İsrail basını, ABD arabuluculuğunda yeni bir Şam-Tel Aviv zirvesi gerçekleş olasılığının söz konusu olduğunu yazdı.
i24NEWS’ta yer alan habere göre, Şam ve Tel Aviv’den yetkililerinin, ABD arabuluculuğunda yakın zamanda bir araya gelmesinin beklendiği iddia edildi.
Geçici Şam Yönetimi Başkanı Ahmed Şara’ya yakın bir kaynak, görüşmelerin Paris’te yapılabileceğini ve Şam ile Tel Aviv arasında bir güvenlik anlaşmasının sonuçlandırılmasının hedeflendiğini aktardı.
Taraflar, 5-6 Ocak’ta yine ABD arabuluculuğunda Paris’te bir araya gelmiş, 6 Ocak’ta Şam güçlerinin içinden geçilen süreçte, Kuzey ve Doğu Suriye’ye yayılan ve savaş suçları da içeren saldırıları Halep’in Kürt mahallelerinden başlamıştı.
5-6 Ocak’taki zirveyi izleyen günlerde Tel Aviv’in Suriye’nin güneyindeki askeri varlığı genişlemiş, İsrail ordusu Kuneytra’da bayrak göstermişti.
İsrail basınına konuşan kaynağa göre görüşmelerde, taraflar arasındaki tampon bölgelerde hayata geçirilebilecek ortak stratejik ve ekonomik projeler de ele alınacak.
Sürece ilişkin iyimser değerlendirmelerde bulunan kaynak, Şam’ın İbrahim Anlaşmaları’na katılım ihtimalinde kaydedilen ilerleme nedeniyle, yıl sonundan önce Şam’da bir İsrail büyükelçiliğinin açılmasının dahi gündeme gelebileceğini belirtti.
Şam tarafının başlangıçta planının yalnızca bir güvenlik anlaşması ve diplomatik statüsü olmayan bir İsrail irtibat ofisinin Şam’da açılmasıyla sınırlı olduğu ifade edildi.
Ancak kaynağa göre, ABD’nin ve özellikle ABD Başkanı Donald Trump’ın baskısı ile Şam yönetiminin teklife açıklığı nedeniyle süreç hız kazandı.
Kaynak, Şam yönetiminin güney Suriye’de Dürzilerle, kuzeydoğuda Kürtlerle varılan anlaşmalara benzer şekilde bir entegrasyon anlaşmasına ulaşması ve İsrail’in Suriye’nin birlik ve toprak bütünlüğüne saygı taahhüdünde bulunması hâlinde, İsrail ile yapılacak anlaşmanın kapsamının genişletilebileceğini aktardı.
Bu durumda, yalnızca güvenlik alanıyla sınırlı kalmayıp diplomatik ilişkiler ve Şam’da İsrail büyükelçiliği açılmasını da içeren bir anlaşmanın mümkün olabileceği ifade edildi.
Kaynağın aktardığına göre Şara yönetimi, İsrail’le barış sürecini ilerletecek olası bir uzlaşının, Golan Tepeleri için 25 yıllık bir kiralama modelini içerebileceğini değerlendiriyor.
Bu modelin, Ürdün’ün İsrail ile daha önce sınır bölgelerine ilişkin imzaladığı anlaşmaya benzer şekilde, bölgenin ortak ekonomik projelerin yürütüleceği bir “barış bahçesine” dönüştürülmesini öngördüğü belirtildi.
Aynı kaynak, ABD Başkanı Trump’ın, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ile Ahmed Şara’yı bir barış anlaşması imza töreninde bir araya getirmeyi hedeflediğini de aktardı.
Öte yandan İsrail’in, işgal ettiği Golan Tepeleri’nin herhangi bir bölümünün iadesini bugüne kadar defalarca reddettiği hatırlatıldı.
Kaynak ayrıca, Şam yönetiminin ülkede yerel katılımı artırmayı amaçlayan ve genişletilmiş idari ademimerkeziyetçiliğe dayalı yeni bir yerel yönetim sistemi benimsemeyi planladığını söyledi.
Bu modelle Dürziler, Kürtler, Aleviler ve diğer topluluklarla süregelen sorunların çözümüne katkı sunmasının hedeflendiği ifade edildi.
Yeni Suriye hükümetinin ise önümüzdeki üç ay içinde kurulmasının beklendiği aktarıldı.
