İran Savaşı 27’nci gününe girerken, gerilim yeni bir eşiğe taşındı. Karşılıklı saldırılar, tehditler, müzakere iddiaları ve askeri yığınak iç içe sürüyor. İsrail ordusu ‘geniş çaplı’ yeni saldırılar düzenledi. İsrail basını, İran’a karşı gerçekleştirilen saldırılarda bir üst düzey kişinin daha öldürüldüğünü öne sürdü. Rusya ve Trump’tan da yeni açıklamalar geldi.
Gelişmeler;
İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri Komutanı öldürüldü iddiası
İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanı Ali Rıza Tangsiri’nin, Hürmüz Boğazı yakınındaki Bender Abbas’ta düzenlenen bir saldırıda öldürüldüğü öne sürüldü.
İsrail medyasında yer alan haberlere göre, Tangsiri’nin yaşamını yitirdiği belirtilirken, saldırının nasıl gerçekleştiği ve kimin tarafından düzenlendiği konusunda ayrıntı paylaşılmadı.
Ağustos 2018’den bu yana Devrim Muhafızları’nın deniz kuvvetlerini yöneten Tangsiri, son haftalarda özellikle Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı çevresindeki İran askeri varlığı ve olası müdahaleler konusunda sert açıklamalarıyla dikkat çekiyordu.
Geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, bölgedeki ABD bağlantılı petrol tesisleri ile Amerikan üslerini hedef alabileceklerini söylemiş, siviller ile çalışanlara bu alanlardan uzak durmaları çağrısında bulunmuştu.
Tangsiri, söz konusu açıklamasında, “Hedef listemiz güncellendi. ABD ile bağlantılı petrol tesisleri artık Amerikan üsleriyle aynı düzeyde değerlendiriliyor ve gerekli tüm güçle vurulacak” ifadelerini kullanmıştı.
ABD ise daha önce birçok kez, İran’ın deniz gücünün etkisiz hale getirilmesini askeri önceliklerden biri olarak gördüğünü açıklamıştı.
Çatışmaların başladığı tarihten bu yana yaklaşık 100 İran gemisinin imha edilmiş olabileceği yönünde değerlendirmeler de uluslararası basında yer alıyor.
İran makamlarından ise Tangsiri’nin ölümüne ilişkin henüz resmi bir doğrulama yapılmadı.
Buna göre Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasında sorumlu kişilerden biri olarak görülen İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanı Ali Rıza Tengsiri’nin hava saldırısında öldüğü iddia edildi. İranlı yetkililer konuya dair henüz açıklama yapmadı.
‘ABD’nin NATO’dan hiçbir beklentisi yok, ancak bu tarihteki bu önemli anı asla unutmayın’
ABD Başkanı Donald Trump, sahibi olduğu sosyal medya platformu Truth Social’da paylaşımda bulundu. Trump’ın paylaşımında şu ifadeler yer aldı:
“NATO ülkeleri askeri açıdan artık yok edilmiş olan çılgın ülke İran konusunda yardım etmek için hiçbir şey yapmadı. ABD’nin NATO’dan hiçbir beklentisi yok, ancak bu tarihteki bu önemli anı asla unutmayın.”
Trump: Çok geç olmadan İran teklifi ciddiye alsın
Trump, Truth Social’da yaptığı bir paylaşımda da, Tahran’ın Washington’ın teklifini yalnızca gözden geçirdiğine dair kamuoyuna yaptığı açıklamaya tepki gösterdi. Trump “Çok geç olmadan ciddiyetle el atsalar iyi olur, çünkü bir kere işler ters gittiğinde geri dönüş olmaz ve hiç de hoş olmaz” ifadelerini kullandı.
Axios: ABD Savunma Bakanlığı, İran’a ‘büyük bir son vuruş’ hazırlığı yapıyor
ABD Savunma Bakanlığının (Pentagon) ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarıyla başlayan savaşta çatışmaları sonlandırmak üzere “büyük bir son vuruş” hazırlığında olduğu iddia edildi.
ABD’de yayın yapan Axios haber portalının iki ABD’li yetkili ile bilgi sahibi iki kaynağa dayandırdığı habere göre, ABD ile İran arasındaki görüşmelerde ilerleme kaydedilmemesi halinde “askeri tırmanış” bekleniyor.
İsimleri açıklanmayan kaynaklar, Pentagon’un, İran’a yönelik “son vuruş” hazırlığında olduğunu belirtti.
Kaynaklar, bu hazırlıklar kapsamında İran’ın stratejik açıdan önemli Hark, Larak, Ebu Musa ve diğer adalarının işgali, Hürmüz Boğazı’nın doğusunda İran petrolünü taşıyan gemilerin ablukaya alınması seçeneklerinin değerlendirildiğini ifade etti.
