İktidarı döneminde 25’inci defa resmi ziyaret için Çin’e giden Rusya lideri Putin’i havalimanında Dışişleri Bakanı Wang Yi karşıladı.
Putin daha sonra Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile birlikte Tiananmen meydanındaki resmi karşılama törenine katıldı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Pekin temaslarının hemen ardından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Çin Devlet Başkanı Şi Cingping bir araya geldi. İki lider, Batı’ya dikkat çeken mesajlar verirken, “daha adil ve eşitlikçi” yeni bir küresel düzen çağrısında bulundu.
Pekin’deki Halk Büyük Salonu’nda gerçekleştirilen görüşme öncesinde konuşan Putin, Rusya ile Çin arasındaki ilişkilerin “benzeri görülmemiş derecede yüksek bir seviyeye” ulaştığını söyledi.
Şi Cingping’i “sevgili dost” diye nitelendiren Putin, Çin atasözünden alıntı yaparak, “Dostlar bir gün birbirini görmemişse, sanki üç sonbahar geçmiş gibi gelir” ifadelerini kullandı.
’25 yılda 30 kat arttı ‘
Fujian Salonu’nda düzenlenen müzakerelerin açılışında konuşan Putin, Moskova ile Pekin arasındaki ortaklığın artık “bir iş birliği modeli” haline geldiğini belirtti. İki ülke arasındaki ticaret hacminin son 25 yılda 30 kattan fazla arttığını vurgulayan Putin, enerji alanındaki iş birliğine de dikkat çekti.
Putin, “Orta Doğu’daki kriz ortamında Rusya güvenilir bir kaynak tedarikçisi rolünü sürdürmeye devam ederken, Çin de bu kaynakların sorumlu bir tüketicisi olmaya devam ediyor” dedi.
Rusya’ya davet
Rus lider ayrıca, Kasım ayında Çin’in Shenzhen kentinde düzenlenecek 2026 APEC Zirvesi’ne katılma niyetini yinelediğini açıklarken Şi’yi gelecek yıl Rusya’ya davet etti.
Moskova ile Pekin’in “kültürel ve medeniyet çeşitliliğini” savunmaya devam ettiğini söyleyen Putin, devletlerin egemen kalkınma yollarına saygı gösterilmesi gerektiğini ifade etti.
‘Her geçen gün derinleşiyor’
Şi ise görüşme öncesi konuşmasında, Rusya ile “uzun vadeli stratejik iş birliğinin” artırılması çağrısında bulundu. Çin devlet haber ajansı Xinhua’ya göre Şi, mevcut uluslararası ortamın “karmaşık ve istikrarsız” hale geldiğini, “tek taraflı hegemonyanın” yükselişte olduğunu söyledi.
Buna rağmen barış, kalkınma ve iş birliğinin dünya genelinde en büyük ortak beklenti olmayı sürdürdüğünü belirten Şi, Çin ile Rusya’nın “daha adil ve eşitlikçi” bir küresel yönetim sistemi kurulmasına katkı sağlaması gerektiğini ifade etti.
‘Ortak hareket ediyoruz’
Şi, siyasi güvenin artması, stratejik koordinasyonun güçlenmesi ve farklı sektörlerde iş birliklerinin genişlemesi sayesinde Çin-Rusya ilişkilerinin her geçen gün daha da derinleştiğini söyledi. İki ülkenin uluslararası adalet ve hakkaniyetin korunması için ortak hareket ettiğini de sözlerine ekledi.
Ne olmuştu?
Putin’in Çin ziyareti, ABD Başkanı Donald Trump’ın Şi Cingping ile gerçekleştirdiği üç günlük zirvenin hemen ardından geldi. Salı günü başlayan iki günlük ziyaret ayrıca, Çin ile Rusya arasında 2001 yılında imzalanan İyi Komşuluk ve Dostane İşbirliği Anlaşması’nın 25. yılına denk geldi.
Dönemin Çin Devlet Başkanı Jiang Zemin ile Vladimir Putin tarafından imzalanan anlaşmanın süresi de Çarşamba günü resmen uzatıldı.
‘Kimseye karşı ittifak yok’
Ziyaret öncesi Çin halkına hitaben video mesaj paylaşan Rusya lideri, “Yakın stratejik ilişkimiz, küresel düzeyde büyük ve istikrar sağlayıcı bir rol oynamaktadır. Kimseye karşı ittifak kurmadan, barış ve evrensel refah arayışındayız” dedi. Pekin’i bir kez daha ziyaret etmekten mutluluk duyduğunu dile getiren Putin, düzenli karşılıklı ziyaretlerin ve üst düzey Rus-Çin görüşmelerinin iki ülke arasındaki ilişkileri geliştirmek ve sınırsız potansiyellerini ortaya çıkarmak için ortak çabaların önemli bir parçası olduğunu vurguladı.
25 yıl önce Rusya ve Çin’in İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması imzaladığını hatırlatan Putin, “Bugün, Rus-Çin ilişkileri gerçekten eşi benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaştı.” değerlendirmesini yaptı. Bu, Putin’in iktidarı döneminde Çin’e yaptığı 25İnci ziyaret. Rus lider, en son Eylül 2025’te Pekin’i ziyaret etmiş, İkinci Dünya Savaşı’nın bitişinin 80’inci yılı dolayısıyla düzenlenen askeri geçit törenine katılmıştı.
Çin-Rusya işbirliği
Ekonomik işbirliği konuları ile stratejik ilişkilerin odakta olacağı ziyarette iki ülke arasında yaklaşık 40 işbirliği belgesinin imzalanması bekleniyor. Son yıllarda Çin ile ABD arasında artan rekabet ve jeopolitik gerilimler, Ukrayna’daki savaş nedeniyle ABD ve müttefikleri karşısında benzer meydan okumalarla karşı karşıya bulunan Rusya ile Çin’i yakınlaştırdı. Pekin, Ukrayna’daki savaş nedeniyle Batı’nın yaptırımlarının hedefindeki Moskova ile başta enerji olmak üzere ekonomik ilişkilerini geliştirdi. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2023 ve 2024 yıllarında 240 milyar doları aşarken Rusya’nın ihraç ettiği ham petrol ve doğal gazın yaklaşık yarısı Çin tarafından satın alındı. İran’daki savaşın Hürmüz Boğazı’ndan enerji akışında sebep olduğu kesinti de Çin’in petrol ve doğal gaz tedariki açısından Rusya’yı daha da önemli hale getirdi.
