Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile Şam yönetimi arasında 30 Ocak’ta varılan anlaşma kapsamında sahada görüşme trafiği başladı. Şam’a bağlı bir heyet, anlaşma kapsamında 1 Şubat’ta Kobani’de İç Güvenlik Güçleri ile bir görüşme gerçekleştirdi.
Muhammed Abdulgani’nin yetkili olduğu Şam heyeti, İç Güvenlik Güçleri Komutanı Arîn Kobanê ve İç Güvenlik Güçleri üyesi Emin Ebdilkadir Salih tarafından karşılandı. Askeri ve güvenlik konularının ele alındığı görüşme 1 saat sürdü.
Kuşatmanın devam ettiği Kobani’de bulunan gazeteci Özgür Avzem, görüşmelerin detaylarını ve kentteki son durumu Mezopotamya Ajansı’ndan (MA) Diren Yurtsever’e değerlendirdi. verdi:
“Şam’a bağlı heyetin 2 Şubat’ta Kobani’ye yüzlerce araçla gelerek, konvoy şeklinde gövde gösterisi yapma planı vardı. Bu talep Özerk Yönetim ve İç Güvenlik Güçleri Komutanlığı’na da sunulmuştu” diyen Özgür Avzem, bu talebin kabul edilmediğini ve 10 kişiden oluşan bir heyetin 3 araçla Kobani’ye geldiğini söyledi.
Özgür Avzem
Yaklaşık bir saat süren görüşmede alınan kararlara ilişkin Özgür Avzem, şu bilgileri verdi:
“Görüşmede Kobani’nin köyleri, beldeleri ve kırsal alanları ele alındı. Kimi yerlerde ortak güvenlik hattının oluşması kararı çıktı. Özellikle Kobani’nin Şêxler ve Çelebî ilçeleri ile Sirrîn beldesi üzerinde ortak güvenlik hattının oluşturulması yönünde komiteler kuruldu. Aynı gün Şêxler ilçesinde hem Özerk Yönetime bağlı İç Asayiş Güçleri hem de Şam’a bağlı güçlerin içinde olduğu ortak güvenlik noktası kuruldu. Özellikle Şêxler merkezi ve köylerinde kontrol tamamen müşterek olacak. Şêxler merkezi, Arap halkının yoğun yaşadığı bir ilçe. Çevre köylerinde ise Kürtler ağırlıkta yaşıyor.”
‘Çelebi merkezinde ortak güvenlik hattı oluşacak’
“Çelebî ilçe merkezinde ortak güvenlik hattı oluşacak. Çelebî ilçesine bağlı 85 köy var. 1 köy Arap köyü, diğer köyler ise Kürt köyleri. Şam ve Özerk Yönetim’e bağlı iç güvenlik güçleri burada da önümüzdeki günlerde sınır hatlarını belirleyecek. Kürt köylerinde ağırlıkta Özerk Yönetim’e bağlı iç güvenlik güçleri konuşlanacak.
Çelebî’deki uygulamanın aynısı Sirrîn beldesi için de geçerli. Merkezi Arap yoğunluklu, ancak çevresinde ağırlıkta Kürtler yaşıyor. Burada ortak güvenlik noktası kurulacak. Aynı zamanda Qerekozax’tan M4 yoluna kadar, yani Sirrîn kavşağına kadar, oradan Çelebî’ye kadar uzanan hatta Özerk Yönetime bağlı İç Güvenlik Güçleri olacak.”
“Ortak güvenlik noktları dışında Şam’a bağlı güçlerin Kobanê’ye girmesi söz konusu mu?” sorusuna ise Özgür Avzem şu yanıtı verdi:
“Geçici Şam Hükümeti’nin Kobani’ye girmeyeceğine yönelik tutum net. Bu konu hem genel anlaşmada konuşulmuş, hem de heyetin Kobani’ye gelip görüşme yaptığı günde dile getirilmiş. Kobani’nin sınır hatlarında belki birkaç gün gelip kalabilirler ama genellikle Özerk Yönetim’e bağlı İç Güvenlik Güçleri sınır hatlarında olacak.”
‘Ortak güvenlik noktasında kadın asayiş güçleri de yer alacak’
Özgür Avzem, “Oluşturulacak ortak güvenlik noktasında Özerk Yönetim’e bağlı kadın asayiş güçleri de yer alacak. Kobani kent merkezi ve köylerinde daha önceden de kadın asayiş güçleri konuşlanmıştı. Buradaki kadın asayişi örgütlü ve disiplinli bir şekilde günlük olarak hem devriye atıyor hem de kenti savunuyor” bilgisini verdi.
