ABD ile İran arasında kırılgan ateşkes ve müzakere masası sonunda çöktü ve taraflar arasında çatışmalar tekrar başladı.
Taraflar arasında ateşkes ve müzakere masasının çökmesinin ardından ABD, Hürmüz Boğazı hattına saldırılarını yoğunlaştırdı. ABD Başkanı Donald Trump da bu kapsamda Hürmüz ablukasının yeniden başlayacağını duyurdu.
İran ise misilleme olarak 28 Şubat’taki ilk dalga çatışmalarda olduğu gibi ABD müttefiki Körfez ülkelerini hedef almaya başladı.
ABD ve İsrail’in İran’a 28 Şubat’ta ilk dalgasını başlattığı saldırılar dün (13 Temmuz) itibarıyla resmen tekrar başlarken taraflar birbirlerine resmi ağızlardan meydan okuyan ve müzakerelerin sonlandığını vurgulayan açıklamalar yapıyor.
Haziran 2025’teki 12 Gün Savaşı’nın ardından ABD-İsrail ile İran arasındaki bu üçüncü dalga savaşı küresel kamuoyu kaygıyla izlerken tekrar artan gerilimin “ilk çıktısı” enerji piyasalarına yansıyan olumsuz etki oldu.
Brent ham petrolün fiyatı yüzde 3’ün üzerinde yükselerek varil başına 86 dolar seviyesini aştı.
Kırılgan ateşkesin arka planı
28 Şubat’ta başlayan çatışmaların ardından taraflar, 8 Nisan’da yürürlüğe girmek üzere iki haftalık bir ateşkes üzerinde anlaşmıştı.
İsrail’in Lübnan’a saldırması ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmayı reddetmesi üzerine ateşkes tehlikeye girmişti.
12-13 Nisan’daki İslamabad Görüşmeleri’nin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından ABD deniz ablukası uygulamaya başladı.
14 Haziran’da savaşı sona erdirmeye yönelik bir mutabakat zaptı açıklandı.
28 Haziran’da, ABD ve İran karşılıklı saldırılarını durdurma konusunda anlaşmaya vardı.
8 Temmuz’da geçici ateşkes fiilen çöktü.
Trump, ABD’nin İran’a yönelik tekrar saldırılara başlamasının ardından ateşkesin “sona erdiğini” ilan etti.
13 Temmuz’da CENTCOM, hava savunma ve deniz kuvvetleri unsurları da dâhil olmak üzere yaklaşık 90 İran askerî tesisinin hedef alındığını bildirdi.
İran buna karşılık Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD üslerine saldırılar düzenledi.
ABD’nin İran’a yönelik saldırıları art arda dördüncü günde de devam etti.
Trump, “Anlaşma olmazsa önümüzdeki hafta İran’ın enerji altyapısını hedef alacağız ve ben yeter diyene kadar vurmaya devam edeceğiz” dedi.
Gün boyu yaşanan gelişmeler;
08.02 | Ürdün ordusu: 3 balistik füze hava savunma sistemlerimizce imha edildi
Ürdün ordusu, İran topraklarından ateşlenen 3 balistik füzenin hava savunma sistemleri tarafından imha edildiğini açıkladı.
Ürdün resmi haber ajansı PETRA’nın adı açıklanmayan askeri bir yetkiliye dayandırdığı habere göre, hava savunma sistemleri sabaha karşı İran’dan ateşlenen balistik füzeleri imha etti.
Yetkili, “Hava savunma sistemlerimiz, bugün sabaha karşı İran topraklarından gelen ve Ürdün hava sahasına giren 3 balistik füzeyi engelleyerek imha etmiştir.” bilgisini paylaştı.
Ürdün hava sahasının “ülke egemenliğinin ayrılmaz bir parçası” olduğunu vurgulayan yetkili, olayda can kaybı ya da maddi hasar yaşanmadığını belirtti.
Sınır ve hava sahası güvenliğini koruma konusundaki kararlılığı vurgulayan askeri yetkili, şu ifadeleri kullandı:
“Ürdün Silahlı Kuvvetleri, Ürdün’ün egemenliğinin her türlü ihlalini reddetmektedir. Hava sahamıza yönelik her türlü tehdide karşı onaylanmış angajman kuralları çerçevesinde hareket edilecek, ulusal güvenliği korumak için tüm önlemler tavizsiz ve gecikmeksizin alınacaktır.”
İran ordusu ise kısa bir süre önce ABD askerlerine ve uçaklarına ev sahipliği yapan Ürdün’ün Azrak bölgesindeki Muvaffak es-Salti Hava Üssü’ne kamikaze İHA’larla saldırı düzenlediğini duyurmuştu.
