Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında Meclis Komisyonu’nun rapor yazım ekibi yarın bir araya gelecek. Ekibin ortak bir rapor hazırlayarak Meclis’e sunması bekleniyor.
Halkların Eşitlik ve Demokratik Partisi (DEM Parti) İstanbul Milletvekili Özgül Saki, Meclis Komisyonu’na üye veren partilerin raporlarını hazırlamasının önemli olduğunu, ancak içeriklerinin konunun önemi bakımından yeterli olmadığını söyledi.
Kürt sorunun tarihinin eski olduğunu söyleyen Özgül Saki, şunları kaydetti:
“Bu süreçte 27 Şubat tarihindeki çağrıya odaklanmanın önemli olduğunu düşünüyorum. Silahlı mücadele veren bir örgüt, ‘Silahlı mücadeleyle Kürt ulusunun tanınması meselesi açısından görev tamamlandı’ dedi. Gerçekten de bugün Kürt Özgürlük Hareketi’nin enternasyonal bir hareket olduğu ortaya çıktı. Örgütün kendini feshedip yeni bir döneme başlıyoruz, söylemi çok kritik bir eşik. Ne yazık ki DEM Parti raporunun haricinde diğer parti raporlarında bunun önemini gören bir yerden değerlendirmeler yoktu. Daha çok sadece güvenlik paradigmasına sıkıştıran, isminde de olduğu gibi ‘terör’ meselesi diye tanımlanan bir hal vardı. Raporların bütününde bu meselenin kesin çözülmesi itirafı var. Bu çözmek zorundayızın gerekçelerinde ise farklılıklar var. Ama bu eşiğe gelmiş olması Kürt sorununun, Kürt halkının özgürlük mücadelesinin tanınması açısından geldiği eşikte artık biz bir sonrasını konuşur hale geldik.”
Atılması gereken adımlar
Süreç kapsamında bazı adımların atılması gerektiğini ifade eden Özgül Saki, “Bir halkın kendi diliyle, siyasetiyle, örgütlenmesi ile ‘Türkiye’nin demokratikleşmesini de kendine görev edindiği bir yerden sorunun çözümü için bir programım var’ diyen bir örgüt var. Ancak bunun için bazı adımların atılması lazım. Bu adımlardan biri örgüt mensuplarının demokratik siyasete katılımının hukuken düzenlenmesi önemlidir. Yine Kürt halkının siyasete kendi varoluşuyla katılımı için yapılan siyasal ve hukuksal düzenlemeler var. Burada en önemli meselelerden biri de anadil. Varoluşunu hukuksal, toplumsal, siyasal gibi tüm kademelerde anadil ile yer almasının öneminin altını çizen bir öngörü var. Bu anlamda bu türden adımların atılması önemli bir yerde duruyor” diye konuştu.
DEM Parti raporunun detayları
DEM Parti olarak raporlarında Kürt meselesinin kökündeki sorununa indiklerini dile getiren Özgül Saki, şöyle dedi:
“DEM Parti de burada diyor ki: Kürt sorununun kök nedenlerini ortadan kaldıracak düzenlemeler şarttır. Kürt sorununu ortaya çıkaran nedenleri bellidir. Mesela diğer partilerin raporlarında ekonomik kalkınmadan söz ediliyor. ‘Orası yoksullaştı o yüzden bu sorun ortaya çıktı’ deniliyor. Oysa bu da bir sonuçtur. Şunu sormalıyız: Neden cumhuriyetin kuruluşundan beri Kürdistan coğrafyası yoksullaştırıldı? Çünkü orada ‘kalkınmacı, aydınlanmacı’ politikalar dedikleri şey, asimilasyonla iç içeydi. Yoksullaştırıp bağımlı kılmakla iç içeydi. İşte bu komisyonda bunların tartışıp yeni çözüm önerileri sunmaya olanak tanıdı. DEM Parti raporu da hem acil yapılacaklar konusunda hem sonrasında demokratik bir toplumun, demokratik bir cumhuriyetin inşası meselesindeki gereklilikler konusunda bir program sundu. Umarım bu program farklılığı anlaşılır. Komisyon ortak rapor hazırlama evresinde. Bu ortak rapora gerçekten sahici, gerçekçi, kalıcı bir çözüm için DEM Parti’nin programını daha çok tanıtmaya ve dikkate almaya görevi önümüzde duruyor.”
