Küresel krizler, savaşlar ve iklim felaketleri, insanlığı tarihin en büyük yerinden edilme dalgasıyla karşı karşıya bıraktı.
IDMC ve NRC tarafından yayımlanan 2025 yılı raporu, dünya genelinde tam 82,2 milyon kişinin kendi ülkeleri sınırları içerisinde yerinden edildiğini ortaya koydu.
Çatışmalar şiddetlendi: % 60 artış
Rapora göre 2025 yılı, çatışmaların siviller üzerindeki etkisinin en ağır olduğu yıl oldu.
Yıl boyunca kaydedilen 65,8 milyon yeni iç göç hareketinin 32,3 milyonu savaş ve şiddet olayları nedeniyle gerçekleşti.
Bu veriler, çatışma kaynaklı göçlerin 2024 yılına oranla yüzde 60 gibi korkunç bir artış gösterdiğini kanıtlıyor.
Doğal afetler (fırtına, sel, deprem) ise yıl boyunca 29,9 milyon insanı evinden etti.
İran ve Kongo
Çatışma kaynaklı yeni göçlerin yaklaşık üçte ikisi yalnızca İran ve Kongo’da yoğunlaştı:
İran’da yaklaşık 10 milyon kişi yerinden edildi .
Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde ise yaklaşık 10 milyon kişi yerinden edildi.
Dünya genelinde toplamda en fazla iç göçmen barındıran ülkeler listesinde ise Sudan üst üste üçüncü kez zirvede yer alırken; onu Kolombiya, Suriye, Yemen ve Afganistan takip etti.
‘Küresel bir çöküşün eşiğindeyiz’
NRC Direktörü Jan Egeland, rapor verilerini değerlendirirken uyarılarda bulundu:
“Yaşananlar, çatışmaların önlenmesi ve sivillerin korunması konusunda küresel bir sistem çöküşüdür.”
IDMC Direktörü Tracy Lucas ise rakamların “alarm verici” olduğunu belirterek, uluslararası toplumun bu insani krizi artık görmezden gelemeyeceğini vurguladı.
İklim krizi ve ‘görünmez’ kalan milyonlar
İklim değişikliği de göç dalgalarının ana motorlarından biri olmaya devam ediyor. Özellikle orman yangınları nedeniyle 2025 yılında 700 bin kişi evini terk etti. Uzmanlar, afet kaynaklı göçlerdeki yüzde 35’lik nispi düşüşün yanıltıcı olmaması gerektiğini, rakamların hâlâ son on yıl ortalamasının üzerinde olduğunu belirtti.
Yardım bütçelerinde kesinti krizi derinleştiriyor
Raporun en karamsar bölümlerinden birini ise insani yardım fonlarındaki daralma oluşturdu. Başta ABD olmak üzere gelişmiş ülkelerin insani yardım bütçelerini kesmesi, sınır dışına çıkmayan ancak kendi ülkesinde her şeyini kaybeden milyonlarca “iç göçmeni” daha görünmez ve savunmasız hale getiriyor.
Öne çıkan verilerle 2025 iç göç tablosu
İç göçmen sayısı: 82,2 milyon
Yeni göç hareketleri: 65,8 milyon
Savaş kaynaklı yeni göç: 32,3 milyon
Afet kaynaklı yeni göç: 29,9 milyon
