Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partili (DEM Parti) Siirt Belediye Eşbaşkanı Sofya Alağaş hakkında “örgüt üyesi olmak” iddiasıyla verilen 6 yıl 3 ay hapis cezasına ilişkin istinaf sürecinde, Freedom House tarafından hazırlatılan hukuki görüş dosyaya girdi. 29 sayfalık gerekçeli kararda, Alağaş’ın JINNEWS haber müdürü olduğu dönemde yayımlanan bazı haberler, sosyal medya paylaşımları ve ev baskınında el konulan mesleki materyallerin suçlamaya dayanak yapıldığı belirtilmişti.
Alağaş, 29 Ocak’ta görevden alınmış, yerine kayyım atanmıştı. Diyarbakır 5’inci Ağır Ceza Mahkemesi’nin 28 Ocak 2025 tarihli kararının ardından dava Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi’ne taşındı. Avukat Resul Tamur’un talebi üzerine dosyaya sunulan hukuki görüşün, Freedom House’nin desteğiyle Avrupa ve Amerika’da insan hakları hukuku alanında çalışan bir hukuk firmasına hazırlatıldığı aktarıldı.
Hukuki görüşte, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 10’uncu maddesi kapsamındaki ifade ve basın özgürlüğü, 6’ncı maddede düzenlenen adil yargılanma hakkı ve 7’nci maddenin birinci fıkrasında yer alan “kanunsuz ceza olmaz” ilkesi bakımından değerlendirmeler yapıldı.
‘Siyasi görüşler nedeniyle hedef alındı’
Metnin giriş bölümünde, Alağaş’ın hükümete eleştirel basın faaliyetlerine ilişkin soruşturmanın belediye eşbaşkanı seçilmesinin ardından hızlandırıldığı, savcılığın PKK üyeliği iddiasını destekleyecek güvenilir kanıt sunmadığı ve buna rağmen uzun süreli hapis cezası verildiği savunuldu. Bu koşulların, yargılamanın ceza hukukunun amaçlarından farklı biçimde “siyasi görüşler nedeniyle hedef alma” izlenimi yarattığı ileri sürüldü.
‘Gizlilik kararı yoktu’
Görüşte ayrıca, gözaltı ve soruşturma aşamasında gizlilik kararı bulunmadığı halde avukatların dosyaya erişiminin engellendiği hatırlatıldı. Dosyaya sonradan eklenen gizli tanığın, avukatların bilgisi dışında duruşmada dinlendiği; aynı tanığın başka bir dosyada “devlet adına çalıştığını” söylediği yönündeki beyanına da dikkat çekildi.
‘AİHM içtihatları hatırlatıldı’
Hukuki değerlendirme bölümünde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) PKK’nin açıklamalarının yayımlanması ya da PKK hakkında haber yapılması nedeniyle Türkiye aleyhine açılan davalarda, ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmeden kararlarına atıf yapıldığı belirtildi. Görüşte, bazı ifade ve sloganların tek başına şiddete teşvik sayılmayacağına dair AİHM değerlendirmelerine de yer verildi.
‘JINNEWS geniş yelpazede yayıncılık yapıyor’
Hukuki görüşte JINNEWS’in bir “örgüt yayın organı” olarak nitelendirilemeyeceği savunuldu. Metinde, JINNEWS’in feminist bir haber portalı olarak özellikle kadınlara ses verdiği, farklı ve tartışmalı konulara yer verdiği; kararın ise yayımlanan içeriklerin “çok küçük bir kısmını” seçerek genel yayın çizgisini doğru yansıtmadığı ifade edildi.
Görüşte, “JINNEWS’in hiçbir şekilde PKK/KCK tarafından kontrol edildiği veya geniş ölçüde etkilendiği söylenemez” denildi. Haberlere konu olan bazı başlıkların kamu yararı taşıdığı, kamuoyu tartışmasına meşru katkı sunduğu ve hükümet görüşlerine aykırı olmasının tek başına suçlama gerekçesi yapılamayacağı savunuldu.
‘Resimler, bayraklar şiddete teşvik etmez’
Metinde, haberlerde yer alan fotoğraf ve sembollerin bağlam içinde değerlendirildiğinde şiddete veya nefrete teşvik anlamına gelmeyeceği, yayımlanmamış araştırma materyallerinin ise “daha geniş kitleye aktarılmadığı” için şiddete teşvik iddiasına dayanak olamayacağı belirtildi. Verilen cezanın ağırlığının oto-sansürü teşvik edebileceği vurgulandı.
‘Gizli tanıkla mahkûmiyet AİHS 6’yı ihlal eder’
Hukuki görüşte, mahkûmiyetin gizli tanık ifadelerine dayandırılmasının adil yargılanma hakkı bakımından sorunlu olduğu, tanıkların kimliklerinin gizli tutulması için “yeterli ve somut” gerekçelerin ortaya konulmadığı savunuldu. Savcılık ve mahkemenin, tanık güvenliğini gerektiren nedenleri ve savunma hakkıyla dengeyi nasıl kurduğunu açıklamadığı; bu nedenle AİHS 6 ve 7 kapsamında ihlal tartışmasının doğduğu ifade edildi.
