Gençlik Örgütleri Forumu (GoFor) ile Hakikat Adalet Hafıza Merkezi’nin hazırladığı “Gençlerin Gözünden Müzakere Süreci: Duygular, Deneyimler ve Beklentiler” başlıklı araştırma, Türkiye’de gençlerin müzakere sürecine ilişkin yaklaşımını değerlendirdi.
Araştırmaya göre gençlerin yüzde 50,7’si müzakere sürecini desteklerken, yüzde 49,3’ü desteklemiyor.
Raporda, gençlerin barışa destek vermesine rağmen sürecin dışında bırakıldığını düşündüğü vurgulandı. Gençler, sürece katılımın önündeki en büyük engellerin siyasetçilerin kendilerini dinlememesi ve damgalanma korkusu olduğunu söylüyor.
47 il ve 255 ilçede, 18-35 yaş aralığındaki 1741 gençle gerçekleştirilen araştırma, müzakere sürecine ilişkin değerlendirmelerin yanı sıra gençlerin demokrasi, adalet, ifade özgürlüğü ve toplumsal barış konularındaki beklentilerini de ortaya koydu.
Gençlerin gündeminde ekonomi ve adalet var
Araştırmaya göre gençlerin yüzde 70,1’i Türkiye’nin gidişatını kötü buluyor. Katılımcılara göre ülkenin en önemli sorunları ekonomi ve işsizlik (yüzde 34,1) ile hukuk ve adalet (yüzde 33,1).
Güvenlik ve “terör” ise yalnızca yüzde 1,9 ile en az öncelik verilen sorunlar arasında yer aldı.
Raporda, kamuoyunda güvenlik merkezli yürütülen tartışmaların aksine gençlerin gündemini ekonomik kriz ve adalet sorunlarının belirlediği değerlendirmesi yapıldı.
Yargıya güven zayıf
Araştırma, gençlerin devlet kurumlarına duyduğu güvenin de düşük olduğunu gösterdi.
Katılımcıların yüzde 68,7’si yargıya güvenmediğini ifade etti. Gençlerin yüzde 53,3’ü ise ülkenin gidişatını değiştirebilecek bir etkiye sahip olmadığını düşündüğünü söyledi.
Sosyal medyada konuşmaya çekiniyorlar
Araştırmaya göre gençlerin ifade özgürlüğüne ilişkin kaygıları da dikkat çekici düzeyde.
Her 10 gençten 7’si sosyal medyada siyasi görüşlerini paylaşırken tedirgin olduğunu belirtirken, yaklaşık her iki gençten biri büyüdüğü evde siyaset konuşulurken dikkatli davranıldığını ya da sessiz kalındığını ifade etti.
Rapor, bu bulguların gençler arasında otosansürün yaygınlaştığına işaret ettiğini ortaya koyuyor.
Siyasetçilerin kendilerini dinlemediğini söylüyorlar
Araştırmada gençlerin yalnızca yüzde 35,8’i müzakere sürecine dahil edildiğini düşündüğünü belirtildi.
Buna karşın sürece destek oranının yüzde 50’nin üzerinde olması, raporda “Destekliyorum ama dışındayım” duygusu olarak tanımlandı.
Gençler, sürece katılımın önündeki en büyük engellerin siyasetçilerin kendilerini dinlememesi ve damgalanma korkusu olduğunu ifade etti.
Barış mümkün ama demokratikleşme şart
Rapora göre gençlerin yüzde 70,7’si Türkiye’de toplumsal barışın mümkün olduğuna inanıyor. Katılımcıların ezici çoğunluğu ise hukuk devletinin güçlendirilmesi, bireysel özgürlüklerin korunması, eşit vatandaşlık, ekonomik adalet ve geçmişle yüzleşmeyi toplumsal barışın temel koşulları arasında görüyor.
Bu başlıklarda destek oranları yüzde 85’in üzerine çıkıyor.
“Kürt meselesi” tanımına farklı yaklaşım
Araştırmada gençlerin yüzde 62,2’si “Türkiye’de bir Kürt meselesi olduğunu söylemek doğru değil” görüşünü dile getirdi.
Ancak rapor, bu sonucun doğrudan inkar olarak okunamayacağını, “Kürt meselesi” kavramına yönelik dilsel ve siyasal yaklaşımların bu yanıtlarda etkili olabileceğini belirtiyor. Gençlerin önemli bir bölümü meseleyi eşit haklar ve vatandaşlık perspektifinden değerlendirdiğini ifade etti.
Araştırmanın genel değerlendirmesinde, gençlerin çatışmasızlık ve toplumsal barış fikrine güçlü destek verdiği; ancak demokratikleşme, hukuk ve karar alma süreçlerine katılım konularında ciddi beklentiler taşıdığı vurgulandı.
Rapor, müzakere sürecinin başarısı açısından gençlerin yalnızca sürecin muhatabı değil, aynı zamanda aktif öznesi haline gelmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
