ABD basınından Bloomberg ise Türkiye’nin olası bir ABD saldırısına karşı acil durum planlarını güncellediği iddiasını aktardı.
‘Sevkiyat Ortadoğu konuşlanması kapsamında’
İsrail devlet televizyonu KAN, sevkiyatın ABD’nin Orta Doğu’daki askeri konuşlanması kapsamında gerçekleştirildiğini duyurdu.
Haberde, dünyanın en gelişmiş savaş uçakları arasında gösterilen F-22’lerin İsrail’in güneyindeki hava üslerinden birine indiği ve “düşman topraklarına girerek hava savunma sistemleri ile radarları etkisiz hale getirme” görevini üstlenebileceği öne sürüldü.
Daha önce ABD’nin Virginia eyaletindeki Joint Base Langley-Eustis Üssü’nden havalanan 12 F-22’nin altılı gruplar halinde Atlantik’i geçerek İngiltere’deki RAF Lakenheath Üssü’ne ulaştığı kaydedilmişti.
İsrail basını, söz konusu konuşlandırma kararının İsrail’in füze saldırılarına karşı hazırlık düzeyini artırma amacı taşıdığını iddia etti.
Askeri yığınak ve ‘saldırı’ yorumları
İran ile müzakereler sürerken ABD’nin Orta Doğu’daki askeri varlığını hızla artırması, olası bir askeri operasyon ihtimalini güçlendiren bir adım olarak değerlendiriliyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın nükleer programını sınırlandırmak amacıyla askeri müdahale seçeneğini açık tuttuğu biliniyor.
İsrail yönetimi ise İran’ın nükleer ve balistik füze programlarının sonlandırılması ve Tahran’ın bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteğin kesilmesi gerektiğini savunuyor.
Bloomberg: Türkiye NATO gözetimini İran’a kaydırdı
Bloomberg’de yer alan ve ABD’li üst düzey kaynaklara dayandırılan habere göre, Türkiye olası bir ABD-İran çatışmasına karşı acil durum planlarını güncelledi.
Haberde, Türkiye’deki NATO üslerinde yürütülen hava gözetim faaliyetlerinin odağının Rusya’dan İran’a kaydırıldığı aktarıldı.
İttifakın her iki ülkeyi de izlemek için kullandığı AWACS radar uçaklarının, Konya’daki üsten kalkarak İran’ı izleme sıklığını ciddi biçimde artırdığı belirtildi.
Kaynaklar, bu istihbarat ve gözetim faaliyetlerinin, Washington’ın İran’ı taviz vermeye zorlamak amacıyla planlayabileceği olası bir önleyici saldırının hazırlık sürecinin parçası olabileceğini ifade etti.
Ankara’nın kaygısı: Yeni bir göç dalgası
Türkiye’nin olası bir ABD-İran çatışmasına ilişkin en büyük kaygısının jeopolitik risklerden ziyade demografik ve ekonomik sonuçlar olduğu belirtiliyor.
Halihazırda yaklaşık 3 milyon Suriyeli sığınmacıya ev sahipliği yapan Türkiye, İran’da patlak verebilecek bir savaşın yeni ve büyük bir göç dalgasını tetikleyebileceğinden endişe ediyor.
Özellikle İran’da yaşayan yüz binlerce Afgan ve Pakistan uyruklu göçmenin Türkiye sınırına yönelmesi ihtimali, ekonomik açıdan kırılgan bir süreçten geçen Türkiye üzerinde ağır bir yük oluşturma riski taşıyor.
Tampon bölge seçeneği masada
Bloomberg’ün aktardığına göre, Ankara’nın acil eylem planları arasında sınır hattında yeni mülteci kampları kurulması öncelikli seçenek olarak yer alıyor.
Ancak krizin derinleşmesi ve İran’da merkezi otorite boşluğu oluşması halinde, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin göç akınını sınır dışında tutmak amacıyla İran topraklarında bir tampon bölge oluşturma ihtimalinin de değerlendirildiği ifade ediliyor.
Yetkililer, sınır ötesi bir müdahalenin yalnızca İran’da ciddi bir güç boşluğu oluşması durumunda gündeme gelebileceğini vurguluyor.
Askeri müdahale seçeneğiyle paralel olarak, nükleer müzakereler bağlamında ABD ve İran arasında yeni bir nükleer anlaşma zemini aranırken, Türkiye’nin hem sınır güvenliğini hem de ekonomik istikrarını korumak amacıyla gelişmeleri yakından izlediği belirtiliyor.
