ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş bölgeye yayılıyor. Orta Doğu’da tansiyon düşmüyor. İsrail ordusu, Tahran’da rejimin altyapısına karşı geniş çaplı saldırılar başlattığını açıkladı.
İsrail, kara harekatı başlattığı Lübnan’ın başkenti Beyrut’a hava saldırıları düzenledi. Hizbullah, saldırılara karşılık olarak bölgedeki İsrail askeri noktalarının hedef alındığını bildirdi. Ülkelerin karşılıklı saldırıları sürüyor.
Dün neler yaşandı?
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. Trump, İran’a yönelik saldırılar hakkında, “Bunu yapmasaydık, 3’üncü Dünya Savaşı’na dönüşecek bir nükleer savaş yaşanırdı” dedi. Trump ayrıca İran’ın Dini Lideri Mücteba Hamaney’in ölmüş olabileceğini ifade etti.
İran Savaşı’nda bugün yaşananlar ise şöyle;
11:00 | HRANA: 24 saatte 21 kişi hayatını kaybetti
İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), İsrail-ABD’nin İran ve Rojhilat kentlerine yönelik son 24 saatlik saldırıları hakkında açıklama yaptı.
17 kentte en az 243 saldırı düzenlendiği ve bu saldırılarda 36 askeri merkez, İran Devrim Muhafızları üssü, Besic merkezi, askeri havaalanı, polis merkezi, petrol kuyuları ve nükleer enerji tesisleri hedef alındığı kaydedildi.
Son 24 saatte 21 sivil yurttaşın yaşamını yitirdiği ve 31 sivil yurttaşın yaralandığı aktarılan açıklamada saldırıların Tahran, Sistan-Belucistan, Bender Abbas, Arak, Kum, Kirmanşan, Hemedan, Tebriz ve Ahvaz’da yoğunlaştığı bildirildi.
Ayrıca İsrail ve ABD’nin saldırılarının başlangıcından itibaren 207’si çocuk bin 351 sivilin yaşamını yitirdiği açıklandı.
10:09 | Hizbullah Nahariya’yı vurdu
İsrail’in Lübnan’daki saldırıları sonrası Hizbullah’tan İsrail’in Nahariya kentine misilleme hamlesi geldi. Saldırının ardından sığınaklara gidin uyarısında bulunuldu.
10:00 | İsrail ordusundan yeni Lübnan açıklaması
İsrail ordusu , Lübnan’a yönelik saldırılarını sürdürürken yeni bir tahliye uyarısı yayınladı.
Lübnan’ın güneyindeki halkın bölgeyi terk etmesi gerektiğini söyleyen İsrail ordusu, kara harekatının “ileri savunma alanını” genişletmeyi amaçladığını belirtti.
Ordunun açıklamasında “İsrail Savunma Kuvvetleri’ne ait ek birlikler Lübnan’a konuşlandırıldı. Bu, tehditleri ortadan kaldırmak ve kuzey İsrail sakinleri için Hizbullah tehdidine karşı ek bir güvenlik katmanı oluşturmak amacıyla ileri savunma pozisyonu kurma çabalarının devamı niteliğindedir.” denildi.
09:18 | ‘Acil önlem çağrısı’ iddiası
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun, farklı ülkelerde görevli ABD diplomatlarına, “İran kaynaklı artan saldırı riskine” karşı hükümetleri “acil önlem almaya teşvik etmeleri” yönünde talimat verdiği öne sürüldü.
ABC News’ün ulaştığı iç yazışmaya dayandırdığı haberine göre, talimat, “İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) faaliyetlerine ilişkin artan endişe” başlıklı eylem talebi kapsamında tüm diplomatik ve konsolosluk temsilciliklerine gizli şekilde iletildi. Yazışmada, ABD’li diplomatlara, söz konusu mesajı görev yaptıkları ülkelerdeki en üst düzey yetkililere 20 Mart’a kadar iletmeleri talimatı verildi.