Özgür Avzem, “Ortak güvenlik güçlerinde nasıl bir denge gözetilecek?” sorusuna ise şu yanıtı verdi:
“Özerk Yönetim’e bağlı İç Güvenlik Güçleri’nin sayısal olarak Şam’a bağlı güçlere oranla 2 ya da 3 daha fazla olacağı belirtildi. Yani Şam güçleri 5 kişiyse Özerk Yönetim’e bağlı asayiş güçleri 7 olacak. Dolayısıyla bu bahsettiğim bölgelerde sayısal üstünlük Özerk Yönetim’e bağlı asayişte olacak. Bu da görüşme esnasında tartışılan konulardan bir tanesi.”
‘Kanaat Önderi komitesi oluşturulacak’
Toplumsal sorunların çözümünde nasıl bir yol izleneceği üzerine de tartışma yürütüldü. Bir “Kanaat Önderi Komitesi” oluşturulacak. Şam’a bağlı 5 üye, Özerk Yönetim’e bağlı 5 üye, toplamda 10 kişilik bir “Kanaat Önderi Komitesi” oluşacak. Özellikle Kürt-Arap hassasiyetinin ve çıkacak sorunların çözümünde bu heyet etkili rol oynayacak.”
Göçler
Şam yönetimine bağlı grupların son saldırılarıyla birlikte yoğun Kobani’ye yoğun göçler yaşanmıştı. Görüşmelerde ele alınan konulardan bir tanesinin de Fırat ile Cezîre kantonlarının yolunun açılması olduğunu kaydeden Özgür Avzem, “Yani Kobani ve Hasekê yolunun açılıp, göç eden halkın güvenli bir şekilde geçişinin sağlanması. Binlerce kişi saldırılardan kaynaklı evlerinden göç ederek, yönünü Kobani’ye verdi. Bu konu üzerinde de tartışmaların sürdüğü ve önümüzdeki günlerde netliğe kavuşacağı belirtildi” dedi.
Elektrik ve su sorunu
Kobani’de 15 günden fazladır elektrik, su ve internettin olmadığını kaydeden Özgür Avzem, “Bu konular da tartışıldı. Bu konu ile ilgili önümüzdeki günlerde Şam’a bağlı bir heyetin, Özerk Yönetim’e bağlı bir kurumla görüşme yapması bekleniyor. Bu görüşmede elektrik, su ve internet sorununun çözülmesi bekleniyor” bilgisini verdi.
Görüşmeler devam edecek
Görüşmelerin devamlılığına dair de Özgür Avzem, şunları da ifade etti:
“Her iki taraf da sahadaki gelişmeleri izleyecek, anlaşmanın uygulanmasını denetleyecek ve engelleri ortadan kaldıracak komiteler kurulacak. Oluşturulacak komiteler yoluyla görüşmeler devam edecek. Hasekê ve Kamışlo’da da aynı şekilde görüşmeler sürecek.
Genel olarak 30 Ocak anlaşmasıyla birlikte Kürtlerin Suriye’deki varlığı ve devlet içerisinde yer alacak pozisyonu doğal olarak demokratik katılımı esas alan temelde olacak. Demokratik olmayan, demokrasiye kapalı olan zihniyete karşı da mücadele verilecek. Özerk Yönetim ve SDG, başından bu yana tüm toplumun haklarını savunan, demokratik değerleri temsil eden çizgisiyle temel aktör olarak mücadelesini sürdürüyor. Şimdi de Kürtlerin üzerinden o kadar kolay hesap yapılamayacağı bir süreci yaşıyoruz. Kürtlerin önemli siyasal, askeri ve toplumsal bir faktör olarak görülmesi gerektiği bir süreci yaşıyoruz.”
Kuşatma sürüyor
Kobani’nin şu anki durumuna dair de şunları söyledi:
“18 Ocak’ta başlayan saldırılarda Kobani’ye bağlı köylerde günlerce şiddetli çatışmalar yaşandı. Saldırılara karşı büyük bir direniş sürdü. Saldırılarla birlikte Kobani kenti 15 günden fazladır ağır bir abluka içerisinde. Kentte yaşayan 600 bin insanın yaşamı tehlike altında. Özellikle ilaçlara ulaşılamıyor. Kronik hastalar dışarı çıkıp tedavilerini sürdüremiyor. Elektrik kesilmiş durumda. Yakıt ve gıda maddeleri temin edilemiyor. “