Haberde, bazı ABD’li yetkililerin “çatışmaları sonlandırmak üzere ezici güç gösterisinin”, görüşmelerde ABD’ye daha fazla pazarlık gücü vereceğini düşündükleri aktarıldı.
Müzakere çabalarıyla ilgili bilgi sahibi bir kaynak da Türkiye, Pakistan ve Mısır’ın, taraflar arasında görüşme organize etme çabalarını sürdürdüğünü dile getirdi.
Kaynak, İran’ın, ABD’nin ilk etaptaki taleplerini reddettiğini ancak müzakerelerden tamamen çekilmediğini belirtti.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, dün ABD ile İran arasındaki müzakerelerin sürdüğünü söylemiş, “Başkan’ın (Donald Trump) tercihi her zaman barıştır ancak İran, askeri açıdan mağlup oldukları gerçeğini kabul etmezse Başkan Trump, onların şimdiye kadar hiç olmadığı kadar sert şekilde vurulduklarından emin olacaktır.” ifadesini kullanmıştı.
İran Tel Aviv’i hedef aldı
Karşılıklı saldırılar da sürüyor. İsrail ordusundan yapılan bir başka açıklamada, İran’dan atıldığı tespit edilen İran füzelerinin önlenmesi için hava savunma sistemlerinin devreye girdiği bildirildi. Misilleme tehdidi altındaki bölgelerde cep telefonlarına ön uyarı mesajları gönderilirken halktan bir sonraki duyuruya kadar sığınaklarda kalmaları istendi. İsrail medyası, İran’ın saldırısının ardından Holon, Ganei Tikva ve Tel Aviv’e füze parçası düştüğünü ve İsrail’in merkezinde 3 kişinin yaralandığını bildirdi.
İran’dan kara harekatına rest
Müzakere olasılığıya eş zamanlı olarak ABD’nin bölgeye yeni bir askeri sevkiyat yapacağına ilişkin de haberler yer aldı.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ülkesinin “bölgedeki tüm ABD hareketlerini yakından izlediğini” söyledi.
Kalibaf sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Topraklarımızı savunma kararlılığımızı sınamayın” ifadelerini kullandı.
Pentagon 25 Mart’ta ABD’nin paraşütçü birliklerinin Ortadoğu’ya doğru yola çıktığını açıkladı.
İran ordusu Kara Kuvvetleri Komutanı Ali Cihanşahi, ABD’nin İran’a karşı olası kara harekatına dair açıklama yaptı. İranlı komutan, “Kara savaşı düşman için daha tehlikeli ve bedeli daha olur.” diye konuştu.
ABD’den ‘Ülkeyi terk edin’ çağrısı
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Orta Doğu’daki ABD varlıkları İran tarafından vurulurken Irak ise hem ABD hem de İran yanlılarının hedef aldığı tek ülke konumunda bulunuyor. ABD’nin Irak Büyükelçiliği, İran yanlılarının ABD noktalarını vurduğu Irak’ta devam eden gerginlik nedeniyle ülkedeki vatandaşları için yeni bir güvenlik uyarısı yayınladı. Büyükelçilik açıklamasında, Irak hava sahasında füze, insansız hava aracı ve roket riskinin devam etmesi nedeniyle ABD vatandaşlarının Irak’ı terk etmelerini ve Bağdat’taki büyükelçiliğe veya Erbil’deki başkonsolosluğa gitmemeleri istendi.
Hava sahasının kapalı kalması nedeniyle ülkeden ayrılanların Ürdün, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Türkiye’ye karayoluyla gitmeleri tavsiye edildi.
Lübnan’da bin 94 kişi hayatını kaybetti
Lübnan Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, İsrail ordusunun 2 Mart’ta başlattığı ve ülkenin çeşitli bölgelerini hedef alan saldırıları sonucu yaşamını yitirenlerin sayısının 22 artarak 1094’e, yaralı sayısının ise 153 artarak 3 bin 119’a yükseldiği kaydedildi. Hayatını kaybedenler arasında 121 çocuk, 81 kadın ve 42 sağlık çalışanının bulunduğu aktarıldı.
Netanyahu’dan İran için 48 saat talimatı
ABD ve İran arasındaki görüşme potansiyelinin artmasıyla birlikte, İsrail ordusu savaşın yakında durdurulabileceğinden endişe ederek mümkün olduğunca çok sayıda kritik hedefi vurmaya başladı.
