Bölgede süren savaş ve saldırılar nedeniyle defalarca zorla yerinden edilen Afrinliler, yaşadıkları insani krizi anlatarak tek bir talep etrafında birleşti: Şehirlerine güvenli, onurlu ve garantili bir dönüş. Halen Çilaxa kentinde yaşayan göçmenler, geri dönüşün ancak gerçek güvenlik güvenceleriyle mümkün olabileceğini vurguluyor.
Birden fazla kez yerinden edildiğini belirten Latifa Sido, her göç dalgasının acıları büyüttüğünü ve istikrarsızlık duygusunu derinleştirdiğini söyledi. Sido, “Kendi imkânlarımızla Afrin’e güvenli bir şekilde dönmek istiyoruz. Silahlı gruplar oradan ayrılmalı. Bizi koruyacak gerçek garantiler olmadan dönemeyiz. Şehrimizde güven ve onur içinde yaşamak istiyoruz” dedi.
Muhammed Muhammed de üç kez göç etmek zorunda kaldığını anlattı. En ağır göçün soğuk ve tehlikeli koşullarda gerçekleştiğini belirten Muhammed, yol boyunca cesetlerle karşılaştıklarını ve çocuklarla yürümek zorunda kaldıklarını ifade etti. Muhammed, “Her an çocuklarımız için korktuk. Tekrarlanan göçler nedeniyle eğitim yıllarını kaybettiler. Dönüş tamamen güvenli ve garantili olmadığı sürece geri dönemeyiz” diye konuştu.
Dört kez yerinden edildiğini söyleyen Şirin Mustafa ise, Afrin’deki mevcut güvenlik durumunun geri dönüşün önündeki en büyük engel olduğunu dile getirdi. Mustafa, “Öldürme, yağma ve korku sürdüğü sürece dönüş mümkün değil. Eğer döneceksek, bu bizi kaçmaya zorlayan ihlallerin tekrarlanmadığı, güvenli ve onurlu bir dönüş olmalı” ifadelerini kullandı.
Yerinden edilen Afrinliler, bitmek bilmeyen göç ve belirsizlik döngüsünün ancak korku ve hak ihlallerinden arındırılmış, güvenli ve onurlu bir geri dönüşle sona erebileceğini vurguluyor.
İbrahim Şexo: Asayiş komutanlarının ziyareti ‘geri dön’ mesajıdır
Rojava İç Güvenlik Güçleri’ne (Asayiş) bağlı komutanlardan oluşan bir heyet, geçtiğimiz gün Afrin’i ziyaret etmişti. Ziyarete, Asayiş Komutanı Mehmûd Xelîl (Siyabend Afrin), Hesekê İç Güvenlik Güçleri Komutanı Merwan El Elî ile Halep İç Güvenlik Güçleri komutanları Mihemed Ebdulxenî ve Suraqa Emûrî katılmıştı.
Ziyareti Mezopotamya Ajansı’na (MA) değerlendiren Afrin İnsan Hakları Örgütü Eşsözcüsü Îbrahîm Şêxo, Afrin’in 2018’de işgal edilmesinin ardından çok sayıda hak ihlalinin yaşandığını hatırlattı. Şêxo, “O süreçte zorla yerinden edilenlerin sayısı 300 binin üzerindeydi. Yaklaşık 10 bin yurttaş kaçırıldı ya da tutuklandı” dedi.
Esad rejiminin 2024’te yıkılmasının ardından geri dönüşlerin hızlandığını belirten Şêxo, Şehba başta olmak üzere birçok bölgeden Afrinli ailelerin kendi topraklarına döndüğünü söyledi. Şêxo, “Tebqa’dan 2-3 bin kişi, Şedadê kapısından ise yaklaşık 200 aile geri döndü. Bugün itibarıyla Afrinli Kürtlerin yaklaşık yüzde 75’i topraklarına dönmüş durumda. Ancak yaklaşık 9 bin aile hâlâ geri dönüş yapamadı. Bunlardan 400 aile yakın zamanda dönecek, ardından diğer ailelerin dönüşü kademeli olarak gerçekleşecek” diye konuştu.
‘Heyetin ziyareti halka dön mesajıydı’
SDG’ye bağlı iç güvenlik komutanlarının Afrin’e gelmesinin sembolik ve siyasi bir anlam taşıdığını vurgulayan Şêxo, “SDG ile Şam hükümeti arasında imzalanan anlaşmaya göre Afrin, Serêkanîyê ve Şêxmeqsûd halkının geri dönüşü sağlanacaktı. Heyet bu kapsamda Afrin’e geldi. Yapılan toplantılar, dönüşler için gerekli koşulların hazırlandığını gösteriyor. Aynı zamanda bu ziyaret, Afrin’e dönmek isteyenler için ‘sorun yaşanmayacak’ mesajı taşıyor” ifadelerini kullandı.
SDG’ye bağlı, Afrinli gençlerden oluşacak bir tugay kurulacağı yönündeki iddialara da değinen Şêxo, bu konuda net bir karar olmadığını belirtti. Şêxo, “Yetkililer böyle bir önerinin gündemde olduğunu söylüyor ancak uygulanıp uygulanmayacağı bilinmiyor. Bizim için esas olan, geri dönen insanların güvenliğinin sağlanmasıdır. Bu sorumluluk Afrin yönetimine aittir. Koşulların eskiye göre daha iyi olduğunu ve hak ihlallerinin azaldığını görüyoruz” dedi.
‘Zeytin ağaçlarımıza dönmek en büyük onurdur’
Şêxo, Afrin halkının en büyük direnişinin kendi topraklarına dönmek olduğunu vurgulayarak, “Halkımız her yerde direndi ama en büyük direniş, kendi toprağında, zeytin ağaçlarının altında durmaktır. En büyük onur budur” diye konuştu.
(ANHA, MA)
