Kanun Devleti Koalisyonu lideri Nuri el-Maliki, kısa bir süre önce Şii partiler tarafından başbakanlık makamı için aday gösterilmişti.
Irak Başbakanı Sudani ile Maliki bir araya geldi.
Sudani’nin ofisinden yapılan açıklamada görüşmenin içeriğine dair şu bilgiler verildi:
“Görüşmede, siyasi blokların tutumları ve parlamentoda Cumhurbaşkanı seçimini sonuçlandırmak için siyasi bir uzlaşıya varma çabaları ele alındı. Ayrıca diğer anayasal süreçlerin tamamlanması, hükümetin hizmet ve kalkınma gereksinimlerini karşılama konusundaki kararlılığı ve ulusal ekonomiyi güçlendirme çalışmaları değerlendirildi.”
Cumhurbaşkanlığı için 19 aday
Büyük oranda sembolik yetkilere sahip olan cumhurbaşkanlığı makamı için hem Kürt hem de Arap olmak üzere toplam 19 adayın başvurusu onaylandı.
Ancak makamın Kürdistan Demokrat Partisi (KDP), Kürdistan Yurtseverler Birliği (YNK) veya her iki partinin desteklediği ortak bir adaya gitmesi bekleniyor. ABD’nin 2003’teki müdahalesinden bu yana, bu makam geleneksel olarak YNK tarafından yürütülüyor.
Dün KDP Başkanı Mesud Barzani ile YNK lideri Bafıl Talabani bir araya gelmişti.
Pazar günü yapılacak oturum ertelendi
Irak Parlamentosu, yeni cumhurbaşkanını seçmek üzere planlanan oturumu süresiz olarak erteledi. Devlet medyasında yer alan bilgilere göre, pazar günü yapılması beklenen oturum ileri bir tarihe çekilirken yeni bir takvim açıklanmadı.
Irak’ta genel seçimler Kasım 2025’te gerçekleştirilmişti. Ülkede uygulanan güç paylaşımı sistemine göre; Meclis Başkanlığı Sünni Araplara, Başbakanlık Şii partilere, Cumhurbaşkanlığı makamı ise Kürtlere tahsis ediliyor.
Şii heyeti Kürt partileriyle görüşmüştü
Irak Parlamentosu 27 Ocak ve 1 Şubat tarihlerinde cumhurbaşkanlığı seçimi için toplanmıştı, ancak iki Kürt partisi arasındaki anlaşmazlık nedeniyle seçim yapılamamıştı.
Kürt partiler arasındaki anlaşmazlığın son erdirilmesi için mevcut Başbakan Sudani başkanlığındaki bir Şii heyeti 2 Şubat’ta Mesud Barzani başkanlığındaki KDP ve Bafil Talabani liderliğindeki YNK heyetleriyle görüşmeler yapmış, ancak bu görüşmelerden sonuç çıkmamıştı.
YNK cumhurbaşkanı adayının Nizar Amêdî, KDP ise Fuad Hüseyin olduğunu açıklamıştı. Bu adaylar dışında parlamentoda da 17 isim cumhurbaşkanı adaylığını açıklamıştı.
Şii grupların Kürt partilerinden bir an önce cumhurbaşkanı adaylarını belirlemelerini istediği, aksi takdirde Şii gruplardan birinin cumhurbaşkanlığı için aday gösterilebileceğini ilettiği ileri sürülmüştü.
Maliki’nan adaylığı kriz yaratmıştı
Cumhurbaşkanının seçilmesi, yeni kurulacak hükümet açısından önemli. Seçilen cumhurbaşkanı 15 gün içinde parlamentodaki en büyük koalisyonun adayını hükümeti kurmakla görevlendirecek. Şii Koordinasyon Çerçevesi’nin üzerinde hemfikir olduğu başbakan adayı Nuri el-Maliki.
Şii grupların ortak kararla Nuri El Maliki’yi başbakanlığa aday göstermesi ise, ABD ile gerilimlere yol açmış durumda. ABD’ye göre Maliki İran yanlısı ve başbakan olması halinde ABD ile ilişkilerde sorun yaşanacak.
Şii Koordinasyon Çerçevesi’nin Maliki’nin adaylığını geri çekmesi için ABD’nin baskısı sürüyor. ABD, Şii grupların yanı sıra Maliki’ye desteklerini açıklayan Kürt partilerle teması da sürüyor. Ancak Maliki, adaylığında ısrar ediyor.
