DİSK/Genel-İş’in hazırladığı “Kadın Emeği Raporu”, Türkiye’de kadınların çalışma hayatındaki eşitsizlik ve güvencesizliğin derin bir yapısal sorun olarak devam ettiğini ortaya koydu. Rapora göre, çalışan kadınların yaklaşık yüzde 30’u kayıt dışı çalışıyor ve tam zamanlı işlerde bile önemli bir kısmı güvencesiz.
Rapor, kadın emeğinin görünmez kılınmasının yapısal bir sorun olduğunu vurguluyor. Raporda, “Kadınlar, üretim ve yeniden üretim süreçlerinin temel yükünü taşımakta; buna rağmen emekleri çoğu zaman güvencesiz ve değersiz bir zemine sıkıştırılmaktadır” ifadelerine yer verildi.
Rapor, işsizliğin ve sendikalaşma eksikliğinin, kadın emeğinin görünürlüğünü artıracak ve eşitlikçi politikalar geliştirecek önlemleri acil hale getirdiğini belirtiyor. TÜİK verilerine göre “dar tanımlı” işsizliğin azaldığı görülürken, “geniş tanımlı” işsizlik artış eğiliminde; gerçek işsiz sayısının 6 milyona yaklaştığı ifade edildi.
Kadınlar güvencesiz çalışıyor
Rapora göre, tam zamanlı çalışan kadınların yüzde 21,1’i, yarı zamanlı çalışan kadınların ise yüzde 60,7’si güvencesiz olarak çalışıyor. Bu durum, kadınların iş yaşamında ekonomik güvenceye ulaşamamasına işaret ediyor.
Raporda öne çıkan veriler şöyle:
- Çalışan kadınların yüzde 30’a yakını kayıt dışı çalıştırılıyor.
- Kadınlarda tam zamanlı çalışanların yüzde 21’i kayıt dışı.
- Kısmi zamanlı işlerde güvencesizlik yüzde 60’larda.
- Türkiye, cinsiyet eşitsizliğinde 148 ülke arasında 135’inci sırada.
- 21,5 milyon kadın işgücüne dahil değil.
- Her 10 kadından 4’ü geniş tanımlı işsiz.
- 2025 Aralık verilerine göre, AB genelinde kadın işsizlik oranı yüzde 6,3 iken Türkiye’de yüzde 10,5.
- En yüksek kadın işsizliği üniversite mezunlarında.
- Kadın işçiler örgütlenemiyor; her 10 kadından yalnızca 1’i sendikalı.
- Gerçek kadın sendikalaşma oranı yüzde 7.
- Kadın örgütlenmesinin en fazla olduğu işkolları: genel işler, banka, finans ve sigorta ile sağlık ve sosyal hizmetler.