03:35 | Kuveyt ordusu: Hava savunma sistemlerimiz İHA saldırılarına karşı devrede
Kuveyt ordusunun X hesabından yapılan açıklamada, “Kuveyt hava savunma sistemleri şu anda İran İHA’larının hain saldırılarına karşı koymaktadır.” ifadesi kullanıldı.
Olası patlama seslerine ilişkin açıklamada şu ifadeler yer aldı:
“Genelkurmay Başkanlığı, patlama sesleri duyulması halinde bunun düşman saldırılarına karşı devreye giren hava savunma sistemlerinin önleme faaliyetlerinden kaynaklandığını bildirmektedir. Herkesin yetkili makamlar tarafından yayınlanan güvenlik ve emniyet talimatlarına uyması rica olunur.”
03:14 | Bahreyn’de halka güvenli bölgelere gitme çağrısı yapıldı
Bahreyn İçişleri Bakanlığı’nın X hesabından yapılan açıklamada, hava saldırıları nedeniyle ülke genelinde alarm sisteminin devreye girdiği belirtildi.
Açıklamada, “Vatandaşlarımızdan ve ülkede ikamet edenlerden sakin kalmalarını, en yakın güvenli bölgeye gitmelerini ve gelişmeleri resmi kanallardan takip etmelerini istiyoruz.” ifadeleri kullanıldı.
02:58 | İran devlet televizyonu: İlam eyaletinde bir su üretim tesisi saldırıya uğradı
Devlet televizyonunun haberinde, “İlam eyaletinin Musian ilçesine bağlı bir köy yakınlarındaki içme suyu üretim tesisi, düşman tarafından 3 füze saldırısının hedefi oldu.” ifadelerine yer verildi.
Saldırıya ilişkin başka bilgi paylaşılmadı.
02:21 | CENTCOM, İran’ın son 7 günde yedi ticari gemiye saldırdığını belirtti
Komutanlığın ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformu hesabından CENTCOM Komutanı Brad Cooper’ın yazılı açıklaması paylaşıldı.
Açıklamada, İran’ın son 7 günde yedi ticari gemiye saldırdığı, bu saldırılar sonucunda yaklaşık bir düzine sivil mürettebatın öldüğü, kaybolduğu veya yaralandığı savunuldu.
İran’ın Körfez ülkelerine doğru da düzinelerce füze ve insansız hava aracı (İHA) fırlattığı belirtilen açıklamada, “ABD güçleri, masum insanların hayatını tehlikeye atmaya devam eden bu haksız saldırganlıktan dolayı İran’ı sorumlu tutuyor.” ifadesine yer verildi.
01:39 | Trump, İran’ın müzakere etmemesi halinde tüm enerji santrallerini yıkacaklarını söyledi
Trump, Fox News’e ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını ve Hürmüz Boğazı’ndaki son durumu değerlendirdi.
İran’ı “çok sert vurduklarını” belirten Trump, “Kıyı boyunca, sahil şeridi boyunca sahip oldukları her şeye vuruyoruz.” ifadesini kullandı.
Trump, “Bu gece onlara çok sert vuracağız. Yarın gece de onlara çok sert vuracağız. Ondan sonraki gece de onlara çok sert vuracağız. Masaya oturup müzakere etmezlerse tüm enerji santrallerini, tüm köprülerini yıkacağız.” dedi.
Hürmüz Boğazı’nı “açık tutmak zorunda olduklarını” aktaran Trump, “Bir ücret talep edecektim ancak bunun yerine (Körfez ülkeleri) ABD’de çok para harcamayı tercih ediyorlar ki açıkçası bu daha iyi.” dedi.
Trump, ayrıca Hürmüz’e yönelik saldırıların “kendisi yeter diyene kadar” devam edeceğini kaydetti.
İran’ın Basra Körfezi’ndeki ana petrol terminali olan Hark Adası’na iki kez saldırdıklarını belirten Trump, “Adayı ele geçirmeye gelince, eğer onları yeterince geriye ve yeterince derine kadar geri püskürtebilirsek, bunu yaparım.” ifadesini kullandı.
Trump, İran ile müzakere etmenin tek yolunun “güç kullanmak” olduğunu savunarak kendilerinin de bunu yaptığını vurguladı.
Hürmüz Boğazı’nın geçmek isteyenlere açık olduğunu belirten Trump, sadece İran için kapalı olduğunu ifade etti.
00:56| Netanyahu’dan tehdit
İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, ABD ile İran arasında tırmanan gerilimin ardından Tahran yönetimini doğrudan hedef alarak, İsrail’e yönelik olası bir saldırıya bu kez verecekleri karşılığın “çok daha sarsıcı” olacağını belirtti.
Güncelleniyor…
Trump Hürmüz’de geçiş ücretinden vazgeçti: Körfez ülkeleriyle ticaret anlaşmaları yapılacak
İran basını: ABD, Hürmüz Boğazı’ndaki Keşm Adası’nı hedef aldı
