25 Kasım Kadın Platformu, 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddetle Uluslararası Mücadele Günü öncesinde İstanbul’da eylem düzenledi. Karaköy’deki iskele önünde bir araya gelerek insan zinciri oluşturan kadınlar, buradan Eminönü’ne yürüdü.
Eminönü İskelesi’ne ulaşan kadınlar, yaşamını yitiren ve ölümleri aydınlatılmayan kadınların hikâyelerini aktardıktan sonra basın açıklaması yaptı. Eylemde, 2026-2035 yıllarının iktidar tarafından “Aile ve Nüfus On Yılı” ilan edilmesine tepki gösterildi. Kadınlar, bu politikaların sürdüğü 2026 yılının ilk 10 ayında 245 kadının erkekler tarafından katledildiğine, 274 kadının ise şüpheli şekilde yaşamını yitirdiğine dikkat çekti.
Kadınlar, 25 Kasım’da Taksim Tünel Meydanı’nda düzenlenecek eyleme katılım çağrısında bulundu.
“Cezasızlık düzeni son bulmalı”
Eminönü’nde yapılan açıklamada, kadın cinayetleri karşısında yalnızca yas tutmakla yetinilmeyeceği, kadınların yaşam hakkını tehdit eden mekanizmaların teşhir edileceği belirtildi. Koruma kararlarının uygulanmaması, şiddet başvurularının görmezden gelinmesi, faillerin iyi hal ve haksız tahrik indirimlerinden yararlanması ile şüpheli kadın ölümlerinin aydınlatılmaması eleştirildi.
Açıklamada şu talepler dile getirildi:
“Kadın cinayetlerinin karşısında yalnızca yas tutmayacağız. Kadınların yaşam hakkını tehdit eden bütün mekanizmaları teşhir edeceğiz. Koruma kararlarının kağıt üzerinde kalmasına, şiddet başvurularının görmezden gelinmesine, faillerin iyi hal ve haksız tahrik indirimleriyle ödüllendirilmesine, şüpheli kadın ölümlerinin karanlıkta bırakılmasına izin vermeyeceğiz. Bir kadının daha öldürülmemesi için erkek şiddetini besleyen cezasızlık düzeni son bulmalı; İstanbul Sözleşmesi yeniden yürürlüğe girmeli, 6284 sayılı Kanun etkin biçimde uygulanmalıdır. Kadınların ekonomik ve toplumsal bağımsızlığını sağlayacak politikalar hayata geçirilmelidir.”
Fatmanur Çelik ve kızı Hifa İkra’nın ölümü hatırlatıldı
Eylemde, son yıllarda yaşamını yitiren kadınların hikâyeleri de aktarıldı. İlk olarak 30 yaşındaki Fatmanur Çelik ve kızı Hifa İkra’nın ölümüne giden süreç anlatıldı.
Açıklamada, Fatmanur Çelik’in Kuran’a Hizmet Vakfı’nda düzenlenen sohbetlere katıldığı sırada vakıf çalışanı Ayhan Şengüler tarafından tecavüze uğradığı, ailesi tarafından Şengüler ile evlenmeye zorlandığı ve evliliği boyunca cinsel şiddete maruz kaldığı belirtildi.
Şengüler’in kızı Hifa İkra’yı istismar ettiği gerekçesiyle yargılandığı davada savcının beraat talebinde bulunmasının ardından Çelik’in 13 Ocak’ta Anadolu Adliyesi önünde adalet nöbetine başladığı aktarıldı. Fatmanur Çelik ve kızı Hifa İkra’nın cansız bedenlerinin 3 Mart’ta Zeytinburnu Sahili’nde bulunduğu hatırlatıldı.
Arya ve İlayda Zorlu’nun ölümlerine dikkat çekildi
Eylemde, 19 yaşındaki üniversite öğrencisi trans kadın Arya’nın ölümüne ilişkin de açıklama yapıldı. TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü öğrencisi olan Arya’nın, 13 Nisan 2026’da kaldığı üniversite yurdunda yaşamını yitirdiği belirtildi.
