Irk ayrımcılığı tartışmalarına neden olan tasarı, 48’e karşı 62 oyla yasalaştı
İsrail Meclisi (Knesset), Filistinli tutuklulara idam cezası getirilmesini öngören tartışmalı yasa tasarısını onayladı.
Uluslararası kamuoyunun tepkisine yol açan yasa tasarısı Knesset Genel Kurulu’nda yapılan oylamada 48’e karşı 62 oyla kabul edildi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da Filistinlilere idam cezası getirilmesini öngören yasa tasarısına lehte oy kullandı.
Oylamanın sonucu ise tasarıyı hazırlayan aşırı sağcı Yahudi Gücü Partisi milletvekili Limor Son Har-Melech tarafından duyuruldu. Son, oylama sırasında Demokratlar Partisi Milletvekili Gilad Kariv ile tasarıyı destekleyen aşırı sağcı milletvekilleri arasında sözlü atışma yaşandı.
Yasanın onaylanmasının ardından bazı İsrailli milletvekilleri, birbirlerini tebrik ederek, kutlama yaptı.
‘Hüküm saati geldi’
Filistinlilere karşı daha fazla şiddet, baskı ve bölgede daha saldırgan politika takip eden ve yasanın öncülerinden aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, oylama öncesi yaptığı konuşmada “hüküm saati geldi” ifadeleriyle tehditler savurdu. Ayrıca Ben-Gvir’in tasarının onaylanmasının ardından Meclis’te şampanya ile kutlama yaptı. Ben-Gvir’in oylamaya yakasında idam ipi şeklinde bir yaka iğnesi ile gelmesi de dikkat çekti.
Hak örgütü Adalah, Yüksek Mahkemeye başvuracak
İsrail’deki Arap Azınlıkları Hukuk Merkezi “Adalah”, Filistinlileri hedef alan ve İsrail Meclisi’nde (Knesset) onaylanan idam yasasına karşı İsrail Yüksek Mahkemesi’ne başvuruda bulunacaklarını açıkladı.
Adalah’tan yapılan açıklamada, Filistinlileri hedef alan idam yasanın “en fazla şiddet ve ayrımcılık içeren yasalardan biri” olarak İsrail hukuk sistemine girdiği kaydedildi.
“Bu yasa tasarısı, devlet tarafından onaylanmış bir infaz rejimi aracılığıyla özellikle Filistinlileri hedef almak üzere tasarlanmıştır.” ifadelerine yer verilen açıklamada, yasa tasarısındaki ayrımcılığa şu ifadelerle dikkat çekildi:
“Yasa, Filistinlilerin yargılandığı Batı Şeria askeri mahkemelerinde ölüm cezasını zorunlu kılıyor, yargı takdir yetkisini neredeyse tamamen ortadan kaldırıyor; asılarak gizli infazların yapılmasına izin veriyor ve ‘idam mahkumlarına’ neredeyse tam bir tecrit uyguluyor. Benzer suçları işleyen İsrailli Yahudi suçluları fiilen idam cezasından muaf tutuyor.”
Adalah Hukuk Direktörü Suhad Bishara, İsrail Meclisi’nin işgal altındaki bir nüfus için yasama yetkisi bulunmadığını belirterek İsrail iç hukukunun Batı Şeria’daki Filistinlilere uygulanmasının uluslararası hukukun açık bir ihlali olduğunu kaydetti.
Bishara, “Adalah, bu yasaya karşı acil bir mesele olarak Yüksek Mahkeme’ye başvuruda bulunacaktır.” ifadesini kullandı.
Filistin’den tepki
Filistin’den yapılan açıklamada, kararın Filistin halkına karşı işlenen bir savaş suçu olduğu ifade edildi.
Filistin Devlet Başkanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada, İsrail Meclisi’nin Filistinli tutuklulara idam cezası getirilmesini öngören tartışmalı yasa tasarısını onaylamasına tepki gösterildi. Açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
“Bu yasa, özellikle kişilerin korunmasını ve adil yargılanma güvencelerini içeren Dördüncü Cenevre Sözleşmesi başta olmak üzere uluslararası insancıl hukukun açık bir ihlali olduğu gibi Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşmeye de aykırıdır.”
Yasanın kapsamı ve Batı Şeria’daki durum
Onaylanan yasa, işgal altındaki Batı Şeria’da İsraillileri öldüren Filistinlilerin asılarak idam edilmesini öngörüyor. Batı Şeria; toprak gaspını sürdüren yasa dışı İsrailli yerleşimcilerin, Filistinlilere yönelik saldırılarına ve tehcir politikalarına sahne olmaya devam ediyor.
Birleşmiş Milletler: Yasa Apartheid rejimini pekiştirecek
Yasanın sadece Filistinlileri hedef alması uluslararası arenada sert tepkiyle karşılandı. Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Ofisi, yasanın acilen yürürlükten kaldırılması gerektiğini ifade ederek şu açıklamayı yaptı:
“İsrail, Mecliste kabul edilen ayrımcı idam cezası yasasını derhal yürürlükten kaldırmalıdır. Bu yasa, İsrail’in uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine aykırıdır. Öte yandan bu düzenleme, işgal altındaki Batı Şeria ve İsrail’deki Filistinlilere özel olarak uygulanacağı ve bu kişiler genellikle adil olmayan yargılamalar sonucunda mahkûm edildikleri için; İsrail’in ırk ayrımcılığını ve Apartheid yasağını daha da pekiştirecektir.”
Yasa ne getiriyor?
Onaylanan yasaya göre, cezanın infazı İsrail Cezaevi Servisi tarafından görevlendirilen gardiyanlar tarafından asılma yoluyla gerçekleştirilecek. İnfazı gerçekleştiren gardiyana kimlik gizliliği ve cezai dokunulmazlık tanınacak. İdama mahkum edilen kişiler ayrı bir gözaltı merkezine yerleştirilecek ve yetkili kişiler dışında kimse ziyaret edemeyecek, avukat görüşmeleri ise sadece görüntülü olacak.
Savcılığın talepte bulunmasına gerek kalmaksızın idam cezasının verilmesinin mümkün olacağı belirtilen tasarıda, idam cezası için oy birliği şartının aranmayacağı ve kararın basit çoğunlukla verileceği belirtildi. İsrail’in işgali altındaki Batı Şeria’da yaşayan Filistinlilerin tabi tutulduğu askeri mahkemelerin de idam cezası verebileceği, bu cezada Savunma Bakanı’nın yargı heyetine görüş bildirme hakkının tasarıda yer aldığı aktarıldı. İsrail işgali altındaki Filistinli tutuklulara ölüm cezası verilmesi halinde, af ve temyiz yolunun kapanacağının tasarıya eklendiği kaydedildi.
İsrail’de yargılanan tutuklular için idam cezası ömür boyu hapis cezasına çevrilebilecek. Onaylanan yasada, “İsrail’in varlığını inkar etme amacıyla bir İsrailli veya burada yaşayan birini öldürmek” idam cezasına çarptırmak için gerekçe gösterildi.
