Geçici Şam Yönetimi’nin Halep’te Kürtlerin ve Süryanilerin yoğun olarak yaşadığı Eşrefiyê, Şeyh Maksud ve Beni Zêid mahallelerine yönelik saldırılarında ortaya çıkan görüntüler hukukçular ve insan hakları savunucuları tarafından “savaş suçu” olarak tanımlandı.
Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) Genel Başkanı Metin Bakkalcı, Halep’te yaşananlara ilişkin MA’ya değerlendirmelerde bulundu.
Bakkalcı, Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı iki mahallede yaşanan hak ihlallerinin hiçbir açıdan kabul edilemez olduğunu belirterek, “Burada Şam yönetiminin sorumluluğu aşikardır. Dolayısıyla insanlık tarihinin acılarından süzülmüş bütün belgelerde de açıklıkla ifade edildiği gibi, herhangi bir devlette otorite olarak tanımlanan iktidarlar orada yaşayan herkesin yaşam hakkının korunmasında sorumludur. Dahası onların yaşam hakkını ihlal etmemek durumundadır” dedi.
‘Sağlık kurumları hedef alındı’
Şam güçlerinin her iki mahalleye yönelik gerçekleştirdiği saldırılarda yaşanan ağır insan hakları ihlallerine dikkati çeken Bakkalcı, “Bunların arasında sağlık kurumlarının doğrudan hedef alındığı saldırılar var. Bu konuya ilişkin son derece ciddiye alınması gereken iddialar söz konusu. Derhal bu saldırıların son bulması, bu saldırılara yol açanların silsile içinde etkili bir şekilde soruşturularak cezalandırılması gerekiyor. Sivillere yönelik herhangi bir saldırı gerçekleşmemelidir. Sağlık kurumları hedef alınmamalıdır. Sağlık çalışanları korunmalıdır. Sağlık çalışanlarına yönelik saldırı gerçekleşmemelidir. Bunlar Uluslararası Ceza Mahkemesi belgelerinde açık olarak savaş suçu olarak tanımlanır ve bunların mutlak anlamda durdurulması yanı sıra ise ilgililerin soruşturulması ve cezalandırılması gerekir” diye konuştu.
Şeyh Maksud Mahallesinde bulunan Halid Fecir ve Eşrefiyê Mahallesindeki Şehîd Osman hastaneleri Şam güçleri tarafından hedef alındı, saldırılarda Şehîd Osman Hastanesi Müdürü ve bir görevli, katledildi.
Mahallelere tıbbi yardım götürmek üzere yola çıkan Heyva Sor a Kurd’un 3 üyesi de Şam güçleri tarafından kaçırıldı.
‘İnsan hakları rejimi çöktü’
İkinci Dünya Savaşı sonrası oluşan “insan hakları rejiminin” çöktüğünü ifade eden Bakkalcı, “Her halükarda ilgili devletlerin sorumlu oldukları için gerekli etkili soruşturmalar talebini sürdüreceğiz ve bir gün mutlaka sağlayacağız. Ancak onun ötesinde toplumlara çok özel bir sorumluluk düşüyor. Bunca acıların bir daha yaşanmaması için çaba gösterildi ve çok değerli bir birikim var. Ancak iktidarların bu birikimlere hürmetsiz tutumu karşısında uluslararası insan hakları kurumlarına daha fazla sorumluluk düşüyor.” diye belirtti.
‘Bugün Suriye’de henüz bir devlet yapılanması yok’
Suriye’de mevcut devlet yapılanmasının insanı esas alan bir şekilde ortaya çıkmadığını ifade eden Bakkalcı, “Orada yaşayan insanların iradesine herkes hürmet etmek zorundadır. Orada yaşayan insanlar, kendi geleceklerini birlikte yaşam ilkesi, insan hakları değer ve ilkelerine dayalı olarak belirlemek durumundadırlar. Türkiye, ABD, İsrail gibi ülkelerin burada söz hakkı yoktur. Bu ülkeler, hürmet etmedikleri uluslararası insan hakları rejimine uymaya çaba göstererek; orada insan hakları ilkelerine dayalı birlikte yaşama katkı sağlamak için çaba göstermelilerdir. Onun dışındaki her türlü yaklaşım, eylem ve söylem birlikte yaşam zemini tahrip eden bir sonuca yol açar. Bugün itibari ile Suriye’de henüz Suriye halklarının tüm farklılıkları ile bir bütün olarak bir arada yaşayacağı bir devlet organizasyonu yok” ifadelerini kullandı.
‘Kürt meselesi bir bütün olarak demokrasi meselesidir’
10 Mart Mutabakatı ile 1 Nisan Antlaşması’nın ihlal edilmesine de değinen Bakkalcı, “10 Mart Mutabakatı’nın özünde Kürtler ve diğer bütün kimliklerin özgürce birlikte yaşayabilecekleri bir ortamın sağlanması var. Dışarıdan ’10 Mart Mutabakatı şartları sağlanmadı’ laflarının ehemmiyeti yok. Mutabakatın merkezinde birlikte yaşama meselesi var. Orada birlikte yaşam olanağı için Suriye halklarının iradesine hürmet etme doğrultusunda herkes çaba göstermelidir” çağrısında bulundu.
Türkiye’den Şam’a dönük destek açıklamalarının Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne etkilerine değinen Bakkalcı, “Bütün mesele insan hakları ilke ve değerlerini esas alma meselesidir. Silah bırakma, tek başına Kürt meselesinin çözümü anlamına gelmiyor. Kürt meselesi, Kürtlerin kültürel, kimlik hakları başta olmak üzere bütün olarak bir demokrasi meselesidir. Demokrasi meselesi bu anlamda müzakere meselesi olamayacak bir konudur. Hiç kuşkusuz bu dille, bu yaklaşımlarla Türkiye’de sağlıklı bir arada yaşamayı güvence altına alacak bir barış sürecine hizmet etmesi düşünülemez. Buna zarar vereceği aşikardır. Türkiye’de birlikte yaşamın sağlanacağı bir ortam için insan hakları ilke ve değerlerine dayalı içtenlikli yaklaşımlara esas olarak ihtiyaç olduğu kanısını taşıyoruz” diye belirtti.