Arya’nın ailesi tarafından trans kadın olduğu için şiddete maruz bırakıldığı, “onarım terapisi”ne götürüldüğü ve kaldığı yurtta hem yönetim hem de öğrenciler tarafından baskı, dışlanma ve tehditlerle karşı karşıya kaldığı ifade edildi. Açıklamada, ölümünün intihar olarak nitelendirildiği ancak Arya’yı bu noktaya sürükleyen koşulların üzerinin örtüldüğü belirtildi.
Karadeniz Teknik Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü öğrencisi 19 yaşındaki İlayda Zorlu’nun ölümüne de değinildi. Açıklamada, polisin İlayda’nın ailesini arayarak genç kadının 8 Mart eylemlerine katıldığını ve örgüte katıldığını söylediği aktarıldı.
Ailesinin baskısına maruz kalan İlayda’nın arkadaşlarına evde alıkonulduğunu, okutulmayacağını ve evden kaçmak istediğini anlattığı belirtildi. İlayda Zorlu, 17 Nisan 2026’da Hatay’ın Kırıkhan ilçesindeki aile evinde, polis olan babasının silahından çıkan kurşunla yaşamını yitirdi.
Ayşe Tokyaz cinayetinde erkeklerin rolü anlatıldı
Eylemde, 2025 yılının temmuz ayında öldürülen 22 yaşındaki üniversite öğrencisi Ayşe Tokyaz’ın hikâyesi de aktarıldı. Tokyaz’ın, ihraç polis Cemil Koç tarafından Küçükçekmece’de öldürüldüğü, cansız bedeninin bir valize konularak yol kenarına bırakıldığı hatırlatıldı.
Açıklamada, Ayşe Tokyaz’ın ikizi Esra’nın kardeşini kurtarmak için tek başına mücadele ettiği vurgulandı. Cinayetin ardından yaşananlara ilişkin ise şu ifadeler kullanıldı:
“Ayşe yalnızca Cemil Koç tarafından değil, katilin işlerini yapan, cinayetten sonra evi temizleten, Esra’yı oyalayan, sosyal medyadan taciz eden, ifadesini katile sızdıran ve cinayetten sonra çevirmelere takılmaması için katile eşlik eden polis memurunun da aralarında olduğu erkekler tarafından el birliğiyle katledildi.”
Dilek İnce ve İpek Er’in hikâyeleri paylaşıldı
Eylemde, 2006 yılında Ankara’nın Eryaman ve Esat bölgelerinde trans kadınları hedef alan saldırıların ardından yaşamını yitiren Dilek İnce de anıldı.
Açıklamada, trans kadınların yaşadıkları alanlardan sürülmek ve yaşam hakları ellerinden alınmak istendiği dönemde Dilek İnce’nin Eryaman-Esat Davası’nda şikâyetçi ve tanık olduğu belirtildi.
İnce’nin 10 Kasım 2008 akşamı Ankara Etlik’te otomobilindeyken aracına pompalı tüfekle ateş açıldığı, başından ağır yaralandığı ve 11 Kasım 2008’de hastanede yaşamını yitirdiği aktarıldı. Cinayetin üzerinden 18 yıl geçmesine rağmen faillerin bulunamadığına dikkat çekildi.
Henüz 18 yaşındayken uzman çavuş Musa Orhan tarafından cinsel saldırıya uğrayan İpek Er’in hikâyesi de basın açıklamasında yer aldı. Er’in yaşadıklarını anlattığı bir mektup bıraktığı, 7 Temmuz 2020’de Musa Orhan hakkında savcılığa başvurarak şikâyetçi olduğu belirtildi.
16 Temmuz’da intihar girişiminde bulunan İpek Er, 18 Temmuz 2020’de tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdi. Er’in ölümünün ardından yükselen tepkiler üzerine Musa Orhan’ın cinsel saldırı suçundan 12 yıl hapis cezasına çarptırıldığı, ancak iyi hal indirimi uygulanarak cezanın 10 yıla düşürüldüğü hatırlatıldı.
