İsrail’de Parlamento’nun (Knesset) feshedilmesine yönelik yasa tasarısı ön oylamadan geçti. Başbakan Benyamin Netanyahu liderliğindeki koalisyon hükümetinin sunduğu tasarı, 120 sandalyeli Knesset Genel Kurulu’nda yapılan ön oylamada 110 milletvekilinin desteğini aldı. Oylamada ret ya da çekimser oy kullanılmadı.
İsrail basını ve uluslararası ajansların değerlendirmelerine göre, tasarının nihai oylamalardan da geçmesi halinde ülkede genel seçim takvimi öne çekilebilir.
İsrail’de son genel seçim Kasım 2022’de yapılmıştı. Mevcut takvime göre bir sonraki seçimin en geç 27 Ekim’de düzenlenmesi öngörülüyor.
Tasarıda seçim tarihine ilişkin net bir takvim yer almazken, teklifin yasalaşmasının ardından en az üç ay içinde seçim tarihinin belirlenmesi gerektiği ifade edildi.
Knesset’in feshi süreci nasıl işleyecek?
Tasarı önce Knesset komisyonuna gönderilecek ve burada seçim tarihi belirlenecek. Ardından teklif, nihai onay için yeniden Meclis gündemine gelecek.
Sürecin tamamlanabilmesi için tasarının üç ayrı oylamadan geçmesi ve son oylamada en az 61 milletvekilinin desteğini alması gerekiyor.
İsrail’deki siyasi yorumcuların bir bölümü seçimin eylül ayının ilk yarısında yapılabileceğini öngörürken, bazı değerlendirmelerde sürecin ekim sonuna kadar uzayabileceği belirtiliyor.
Erken seçim tartışmasının merkezinde askerlik muafiyeti var
Meclis’in feshi tartışmalarının temel nedenlerinden biri, ultra-Ortodoks Yahudilerin (Haredi) zorunlu askerlikten muaf tutulmasına ilişkin düzenleme konusunda hükümetin adım atmaması oldu.
Koalisyonun ortaklarından Haredi Degel HaTorah (Tevrat Sancağı) Partisi’nin lideri Haham Dov Lando, Başbakan Netanyahu’nun yasa konusunda verdiği sözleri yerine getirmediğini savundu.
Lando’nun, partisinin milletvekillerine gönderdiği mektupla Knesset’in feshi için harekete geçilmesi talimatı verdiği belirtildi.
Muhalefet Netanyahu’ya karşı ittifak arayışında
Muhalefet partileri de Netanyahu liderliğindeki sağ koalisyon hükümetine yönelik baskıyı artırmış durumda. Eski başbakanlar Naftali Bennett ile Yair Lapid’in bu yıl yapılabilecek bir seçim için ittifak arayışına girdiği ifade ediliyor.
Kamuoyu yoklamaları, Bennett ve Lapid eksenli muhalefet blokunun Netanyahu’nun liderliğini yaptığı Likud Partisi ile başa baş bir yarış içinde olduğunu gösteriyor. Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eizenkot’un da siyasi desteğini artıran isimler arasında yer aldığı belirtiliyor.
Ancak anketler, Netanyahu’nun mevcut koalisyonunun parlamentoda çoğunluğu kaybettiğine işaret etse de, muhalefetin istikrarlı bir hükümet formülü oluşturamaması halinde Netanyahu’nun geçici olarak görevini sürdürme ihtimali gündemde kalmayı sürdürüyor.
Netanyahu’nun yolsuzluk davası da sürüyor
Öte yandan Netanyahu hakkında yaklaşık altı yıldır devam eden yolsuzluk davası da İsrail siyasetindeki belirsizlik başlıklarından biri olmaya devam ediyor.
İsrail Cumhurbaşkanı İzak Herzog’un arabuluculuğunda bir uzlaşma ihtimali zaman zaman gündeme gelirken, olası bir anlaşma kapsamında 76 yaşındaki Netanyahu’nun aktif siyaseti bırakabileceği yönünde değerlendirmeler yapılıyor. Ancak Netanyahu’nun böyle bir seçeneği kabul edip etmeyeceği belirsizliğini koruyor.
