İran’da son bir haftada farklı kentlerde gözaltılar, idamlar ve cezaevlerindeki uygulamalara ilişkin ihlallerin arttığı bildiriliyor. İnsan hakları kaynakları, özellikle tutukluların aileleriyle iletişim kuramaması ve zorla itiraf iddialarının öne çıktığını aktarıyor.
Jinha’da yer alan habere göre; Ahvaz, Meşhed, Reşt, Kirmanşan, Zahidan, Şiraz, Tahran, Bokan, Pîranşar, Urmiye ve Erdebil’in de aralarında bulunduğu birçok kentte son bir hafta içinde çok sayıda kişinin gözaltına alındığı veya idam edildi. İnsan hakları raporlarında, bazı idamların savaş atmosferi ve artan güvenlik uygulamaları içinde gerçekleştiği ifade ediliyor.
Kirmanşah’taki Dizelabad Cezaevi başta olmak üzere bazı cezaevlerinde mahpuslarla görüşlerin kesildiği, ailelerin uzun süredir yakınlarından haber alamadığı belirtiliyor. Telefon görüşmelerinin sıkı denetim altında olduğu ve güvenlik önlemlerinin artırıldığı aktarılıyor.
Şiraz ve İze’de gözaltına alınan bazı avukat ve insan hakları savunucularının durumuna ilişkin belirsizlik sürerken, kadın tutuklulara yönelik davaların da gündemde olduğu ifade ediliyor. Karçak Cezaevi’nde bazı kadın tutukluların protestolar sonrası ek hapis cezalarına çarptırıldığı bildiriliyor.
Zorla itiraf ve idam iddiaları
Tahran’da gözaltında bulunan bazı tutukluların idam riskiyle karşı karşıya olduğu, ailelerin ise zorla itiraf baskısı ve tehditlerle karşılaştığı öne sürülüyor. İnsan hakları kuruluşları bu uygulamaların artış gösterdiğini belirtiyor.
Bazı kentlerde idam edilen ya da cezaevinde yaşamını yitiren kişilerin ailelerinin cenazelere erişimde ve defin süreçlerinde kısıtlamalarla karşılaştığı ifade ediliyor. Ailelerin çoğu zaman yalnızca kısa bilgilendirmeler alabildiği aktarılıyor.
Rojhilat kentleri ile Beluç ve Arap bölgelerinde gözaltıların yanı sıra kefalet ve yargı süreçlerinin aileler üzerinde ekonomik baskı yarattığı belirtiliyor. Bazı durumlarda yüksek kefalet taleplerinin serbest bırakmaları zorlaştırdığı ifade ediliyor.
Çocukların da gözaltına alındığı iddiası
Bazı bölgelerde 15-17 yaş arası çocukların gözaltına alındığı ve ıslah evlerine gönderildiği yönünde bilgiler paylaşılıyor. İnsan hakları örgütleri, bu durumun çocuk hakları açısından endişe verici olduğunu belirtiyor.
İnsan hakları kuruluşları, gözaltıların artışı, internet kısıtlamaları ve güvenlik politikalarının yoğunlaşmasının, hem idam uygulamalarını hem de cezaevlerindeki ihlalleri artırdığı uyarısında bulunuyor.
Werişe Muradi’den idam mesajı: Hiçbir ölüm alışkanlığa dönüşmemeli
