Arkeolog Otto Geist, 1951 yılında Alaska’nın iç kesimlerinde yaptığı keşif sırasında büyük omur kemikleri buldu. Bölgenin tarih öncesi mamut fosilleriyle ünlü olması ve kemiklerin büyüklüğü nedeniyle kalıntıların yünlü mamutlara ait olduğu düşünüldü. Kemikler daha sonra Alaska Üniversitesi Kuzey Müzesi’ne taşınarak arşivlendi.
Karbon testi bilim insanlarını şaşırttı
Yıllar sonra yapılan radyokarbon analizleri, kemiklerin yalnızca 2 bin ila 3 bin yıllık olduğunu ortaya koydu. Bu sonuç, bilim insanlarını şaşkına çevirdi çünkü mamutların büyük bölümünün yaklaşık 13 bin yıl önce yok olduğu, son küçük popülasyonların ise yaklaşık 4 bin yıl önce ortadan kalktığı kabul ediliyor. Eğer kemikler gerçekten mamuta ait olsaydı, şimdiye kadar bulunan en genç mamut fosilleri olacaktı.
İzotoplar farklı bir hikâye anlattı
Araştırmacılar kemiklerdeki karbon ve azot izotoplarını incelediklerinde daha da ilginç bir sonuçla karşılaştı. Bulgular, otla beslenen kara hayvanlarından çok deniz canlılarının biyolojik izlerine benziyordu. Bu durum, fosillerin aslında deniz kökenli bir canlıya ait olabileceğini gösterdi.
DNA analizi gerçeği ortaya çıkardı
Bilim insanları daha sonra fosillerden mitokondriyal DNA elde ederek analiz yaptı. Sonuçlar, kemiklerin mamutlara değil, Kuzey Pasifik sağ balinası veya minke balinası gibi balina türlerine ait olduğunu gösterdi. Böylece 70 yılı aşkın süredir mamut sanılan fosillerin yanlış sınıflandırıldığı kesinleşti.
Asıl gizem şimdi başladı
Araştırmacılar için yeni soru ise daha da şaşırtıcı: Balina kemikleri Alaska’nın iç kesimlerine, kıyıdan yaklaşık 400 kilometre uzaklığa nasıl ulaştı?
Bilim insanları birkaç ihtimali değerlendiriyor. Bunlardan biri balinaların binlerce yıl önce nehir sistemleri üzerinden iç bölgelere kadar ilerlemiş olması. Ancak bunun oldukça düşük bir olasılık olduğu belirtiliyor. Bir diğer ihtimal ise kemiklerin eski insanlar tarafından kıyı bölgelerinden taşınmış olması. Araştırmacılar ayrıca müze kayıtlarında veya örneklerin taşınması sırasında yaşanmış olası bir karışıklığı da tamamen dışlamıyor.
Bilim dünyasında yeni tartışma
Araştırmanın yazarları, mamutların beklenenden daha uzun süre yaşadığına dair heyecan verici ihtimalin ortadan kalktığını ancak keşfin farklı bir gizemi gündeme getirdiğini vurguladı. Uzmanlara göre bu olay, müzelerde onlarca yıldır saklanan fosillerin modern tekniklerle yeniden incelenmesinin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösteriyor.
