İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda ve Japonya liderleri, Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin güvenli geçişini sağlamak için çabalara katkıda bulunmaya hazır olduklarını açıkladı.
Ülkelerin ortak açıklaması, ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO ülkelerine Boğaz’ın yeniden açılması için Washington’a destek çağrısında bulunmasının hemen ardından geldi.
Batılı liderler, açıklamalarında İran’ın son saldırılarını kınayarak seyrüsefer serbestisini güvence altına almak için uluslararası hukuka uygun adımlar atacaklarını ve enerji piyasalarının istikrarını destekleyeceklerini duyurdu.
‘İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasını kınıyoruz’
Ortak açıklamada şu ifadelere yer aldı:
“İran’ın Körfez’de silahsız ticari gemilere yönelik son saldırılarını, petrol ve doğal gaz tesisleri de dahil olmak üzere sivil altyapıya yönelik saldırılarını ve İran güçlerinin Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmasını en güçlü şekilde kınıyoruz.
Tırmanan çatışmadan derin endişe duyuyoruz. İran’ı tehditlerini, mayın döşeme faaliyetlerini, insansız hava aracı ve füze saldırılarını ve ticari deniz taşımacılığını engellemeye yönelik diğer girişimlerini derhal durdurmaya ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2817 sayılı kararına uymaya çağırıyoruz.
Seyrüsefer serbestisi, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi dahil olmak üzere uluslararası hukukun temel bir ilkesidir.
İran’ın eylemlerinin etkileri, özellikle en kırılgan kesimler olmak üzere dünyanın her yerindeki insanlar tarafından hissedilecektir.
Moratoryum ilan edilmesi çağrısı
BM Güvenlik Konseyi’nin 2817 sayılı kararıyla uyumlu olarak, uluslararası deniz taşımacılığına yönelik bu tür müdahalelerin ve küresel enerji tedarik zincirlerinin aksatılmasının uluslararası barış ve güvenliğe tehdit oluşturduğunu vurguluyoruz. Bu bağlamda, petrol ve doğal gaz tesisleri dahil olmak üzere sivil altyapıya yönelik saldırılara derhal kapsamlı bir moratoryum (geçici olarak durdurulmasını) ilan edilmesi çağrısında bulunuyoruz.
‘Katkıda bulunmaya hazırız’
Boğazdan güvenli geçişin sağlanmasına yönelik çabalara katkıda bulunmaya hazır olduğumuzu ifade ediyoruz. Hazırlık planlamalarına katılan ülkelerin taahhütlerini memnuniyetle karşılıyoruz.
Uluslararası Enerji Ajansı’nın stratejik petrol rezervlerinin koordineli şekilde serbest bırakılmasına izin verme kararını memnuniyetle karşılıyoruz. Enerji piyasalarını istikrara kavuşturmak amacıyla, belirli üretici ülkelerle birlikte üretimi artırmaya yönelik çalışmalar da dahil olmak üzere ek adımlar atacağız.
Ayrıca, Birleşmiş Milletler ve uluslararası finans kuruluşları aracılığıyla en çok etkilenen ülkelere destek sağlamak için çalışacağız.
Deniz güvenliği ve seyrüsefer serbestisi tüm ülkelerin yararınadır. Tüm devletleri uluslararası hukuka saygı göstermeye ve uluslararası refah ile güvenliğin temel ilkelerini korumaya çağırıyoruz.”
Trump ne demişti?
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik olası askeri adımlar konusunda müttefiklerine tepki gösterdi.
Trump, sosyal medya paylaşımında şunları söyledi:
“İran Terör Devleti’nden geriye kalanın ‘işini bitirirsek’ ve (Hürmüz) Boğaz denen yerin sorumluluğunu bizim değil de orayı kullanan ülkelerin üzerine bırakırsak ne olacağını merak ediyorum. Bu, tepkisiz müttefiklerimizin bazılarını harekete geçirirdi, hem de hızla!!!”