‘AK Parti ve MHP raporlarını daralttı’
AK Parti ve MHP’nin raporlarında sürecin PKK’nin silah bırakmasına odaklandığını ve buraya daralttığını söyleyen Özgül Saki, sorunun çözümü için bu konuda dünya örneklerinin bulunduğuna işaret ederek, “Sizin şunu söylemeniz gerekiyor: Bu mesele siyasal, tarihsel, hukuksal olarak çözülmek zorunda. ‘Biz buna varız’ demeniz lazım. Ama ne yazık ki hem AKP hem MHP raporunda daraltılabildiği kadar daraltan ve sadece güvenlik sorununa kilitleyen ve sanki PKK’nin sürdürdüğü mücadele sanki ortada yokmuş gibi davranamazsınız. Siz bütün politikalarınızda iflas ettiniz. Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana Kürt halkı üzerinde bir savaş yürüttünüz ve kazanamadınız. Dolayısıyla buna uygun davranmasını gerektirecek bir politik hat göstermek gerekir. Burada demek istediğimiz beklememek. AKP ne yapacak, ne diyecek diye beklemeden tüm medya kuruluşlarıyla, sivil toplum örgütleriyle, demokratik kitle örgütleriyle bu sorunun kalıcı ve onurlu bir şekilde çözümü meselesinde PKK mensuplarından başlayarak, siyasal tutuklulardan başlayarak, eğitim müfredatı dahil her şeyi yeniden yapmak zorundasınız. Çünkü kalıcı örnekler böyle. Kolombiya’da tüm ders kitapları yeniden yazıldı” diye belirtti.
PKK’li kadınların durumu
PKK’li kadınların da olduğunu ve onların da “demokratik entegrasyon” çerçevesinde ayrı bir başlığıyla düzenlenmesi gerektiğini söyleyen Özgül Saki, şöyle devam etti:
“Dünya örneklerinde de kadınların demokratik entegrasyonu hiç konuşulmamış. Kadınlar hem silahlı mücadele yürüten hem de onların taleplerini siyasal, toplumsal düzeyde sahiplenmiş olanlar çok önemlidir. Bugün Suriye’de de SDG’nin entegrasyonu meselesinde ‘YPJ ne olacak’ sorusu mühim bir soru. Cihatçı bir ekip var karşıda. Onlar kadınların kamusal alanda olmasını istemiyor. Dolayısıyla bu mühim bir tartışma. Demokratikleşme meselesinde DEM Parti dışında hiçbir parti kadınların özgürlükçü bir perspektifle toplumsal yaşamda barışında inşasındaki rolü, misyonu, önemi konusunda tek bir cümle yok. DEM Parti, kadınlar tek tek değil, örgütlü olarak bunun içinde yer almalı, diyor. Yani Kürt kadın hareketi, feminist hareket, Türkiye kadın hareketinin sözlerinin her aşamasında önemli olduğunu söylüyor. Komisyon dinlemelerinde de DEM Parti, feminist kadınların dinlenmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın özgürlüğü açısından süreç ne demek ve onlar ne talep ediyor, dinlenmesinin çok önemli olduğunu söyledi.”
Anahtar mesele ‘Umut hakkı’
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Abdullah Öcalan hakkında verdiği “umut hakkı” ihlali kararına işaret eden Özgül Saki, “‘Umut hakkı’nın uygulanması aynı zamanda Kürt sorununun çözümünde de önemlidir. Kürt sorunun çözümünü umut hakkından ayrı koparamazsınız. ‘Umut hakkı’ndan bağımsız olarak demokratik entegrasyonu konuşamazsınız. O yüzden bunlar iç içedir. ‘Umut hakkı’ meselesi Kürt sorununun çözümünde anahtarlarından bir tanesidir” dedi.
Özgül Saki, ortak bir raporun hazırlanacağını ve partilerin ortak, demokratik tutum sergilemelerinin önemli olduğunu sözlerine ekledi. (MA)
