ABD istihbarat raporlarına göre İran’daki yönetim, yaklaşık iki haftadır süren ABD ve İsrail saldırılarına rağmen ülke üzerindeki kontrolünü büyük ölçüde koruyor. Değerlendirmelerde rejimin kısa vadede çökme ihtimalinin düşük olduğu belirtiliyor.
ABD istihbaratının değerlendirmelerini aktaran kaynaklara göre, İran’da yönetimin yakın zamanda devrilmesi beklenmiyor. Reuters’a konuşan üç kaynaktan biri, hazırlanan çok sayıda istihbarat raporunun “rejimin çökme tehlikesiyle karşı karşıya olmadığı” ve yönetimin “İran halkı üzerindeki kontrolünü sürdürdüğü” yönünde tutarlı sonuçlar ortaya koyduğunu söyledi. Kaynak, son raporun birkaç gün önce tamamlandığını belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump ise 2003’ten bu yana ABD’nin en büyük askeri operasyonu olarak değerlendirilen harekâtın, petrol fiyatlarındaki artışın yarattığı siyasi baskı nedeniyle “yakında” sona erebileceğine işaret etti.
‘Geçici liderler ülkenin kontrolünü elinde tutuyor’
ABD ve İsrail, 28 Şubat’tan bu yana İran’da hava savunma sistemleri, nükleer tesisler ve üst düzey askeri yetkililer dahil olmak üzere çeşitli hedeflere saldırılar düzenledi. Saldırıların ilk gününde İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in öldürülmesine rağmen ABD istihbaratı, İran’daki dini ve siyasi liderlik yapısının uyum içinde çalışmayı sürdürdüğünü değerlendiriyor.
Reuters’a konuşan üst düzey bir İsrailli yetkili de kapalı görüşmelerde İsrail’in, savaşın İran rejiminin çökmesine yol açacağının kesin olmadığını kabul ettiğini aktardı.
Saldırılarda Hamaney’in yanı sıra İran ekonomisinde önemli bir rol oynayan İslam Devrim Muhafızları Ordusu’nun onlarca üst düzey yetkilisi ve bazı komutanları da öldürüldü. Ancak istihbarat raporlarına göre bu kayıplara rağmen yönetim, görevi devralan geçici liderler aracılığıyla ülke üzerindeki kontrolünü sürdürüyor.
Üst düzey Şii din adamlarından oluşan Uzmanlar Meclisi’nin ise hafta başında Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney’i yeni dini lider ilan ettiği bildirildi.
Rejim değişikliğinin nasıl gerçekleşeceği belirsiz
Trump yönetimi saldırıların hedefinin İran’da rejim değişikliği olduğunu reddetse de Trump operasyonun başında İran halkına “devletinizi ele geçirin” çağrısı yapmıştı.
Konuya yakın bir kaynak ise mevcut askeri operasyonun İran hükümetini nasıl devirebileceğinin belirsizliğini koruduğunu belirterek, böyle bir sonucun ortaya çıkabilmesi için muhtemelen İran’da protestoların güvenli şekilde yapılmasını sağlayacak bir kara harekâtının gerekebileceğini söyledi. Trump yönetimi de İran’a kara operasyonu ihtimalini tamamen dışlamış değil.
İranlı Kürt grupların kapasitesi tartışılıyor
ABD istihbaratına göre İranlı Kürt grupların İran güvenlik güçlerine karşı uzun süreli bir mücadele yürütme kapasitesi sınırlı. Değerlendirmelerde bu grupların hem sayı hem de silah bakımından yetersiz olduğu belirtiliyor.
Daha önce bu grupların İran’a girmesi fikrine destek verdiğini söyleyen Trump ise cumartesi günü yaptığı açıklamada İranlı Kürt güçlerin İran’a girmesini istemediğini ifade etti.