New York Times gazetesine konuşan iki üst düzey İsrailli yetkiliye göre, Başbakan Binyamin Netanyahu önümüzdeki 48 saat içinde İran silah sanayisinin mümkün olduğunca büyük bir kısmını imha etmek için her türlü çabanın gösterilmesi talimatını verdi.
Yetkililer, bu talimatın Netanyahu hükümetinin savaşı sona erdirmek için ABD tarafından hazırlanan 15 maddelik bir planın kopyasını ele geçirmesinin ardından geldiğini öne sürdü. Yetkililerden biri, planın tartışıldığı toplantılarda bizzat hazır bulunduğunu söyledi.
BAE: İran’ın Körfez ve Ürdün’e saldırıları Tahran’ın yalnızlığını artırır
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Diplomasi Danışmanı Enver Karkaş, Körfez ülkeleri ve Ürdün’e yönelik İran saldırılarının sürmesi, Tahran’daki rejimin yalnızlığını artırmaktan başka bir şey yapmaz” dedi.
Abu Dabi’ye yönelik iki kişinin ölümüne neden olan İran’ın füze saldırısından kısa süre sonra Karkaş, sosyal medya hesabından paylaşım yaptı.İran’ın Körfez ülkeleri ve Ürdün’e yönelik saldırılarının Tahran yönetiminin ancak yalnızlığını artıracağına işaret eden Karkaş, paylaşımında şu ifadelere yer verdi:
“Cenevre’deki İnsan Hakları Konseyi’nin Körfez Arap devletlerine ve kardeş ülke Ürdün’e yönelik acımasız İran saldırısını oybirliğiyle kınaması, bu saldırıların ciddiyetini ve uluslararası hukukun ve devlet egemenliğinin açık ihlalini vurgulayan net bir uluslararası duruşu temsil etmektedir.”
“Sivilleri ve altyapıyı hedef almak, enerji ve deniz güvenliğini tehdit etmek cezasız kalmayacak.” diyen Karkaş, ülkelerin kendilerini savunma hakkını saklı tuttuğunu vurguladı.
Abu Dabi Medya Ofisi bugün yaptığı yazılı açıklamada, İran’dan gönderilen bir füzenin BAE hava savunma sistemlerince başkent Abu Dabi’de engellenirken, düşen şarapnellerin 2 kişinin yaşamını yitirmesine ve 3 kişinin yaralanmasına neden olduğu kaydedildi.
Rusya, ABD ve İsrail’e İran’ın nükleer altyapısına saldırıları durdurma çağrısı yaptı
Rusya Dışişleri Bakanlığı, ABD ile İsrail’e, İran’ın nükleer altyapısına saldırıları durdurma çağrısında bulundu.
Bakanlıktan, ABD ile İsrail’in dün Buşehr Nükleer Enerji Santrali’ne düzenlediği saldırıya ilişkin yazılı açıklama yapıldı.ABD Başkanı Donald Trump’ın, Savunma Bakanlığına İran’ın enerji altyapısına yönelik saldırıları durdurma talimatı verdiğine dikkati çekilen açıklamada, buna rağmen Buşehr Nükleer Enerji Santrali’nin yakınına tehlikeli saldırı düzenlendiği belirtildi. Açıklamada, şunlar kaydedildi:
“Bu pervasız ve sorumsuz yaklaşımdan dolayı kızgınız. Saldırganların, İran sivil halkı arasında çok sayıda can kaybına yol açan suç içerikli eylemlerini gizlemek ve haklı çıkarmak için bölgede büyük ölçekli nükleer felaket yaratmaya çalıştıkları izlenimi oluşuyor. Washington ve Batı Kudüs, Buşehr Nükleer Enerji Santrali’ne yönelik saldırıların geri dönüşü olmayan insani ve çevresel sonuçlara yol açacağını anlamalı.”
Rus uzmanlar dahil santraldeki personelin hayatının tehlikede olduğu belirtilen açıklamada, bunun kesinlikle kabul edilemez olduğu vurgulandı.Açıklamada, ABD ile İsrail’e saldırıları durdurma çağrısı yapılarak, “İran’a gerekçesiz, pervasızca ve sorumsuzca saldıranların, aklını başına almalarını, İran’ın nükleer enerji altyapısına yönelik saldırılar dahil sebepsiz saldırganlıklarına son vermelerini talep ediyoruz. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ve Birleşmiş Milletler’den (BM) bu konuda net tepki göstermelerini ve kararlı adımlar atmalarını bekliyoruz.” ifadeleri yer aldı.
Savaşta 27. gün | ABD ‘müzakere’ dedi, İran reddetti: Orta Doğu ateş çemberinde
