Afganistan’da ekonomik kriz her geçen gün derinleşiyor. Birçok bölgede yurttaşlar temel gıdaya, sağlık hizmetlerine ve temiz suya erişemiyor. Bu krizden en çok etkilenen kesim ise Afganistanlı kadınlar ve çocuklar oluyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Dünya Bankası verilerine göre, 15-49 yaş arası Afgan kadınlar arasında anemi oranı yüzde 45,4’e ulaştı. Aynı yaş grubundaki hamile olmayan kadınlar arasında ise bu oran yüzde 46,9 olarak bildirildi. Afganistan Kadın Haber Ajansının (AWNA) yayımladığı verilere göre, ülkede kadınların yüzde 60’ı yetersiz besleniyor ve birçok kadın günde sadece tek öğün yemek yiyebiliyor.
‘Okuldayken alabildiğim ilaçlara artık erişemiyorum’
Uzun zamandır anemiyle mücadele ettiğini söyleyen Somayeh, okula gidebildiği dönemde her hafta düzenli olarak demir hapı aldığını ancak kız çocuklarının eğitimden menedilmesinin ardından bu desteğin kesildiğini belirtti. Anemi ve demir eksikliği nedeniyle ciddi sağlık sorunları yaşadığını ifade eden Somayeh, günün büyük bölümünde yorgunluk, baş dönmesi ve enerji kaybı çektiğini, bu durumun günlük aktivitelerini bile engelleyecek boyuta ulaştığını söyledi.
Gerekli ilaçlara erişemediğini vurgulayan Somayeh, “Demir ve folik asit takviyesi almak için evimizin yakınındaki sağlık merkezine defalarca gittim ama her seferinde elim boş döndüm. Sağlık merkezi çalışanları bana merkezde ilaç kalmadığını söyledi” dedi.
‘Günde sadece tek öğün yemek yiyebiliyoruz’
Ekonomik imkânsızlıklar nedeniyle günde tek öğün yemek yiyebildiklerini dile getiren Fatima, eşinin gündelik işlerden çok az gelir elde ettiğini belirtti. Fatima, yaşadıklarını şu sözlerle anlattı:
“Biz yoksul bir aileyiz. Yemek zamanı geldiğinde çocuklarıma günde sadece bir kez yemek pişirebiliyorum. Uzun zamandır evimize sebze ve meyve girmedi. Çocuklarımı anne sütüyle beslemeye çalışıyorum ancak hem benim hem de çocuklarımın sağlığı çok kötü durumda. Yetersiz beslenme nedeniyle hepimiz birçok sağlık sorunu yaşıyoruz.”
Kabil’de yaşayan ve anemi nedeniyle kendini sürekli yorgun ve bitkin hissettiğini söyleyen Maryam ise rutin ev işlerini bile yapamaz hâle geldiğini ve çocuklarıyla eskisi gibi ilgilenemediğini ifade etti. Doktora gittikten sonra yaşadığı kas güçsüzlüğü ve erken yorgunluk gibi semptomların anemiden kaynaklandığını öğrendiğini belirten Maryam, “Dengeli beslenemiyoruz. Meyve, sebze ve et dahil olmak üzere besleyici gıdalara her zaman erişemiyoruz. Anemi hastasıyım, gözlerimin altında koyu halkalar oluştu. Çoğu zaman ellerimde ve ayaklarımda derman kalmıyor, hiçbir şey yapamıyorum” ifadelerini kullandı. (MA)