İran ve İran yanlısı grupların saldırı kapasitesini azaltmaya yönelik adımların acilen hayata geçirilmesi istenen yazışmada, “artan saldırı riskine” karşı kolektif hareketin önemine işaret edildi.
Yazışmada, “İran rejiminin tek taraflı adımlara kıyasla ortak eylemlere daha duyarlı olduğunu ve ortak baskının rejimin davranışını değiştirmede daha etkili olacağını değerlendiriyoruz.” ifadesine yer verildi.
Ayrıca IRGC ve Hizbullah’ı “terör örgütü” olarak tanımayan ülkelerde görev yapan diplomatlara, hükümetleri bu yönde “hızlı adım atmaya” teşvik etmeleri çağrısı yapılarak, bu tür bir adımın İran üzerindeki baskıyı artıracağı ve küresel güvenliği tehdit eden faaliyetlerin sınırlandırılmasına katkı sağlayacağı savunuldu.
10.00 | Washington Post: ABD istihbaratına göre İran yönetimi saldırılara rağmen kontrolünü sağlamlaştırıyor
ABD istihbarat birimlerinin değerlendirme raporlarına göre, İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarına rağmen Tahran’daki yönetimin “daha sert bir yapıya” dönüştüğü iddia edildi.
Washington Post gazetesinin konu hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine göre, ABD istihbarat değerlendirmeleri, 28 Şubat’tan bu yana süren ABD-İsrail saldırılarının İran’ın güç yapısı içinde bariz bir çatlak veya saf değiştirme yaratmadığını ortaya koydu.
Kaynaklar, İran’a yönelik saldırıların Tahran’ı askeri açıdan zayıflattığını ancak bu durumun, yönetim içerisinde bir çözülme yerine İran Devrim Muhafızları Ordusu kontrolünde gücünü sağlamlaştırarak “daha sert ve kemikleşmiş bir yönetim modelinin oluşmasına” zemin hazırladığını öne sürdü.
İran’ın stratejik su yolları üzerindeki baskısının küresel petrol piyasalarını etkilediğini ifade eden kaynaklar, Tahran’ın, elindeki insansız hava araçları ve sınırlı füze stokunu Hürmüz Boğazı trafiği üzerinde kontrol sağlamak için kullandığını iddia etti.
Kaynaklar ayrıca, bölgedeki ABD müttefiki ülkelerin çatışmanın uzaması ve doğrudan İran misillemelerine maruz kalmaları nedeniyle Washington’a tepkili olduklarını belirterek bölge ülkelerinin sivil altyapılarının ciddi risk altında olduğunu öne sürdü.
–09.05| İran: Amerikalılar gitmeli
İran Parlamentosu Başkanı Muhammed Galibaf, bölgesel güvenliğin dışarıdan baskıyla değil, sürdürülebilir olması gerektiğini söyledi. İran devlet televizyonuna konuşan Galibaf, bölgesel devletlere ABD varlığının güvenlik sağlamayacağı, Amerikalıların bölgeden ayrılması gerektiği söylendiğini belirtti.
09.00 | ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği’ne yoğun saldırı
Irak basınında yer alan haberlere göre, ABD Bağdat Büyükelçiliği’ne çok sayıda füze ve İHA ile saldırı düzenlendi. C-RAM hava savunma sisteminin devreye girerek tehditlerin çoğunu önlediği belirtilirken, ez 1 İHA’nın büyükelçilik yerleşkesinin içine isabet ettiği aktarıldı. Son saldırının, ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın başlangıcından bu yana ABD Bağdat Büyükelçiliği’ne yapılan en yoğun saldırı olduğu belirtildi.
08:14 | İran ile ABD arasında doğrudan temas iddiası
ABD ile İran son günlerde doğrudan diplomatik temas kurduğu öne sürüldü. Konuya yakın kaynakların bildirdiğine göre, ABD’nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında doğrudan iletişim kanalı yeniden aktif hale getirildi. Bu gelişmenin, savaşın başlamasından iki haftadan fazla bir süre sonra taraflar arasında bilinen ilk doğrudan temas olduğu belirtilirken, görüşmelerde ele alınan konulara ilişkin net bir bilgi paylaşılmadı.
