ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları yirmi beşinci gününe girerken bölgede çatışmalar geniş bir alana yayılmış durumda.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı CENTCOM, İran’da 9 binden fazla hedefin vurulduğunu açıkladı.
İran medyası ise İsfahan ve Hürremşehr’de enerji altyapılarının hedef alındığını duyurdu. İran’ın misilleme saldırılarında İsrail’in kuzeyinde sirenler çalarken Hayfa ve çevresine füze parçaları düştü, bir binaya isabet eden parça nedeniyle yaralananlar olduğu bildirildi.
Kuveyt, İran’dan fırlatılan füze ve İHA’lara hava savunma sistemleriyle müdahale edildiğini açıklarken, Suudi Arabistan da Şarkiyye bölgesinde gece yarısından bu yana 19 İHA’nın etkisiz hale getirildiğini duyurdu. Irak’ta ise ABD-İsrail saldırıları iddiasıyla Haşdi Şabi hedef alındı; Babil’deki karargahın vurulduğu saldırıda yaralananlar olurken, Enbar’da iki üst düzey ismin öldüğü ileri sürüldü.
Lübnan’da da saldırılar sürüyor
Savaşın yirmi beşinci gününden son gelişmeler şöyle;
Lübnan’da hava saldırısı: 2 ölü, 5 yaralı
İsrail’in, Lübnan’ın Cebel-i Lübnan ilinde bulunan Aley ilçesine düzenlediği hava saldırısında ilk belirlemelere göre 2 kişi öldü, 5 kişi yaralandı.
Lübnan Sağlık Bakanlığından Aley’e bağlı Beşamun kasabasına yönelik saldırıya ilişkin açıklama yapıldı.
Hava saldırısında 2 kişinin hayatını kaybettiği, 5 kişinin de yaralandığı kaydedildi.
Suudi Arabistan: 35 iha saldırısı engellendi
Suudi Arabistan: Hava savunma sistemlerimiz gece boyunca 35 İHA saldırısını engelledi.
İsrail basını: Arap ülkeleri Trump’a İran için baskı yapıyor
İsrail basını, Arap ülkelerinin ABD Başkanı Donald Trump’a İran’la müzakere konusunda baskı yaptığını iddia etti.
İsrail devlet televizyonu KAN’ın haberinde Tahran ile ABD arasında müzakere sürecinin hız kazanma sebebinin Arap ülkelerinin daha fazla ekonomik zarar yaşanmaması için Trump’a baskı yapması olduğu ifade edildi.
İsrail’in, ABD ile İran arasında müzakerelerin başladığını bildiği ancak bunun ne kadar faydalı olacağını düşündüğü kaydedildi.
Haberde, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun müzakereler başarılı olsun ya da olmasın Trump’ın talebini reddedemeyeceğine işaret edildi.
Trump 22 Mart’ta yaptığı açıklamada İran’ın 48 saat içinde Hürmüz Boğazı’nı tamamen açmaması halinde bu ülkenin elektrik santrallerini vurmaya başlayacakları tehdidinde bulunmuştu.
İran ise elektrik şebekelerine yönelik tehditlerin ardından, herhangi bir saldırının bölgedeki enerji santrallerini hedef alan bir misillemeyle karşılık bulacağını bildirmişti.
Trump, 48 saatin dolmasına az bir zaman kala (23 Mart) yaptığı açıklamada ise İran tarafı ile bir telefon görüşmesi yapabileceklerini söylemişti.
İran’dan “çok makul ve sağlam bulduğu bazı insanlarla” görüştüklerini belirten Trump, “(İran’la) Hiçbir şeyi garanti etmeyen bir anlaşma yapma ihtimalimiz oldukça yüksek. Savaş Bakanlığına, İran enerji santrallerine ve enerji altyapısına yönelik her türlü askeri saldırıyı beş günlüğüne erteleme talimatı verdim.” ifadesini kullanmıştı.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ile müzakere yapıldığı yönündeki açıklamaları yalanlamış, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise ABD ile aracılar aracılığıyla mesaj alışverişi olduğunu ancak müzakere yapılmadığını belirtmişti.
Suudi Arabistan: Şarkiyye’de 19 İHA etkisiz hale getirildi
Suudi Arabistan, ülkenin doğusundaki Şarkiyye’de gece yarısından bu yana 19 insansız hava aracının (İHA) etkisiz hale getirildiğini duyurdu.
Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, Şarkiyye bölgesinde tespit edilen İHA’lara ilişkin açıklama yaptı.
Açıklamada, hava savunma sistemlerinin söz konusu bölgede gece yarısından bu yana 19 İHA’yı etkisiz hale getirdiği kaydedildi.
Kuveyt: İran’dan gelen füze ve İHA’lara müdahale edildi
Kuveyt, İran’dan fırlatılan füze ve insansız hava araçlarına (İHA) müdahale ettiğini bildirdi.
Kuveyt ordusunun sosyal medya hesabından konuya ilişkin açıklama yapıldı.
