İran Dışişleri Bakanı Seyyid Abbas Arakçi ve beraberindeki heyet bir dizi ziyaret gerçekleştirmek için Irak’a gitti. Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin ve Arakçi görüşme sonrasında ortak basın açıklaması yaptı.
Irak ve İran’ın tarihi ilişkileri olduğunu söyleyen Hüseyin, “İran, Irak’ın komşu ülkesidir ve bu ülkenin saldırıya uğramış olması üzüntü vericidir. Biz savaşa ve herhangi bir ülkeye yönelik saldırıya karşıyız. Ne yazık ki süreç savaşa dönüştü ve bugünkü noktaya gelindi” ifadelerini kullandı. Hüseyin, Arakçi ile gerçekleştirdiği görüşmede birçok konuyu ele aldıklarını belirterek İran ile sürekli temas hâlinde olduklarını, Arakçi’nin kendilerini gelişmeler hakkında bilgilendirdiğini ve İsviçre’deki müzakereler ile varılan mutabakatlara ilişkin bilgi verdiğini söyledi. Hüseyin, ikili ilişkilerin de görüşüldüğünü belirterek Irak’ın petrol ihracatında ciddi sıkıntılar yaşadığını, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının da bu sorunların nedenlerinden biri olduğunu ve bunun Irak ekonomisi üzerinde derin etkiler yarattığını ifade etti. Tarafların mutabakatlarının uygulanmasının önemine vurgu yaptıklarını söyledi.
Körfez ülkeleri toplanacak
Bölgesel savaşın sona ermesi gerektiğini söyleyen Hüseyin, bunun yalnızca tek bir ülkeye değil tüm bölgeye zarar verdiğini ifade etti. Bölgesel güvenlik için yeni bir mekanizma önerdiklerini dile getiren Hüseyin, İran ve Irak’ın da katılımıyla Körfez kıyısındaki sekiz ülkenin bir araya geleceği bir zirve düzenlenmesini teklif ettiklerini ve Irak’ın böyle bir toplantıya ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu söyledi. Ekonomik ilişkiler ve bölgesel güvenlik konularının bu toplantıda ele alınabileceğini belirten Hüseyin, “Bölgenin güvenliği, bölge halkları ve devletleri tarafından sağlanmalıdır.” dedi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise Bağdat’taki ortak basın toplantısında, ziyaretinin ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından gerçekleştirdiği ilk yurt dışı ziyareti olduğunu ifade etti. Ziyaretinin ilk amacının Irak hükümeti ve halkına desteklerinden dolayı teşekkür etmek olduğunu söyleyen Arakçi, Irak yönetiminin saldırıları kınayan tutumunu takdir ettiklerini ve Irak halkından gördükleri desteğin İran halkı için moral kaynağı olduğunu belirtti. İkinci amacının, Başbakan Ali ez-Zeydi liderliğinde kurulan yeni Irak hükümetini kutlamak olduğunu belirten Arakçi, İran’ın Irak ile stratejik ilişkilerini tüm alanlarda sürdürmeye hazır olduğunu söyledi.
Hürmüz Boğazı 30 gün içinde savaş öncesi duruma dönecek
Arakçi ayrıca siyasi, ekonomik ve güvenlik alanlarındaki ilişkilerin de gözden geçirileceğini; Iraklı mevkidaşını savaş, İran-ABD mutabakat zaptı, Hürmüz Boğazı ve Lübnan’daki son gelişmeler hakkında bilgilendirdiğini söyledi.
Arakçi, İran ile ABD arasında imzalandığını belirttiği mutabakat zaptına göre Hürmüz Boğazı’nın İran’ın belirlediği yönetim çerçevesinde 30 gün içinde savaş öncesi işleyişine döneceğini ve bu konuda hiçbir ülke ya da uluslararası kuruluşun sorumluluğu bulunmadığını dile aldı. Arakçi, “Yeni düzenlemeler yapılmasına yönelik her türlü girişim ve müdahale yalnızca durumu daha karmaşık hâle getirir ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını geciktirir.” dedi. Uluslararası topluma seslenen Arakçi, İran’ın Hürmüz Boğazı’na ilişkin uygulamalarına müdahale edilmemesini istedi. Ayrıca mutabakat uyarınca Lübnan da dâhil olmak üzere tüm cephelerde savaşın sona ermesi gerektiğini belirterek İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının devam etmesinden duyduğu üzüntüyü dile getirdi.
Güvenlik için yeni çerçeve
Arakçi, İsrail’in Lübnan’daki saldırılarının durdurulmasının ABD hükümetinin sorumluluğunda olduğunu ve işgal edilen bölgelerden çekilmenin de mutabakat metninde yer aldığını ifade etti. Basın toplantısının sonunda bölgesel güvenlik düzenlemelerinin de ele alındığını belirten Arakçi, bölgenin güvenliğinin bölge dışı aktörlerin yer almadığı yeni bir çerçeveye oturtulması gerektiğini; Irak’ın, Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri ile İran ve Irak’ın katılımıyla “6+2” formatında bir toplantı düzenlenmesi önerisini memnuniyetle karşıladıklarını da sözlerine ekledi. (MA)