Axios’un iddiasına göre Arakçi, Witkoff’a savaşı sona erdirmeye yönelik mesajlar gönderdi. Öte yandan Drop Site News, Witkoff’un da Arakçi’ye mesaj ilettiğini ancak İranlı yetkililerin bu mesajları görmezden gelindiğini iddia etti. ABD’li bir kaynak ise temas girişiminin Arakçi’den geldiğini öne sürerek, ABD’nin bunu kabul etmediğini belirtti.
08:02 | Bir tanker daha vuruldu
İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO), Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Füceyre Emirliği’nin doğusunda bir tanker gemisinin “bilinmeyen bir cisim” tarafından vurulduğunu ve gemide küçük çaplı hasar meydana geldiğini bildirdi.
Gemide küçük çaplı hasar oluşurken, mürettebatta yaralanma olmadı ve herhangi bir çevresel etki bildirilmedi. UKMTO, yetkililerin olayı araştırdığını belirterek, gemilere dikkatli seyretmeleri ve herhangi bir şüpheli faaliyeti rapor etmeleri tavsiyesinde bulundu.
07:22 | Beyruta hava saldırısı
Al Mayadeen televizyonu başta olmak üzere Lübnan basınında yer alan haberlerde, İsrail ordusunun Dahiye bölgesine “çok şiddetli” hava saldırıları düzenlediği belirtildi.
Şu ana kadar Hureyk mahallesi başta olmak üzere, Dahiye’nin birçok farklı noktasının İsrail ordusunca hedef alındığı aktarıldı.
Öte yandan Hizbullah tarafından sosyal medya hesabından yapılan yazılı açıklamada, Lübnan’ın güneyindeki el-Hiyam bölgesi ile İsrail’in kuzeyindeki Misgav Am bölgesinde bulunan İsrail askeri noktalarının füzelerle vurulduğu duyuruldu.
Açıklamada, daha fazla ayrıntıya yer verilmedi.
07:01 | İran 57. dalga misilleme saldırısını tamamladı
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sürerken, İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Gerçek Vaat 4 Operasyonu’nun 57’nci dalgasının tamamlandığını duyurdu. DMO’dan yapılan açıklamada, İsrail’deki komuta-kontrol merkezleri ile füze savunma sistemlerinin de aralarında bulunduğu çok sayıda hedefe füze saldırısı düzenlendiği bildirildi. Ayrıca, ABD birliklerine ev sahipliği yapan Katar’daki El-Udeid Üssü’nün füze ve insansız hava araçlarıyla hedef alındığı aktarıldı.
06:32 | BAE hava sahası kapatıldı
İran’ın ABD üslerine ev sahipliği yapan ülkelere yönelik misilleme saldırıları, güvenlik endişelerini artırıyor. BAE Sivil Havacılık Otoritesi’nden yapılan açıklamada, ülke hava sahasının geçici olarak tamamen kapatıldığı bildirildi. Uygulamanın tedbir amaçlı hayata geçirildiği ve uçuş güvenliğini sağlamayı ve BAE topraklarını korumayı amaçladığı ifade edildi.
BAE Savunma Bakanlığı’ndan günün erken saatlerinde yapılan açıklamada, İran’dan yeni füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarının yapıldığı belirtilerek, önleme çalışmalarının sürdüğü aktarılmıştı.
06:16 | İran’dan yeni misilleme
İsrail ordusundan yapılan açıklamada, İran’dan füzelerin ateşlendiği ve İsrail hava savunma sistemlerinin bu füzeleri önlemeye çalıştığı bildirildi.
Füzelerin ateşlendiğine yönelik açıklamadan kısa bir süre sonra yeni bir duyuru yapılarak “saldırının önlendiği ve sığınaklardan çıkılabileceği” ifade edildi.