Açıklamada, hava savunma sistemlerinin İran’dan fırlatılan füze ve İHA’lara müdahale ettiği, duyulan patlamaların İHA’ların imha edilmesi sırasında çıkan sesler olduğu kaydedildi.
Vatandaşlardan, yetkili makamların güvenlik talimatlarına uymaları istendi.
CENTCOM: İran’da 9 binden fazla hedef vuruldu
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’a yönelik saldırıların başlamasından bu yana ülkede 9 binden fazla hedefin vurulduğunu bildirdi.
CENTCOM’un sosyal medya hesabından, İran’a yönelik askeri saldırılara ilişkin açıklama yapıldı.
İran’da 9 binden fazla hedefin vurulduğu belirtilen açıklamada, aralarında savaş gemilerinin de bulunduğu 140’tan fazla geminin hasara uğratıldığı ya da imha edildiği kaydedildi.
Açıklamada, ABD’nin askeri saldırılarında bombardıman uçakları, savaş uçakları, insansız hava araçları ve füze savunma sistemleri dahil çeşitli hava, deniz ve kara sistemlerini kullandığı aktarıldı.
İran medyası: Enerji alt yapıları hedef alındı
Fars Haber Ajansı, dün İsfahan ve Hürremşehr kentlerinde enerji altyapılarının hedef alındığını bildirdi.
İsfahan’ın Kave Caddesi’ndeki Doğal Gaz İdaresi binası ile gaz basınç düşürme istasyonunun vurulduğu saldırıda, tesislerin bazı bölümleri ile çevredeki evlerde hasar meydana geldiği belirtildi.
Aynı zamanda ülkenin güneybatısında Irak sınırında yer alan Hürremşehr kentindeki elektrik santraline ait doğal gaz boru hattının da hedef alındığı ifade edildi.
Irak’ta hava saldırısında 2 Haşdi Şabi komutanı öldürüldü
Irak’ın Babil vilayetindeki Haşdi Şabi karargahına ABD-İsrail güçlerince düzenlenen hava saldırısında 2 kişinin yaralandığı bildirildi.
Haşdi Şabi’den yapılan açıklamaya göre, Babil vilayetine bağlı Curf el-Nasr bölgesindeki Haşdi Şabi karargahına ABD-İsrail güçlerince hava saldırısı yapıldı.
Irak’ta, Haşdi Şabi Enbar Operasyonlar Komutanlığı İstihbarat Müdürü ile Enbar Haşdi Şabi Komutanının ABD-İsrail’in hava saldırısında öldürüldüğü bildirildi.
İran’a yakın Şii silahlı milis yapılardan oluşan Haşdi Şabi’ye yakın sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, Haşdi Şabi’nin Enbar’daki Operasyonlar Komutanlığı İstihbarat Müdürü Vasık el-Fartusi’nin ABD-İsrail saldırısında öldüğü aktarıldı.
Ayrıca, Enbar ilinde Haşdi Şabi Komutanı olan Saad Devay el-Buayci’nin de aynı saldırıda hayatını kaybettiği belirtildi.
Söz konusu saldırı anına ilişkin olduğu iddia edilen görüntüler sosyal medyada yayınlandı.
Haşdi Şabi’den ise konuya ilişkin henüz açıklama yapılmadı.
Irak’ın Musul, Kerkük, Salahaddin, Enbar ve Babil vilayetlerindeki İran’a yakın silahlı milis gruplarını barındıran Haşdi Şabi karargahlarına daha önce de hava saldırıları düzenlenmişti.
ABD Başkanı Trump, ABD ve İran’ın son iki günde görüşmeler yaptığını, bu görüşmelerin “çok iyi ve verimli” olduğunu söyledi. İran görüşme iddialarını yalanladı. İran Devrim Muhafızları bölgedeki ABD üslerine yeni bir saldırı dalgası başlattı. İran Devrim Muhafızları Sözcüsü, Hürmüz Boğazı’nın tamamını kontrol ettiklerini savundu.
İran’a ABD destekli lider iddiası
ABD Başkanı’nın açıklamalarını ise İran tarafı yalanladı. Trump, Tahran’ın yalanlamalarına “Haberleri olmaması normal, altyapılarının büyük bölümünü yok ettik.” diyerek yanıt verdi.
Amerikan medyası, Amerikan tarafının görüştüğü kişinin İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf olduğunu yazdı.
ABD’nin mevcut İran Meclis başkanı Galibaf’ı gelecekteki İran lideri olarak değerlendirdiği iddia edildi.
Hatta, bu hafta Amerikan tarafından Witkoff, Kushner ve Başkan Yardımcısı James David Vance’in katılacağı Galibaf’la bir görüşme planlandığı öne sürüldü. Görüşmenin adresi olarak ise Pakistan’ın başkenti İslamabad işaret edildi.
Pakistan: ABD heyeti birkaç gün içinde ülkeye gelecek
Pakistan Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, ABD ile İran arasındaki savaşın sonlandırılması hedefiyle olası görüşmeler için ABD’den bir heyetin “bir veya iki gün içinde” Pakistan’a geleceğini bildirdi.
Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, Pakistan, Türkiye ve Mısır’ın “savaşı sonlandırma çabalarını kolaylaştırdığını” belirtti.
İran yönetiminin “güvensizlik nedeniyle” ABD tarafıyla görüşmeye “henüz hazır olmadığını” ileri süren Pakistan kaynakları, “İran’ı müzakerelere ikna etmek için arka planda diplomasi yoluyla çabalar sürüyor” ifadesini kullandı.
İran Meclis Başkanından açıklama
Ancak İran Meclis Başkanı, görüşmenin olmadığını açıklarken, “İran halkı, saldırganların pişmanlık duyacakları şekilde cezalandırılmasını istiyor.” dedi. Trump’ı sahte haberlerle petrol fiyatlarını manipüle etmeye çalışmakla suçladı.
Açıklamaların ardından İran Devrim Muhafızları, “ABD Başkanı’nın çelişkili açıklamalarına rağmen saldırılarımız sürecek” diyerek İsrail’e ve bölgedeki ABD üslerine yeni saldırıları duyurdu.
Türkiye, Mısır, Pakistan’dan arabulucuk
Axios haber sitesi de savaşın sona erdirilmesi adına Türkiye, Mısır ve Pakistan’dan üst düzey isimlerin ABD ve İran arasında arabuluculuk yaptığını yazdı.
Savaşı sona erdirmek için ise Ankara yoğun temaslarda bulundu. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, hafta sonu İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ve Amerikalı yetkililerle telefonda görüştü. Dün ise Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati ve Norveç Dışişleri Bakanı Esten Eide ve Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed Ishak Dar ile telefon görüşmesi yaptı.
Muhammed Bakır Kalibaf kimdir?
ABD ile görüştüğü iddia edilen Muhammed Bakır Kalibaf 1961 doğumlu, 2020’den beri Meclis Başkanı olarak görev yapıyor. 27 Mayıs 2024’te yeniden seçildi.
Kalibaf 1997-2000 Devrim Muhafızları Ordusu Hava Kuvvetleri Komutanı, 2000-2005 İran Polis Teşkilatı Başkanı, 2005-2017 yılları arasında Tahran Belediye Başkanı olarak görev yaptı. 2008 yılında World Mayor tarafından Dünyanın en iyi 10 Belediye başkanı arasında gösterildi.
Kalibaf’ın pilot sertifikası var ve yolcu uçağı kullanabiliyor.
Washington Post: Olası savaş sonu senaryosu değişti
The Washington Post’ta yer alan analizde, ABD ve İsrailli güvenlik yetkilileri içi savaşın olası son aşaması artık Hürmüz Boğazı ve kritik enerji tesislerinin kontrolü için bir mücadeleye dönüştü.
Küresel enerji arzı için kritik bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının ABD ve İsrail güvenlik yetkilileri tarafından artık en öncelikli hedef olarak öne çıktığı belirtildi. İran’da rejim devrilmesi ve Tahran’ın nükleer silaha kalıcı olarak erişiminin engellenmesi hedeflerine ulaşılmasının artık düşük bir ihtimal olarak görüldüğü belirtildi.
Trump’ın İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki hakimiyetini kırarak savaştan zafer ilan ederek çıkabileceği belirtildi.
4500 ABD denizci ve deniz piyadesinden oluşan bir birlik, helikopterler, F-35 savaş uçakları ve zırhlı çıkarma araçlarıyla desteklenen bir piyade taburu çıkarma timi de dahil olmak üzere Orta Doğu’ya doğru yola çıktı. Savunma yetkilileri, Pentagon’un ayrıca San Diego’dan benzer bir birlik olan 11. Deniz Piyade Seferi Birimi’nin konuşlandırılmasını da hızlandırdığını geçen hafta açıkladı. İsrailli bir yetkilii “Bu denizciler süs olsun diye gelmiyor” dedi.
İran: Basra Körfezi’ne mayın döşemeye ihtiyaç duymuyoruz
İran Devrim Muhafızları Ordusuna bağlı Hatemül Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Albay İbrahim Zülfikari, Umman Denizi ile Hürmüz Boğazı’nı kontrol altında tuttuklarını dolayısıyla Basra Körfezi’ne mayın döşemeye ihtiyaç duymadıklarını belirtti.
Zülfikari, Basra Körfezi’ne mayın döşenmesi ile ilgili açıklamalarda bulundu.
ran’ın, Umman Denizi ile Basra Körfezi’nin kontrolünü elinde bulundurduğunu, Hürmüz Boğazı’nın da tamamen kontrolleri altında olduğunu belirten Zülfikari, Basra Körfezi’ne mayın döşenmesine ihtiyaç duymadıklarını ancak ihtiyaç halinde her türlü imkandan da faydalanacaklarını söyledi.
Zülfikari ayrıca, bölge dışı ülkelerin Basra Körfezi’ne müdahale etme hakkı olmadığını dile getirdi.