İsrail’in Kanal 12 televizyonu, İran’dan bu dalgada “az sayıda” füze ateşlendiğini ve bunların da İsrail semalarına ulaşmadan önlendiğini ileri sürdü
06:12 | Trump’tan yeni açıklamalar
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. Trump, İran’a yönelik saldırılar hakkında, “Bunu yapmasaydık, 3’üncü Dünya Savaşı’na dönüşecek bir nükleer savaş yaşanırdı” diyerek şunları söyledi:
Eğer İran’ın nükleer silaha sahip olması gerektiğini düşünüyorsanız, o zaman sizde bir sorun var, çünkü onlar bunu kullanacaktır. Tek soru, bunu elde ettikten bir saat içinde mi yoksa bir gün içinde mi kullanacaklarıdır. Sadece İsrail’i değil, tüm Ortadoğu’yu havaya uçururlar.
ABD Başkanı Donald Trump, “Bu savaşı bu hafta bitirebilir miyiz?” sorusuna, “Evet, tabii. Yakında biter. Fazla sürmez ve bittiğinde çok daha güvenli bir dünyamız olacak. Yakında bitecek” dedi.
Trump ayrıca İran’ın Dini Lideri Mücteba Hamaney’in ölmüş olabileceğini ifade etti.
06:01 | Bağdat’ta bir otele İHA isabet etti
Bağdat’ta bir otelin çatı katına İHA tarafından saldırıda bulundu.
05:47 | Bağdat’ta şiddetli patlamalar
Irak’ın başkenti Bağdat’ta art arda şiddetli patlama sesleri duyuldu. Bağdat’ta ABD Büyükelçiliğinin bulunduğu “Yeşil Bölge” yakınları başta olmak üzere birçok farklı bölgeden şiddetli patlama sesleri yükseldi.
05:31 | Abu Dabi’de petrol sahasında yangın
Abu Dabi’deki Şah Petrol Sahası’nda İHA saldırısı sonucu yangın çıktı
05:17 | Trump’tan Hürmüz uyarısı
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik açıklamalarda bulundu: “Balistik füze ateşleme miktarlarında yüzde 90 azaldı ve kaynakları tükeniyor. Çok fazla füzeleri yok, füzeleri üretim tesislerini de vurduk. Yalnızca bugün 3 tanesini vurduk. 100’den fazla gemilerini vurduk. Hark Adası’nda her şeyi yok ettik, sadece petrol borularını vurmadık. Bir kelimeme bakar yok edilmesi. Askeri kapasiteleri sıfıra yakın. Hürmüz Boğazı’nda 30 mayın döşeme gemisini ortadan kaldırdık. Saldırmaya devam ederlerse kötü olur. Körfezi kullanımda tutmak istiyoruz. Bir terörist bile suya bir şey koyup ateş açtığında tehdit oluşturacak, küçük bir alan. İran ekonomik silah olarak kullanmak istiyor, buna müsaade etmeyeceğiz. Ülkeleri biz koruduk, yardım istediğimizde gelmediler, bulaşmak istemiyoruz dediler. Bir sürü ülkenin ekonomisi Körfez’e dayanıyor, enerjilerinin yüzde 90 ila 95’ini bu Körfez’den alıyorlar. Bize mutlu bir şekilde yardım etmelerini bekliyoruz. Karşımızdaki düşman ve kağıttan kaplan. Çok kötü durumdalar, bitirdiğimiz zaman çok güzel olacak.”
05:06 | Rusya: ABD ve İsrail ‘yanılgı içinde’
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, ABD ve İsrail’in, İran’ı kısa sürede “tamamen boyunduruk altına alabileceklerini” düşünmeleri “yanılgı içinde” olduklarını gösterdiğini ve bu durumu anlamaları gerektiğini söyledi.
Tahran’ın “kendini savunduğunu” belirten Lavrov, ABD-İsrail’in İran’daki operasyonunu “nedensiz” olarak nitelendirdi.
Lavrov, Rusya’nın İran’da tüm tarafları derhal ateşkes konusunda anlaşmaya ve müzakere masasına geri dönmeye çağırdığını söyledi.
