Washington ve Tahran yaptıkları açıklamalarla Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün kendilerinde olduğunu öne sürerken, Ortadoğu genelinde hafta sonu boyunca yaşanan karşılıklı saldırılar savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik girişimleri tehlikeye attı.
İran’ın Pazar günü Umman açıklarındaki bir konteyner gemisini vurmasıyla başlayan saldırılar, savaştan önce küresel ham petrol ve doğal gaz ticaretinin beşte birinin geçtiği Boğaz’ın, müzakerelerde kilit sorun olmaya devam ettiğini bir kez daha gözler önüne serdi.
İsfahana düzenlenen saldırıda 1 kişi hayatını kaybetti
İranlı Öğrenciler Haber Ajansı’na (ISNA) göre, İsfahan Vali Yardımcısı Ekber Salihi, ABD’nin sabaha karşı düzenlediği saldırıda İsfahan’a bağlı Nain ilçesinde 1 kişinin öldüğünü, 7 kişinin de yaralandığını belirtti.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere yönelik “saldırma kapasitesini zayıflatmak” amacıyla gece yarısından sonra yeni saldırılar başlattığını duyurmuştu. Bu açıklamanın ardından İran’ın Bender Abbas, Sirik ve Cask kentleri ile Keşm Adası’nda patlama sesleri duyulduğu kaydedilmişti.
İran’da Hamaney suikastının sorumlularının cezalandırılması çağrısı
İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Ali Bakıri Keni, ülkenin eski lideri Ali Hamaney’e yönelik suikastın azmettiricileri ve faillerinin cezalandırılmasının İran halkının hakkı olduğunu söyledi. Tesnim Haber Ajansına göre Keni, Hamaney suikastında yer alan ve son saldırılarda İran vatandaşlarını hedef alan kişilerin yargılanması gerektiğini ifade etti.
ABD’nin Umman’daki üssü isabet aldı
Uydu görüntüsü analiz şirketi Soar Atlas tarafından paylaşılan görüntüler, Ürdün’ün başkenti Amman’ın yaklaşık 100 kilometre kuzeydoğusundaki Mefrat bölgesinde, Safavi kasabası yakınlarında bulunan üssün İran tarafından düzenlenen füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırısında doğrudan isabet aldığını ortaya koydu.
Paylaşılan görüntülerde, ABD ordusu tarafından da kullanılan Prens Hasan Hava Üssü’nde bir hangarın yıkıldığı ve uçuş pistinde doğrudan isabet noktalarının oluştuğu görüldü. Görüntülerde ayrıca, üssün stratejik noktalarında meydana gelen tahribat ve pist üzerindeki doğrudan vurulma noktası açıkça seçilebiliyor.
İran ABD’yi anlaşmayı ihlal etmekle suçladı
İran Dışişleri Bakanlığı, ülkeye yönelik ABD saldırıları hakkında bildiri yayımladı. Bildiride, ABD saldırılarının Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’na aykırı olduğu ve bölgede gerilimin azaltılmasına yönelik çabaları baltaladığı belirtilerek, son 24 saatte yapılan saldırıların şiddetle kınandığı ifade edildi.
ABD’nin İran’da hedef aldığı noktaların sivil bölgeler ve yerler olduğu, dolayısıyla ABD’nin savaş suçu işlediği ifade edilen bildiride, Washington’un mutabakat zaptını bütünüyle ihlal ettiği belirtildi. Bildiride, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda gerekli düzenlemelerin yapılması sürecine müdahil olduğu ve boğazda güvensizlik meydana getirdiği kaydedildi.
Bildiride ayrıca, komşu ülkelerin uluslararası hukuk uyarınca topraklarının saldırgan taraflar tarafından İran’a yönelik askeri saldırı gerçekleştirmek amacıyla kullanılmasını engellemekle yükümlü bulunduğu ve İran’a yönelik saldırıların çıkış kaynağına yapılacak misillemelerin meşru müdafaa kapsamında olduğu ifadesine yer verildi.
Huzistan’a saldırıda 1 kişi öldü
İran’ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı’nın bildirdiğine göre, Huzistan Vali Yardımcısı Veliyullah Hayati, ABD’nin sabaha karşı düzenlediği saldırıda kullanılan mühimmatlardan birinin Mahşehr’deki tarımsal su pompa istasyonuna isabet ettiğini, saldırıda 1 güvenlik mensubunun hayatını kaybettiğini ve 4 kişinin yaralandığını söyledi.
ABD’nin saldırılara gece saatlerinde başladığına işaret eden Hayati, Mahşehr’in çeşitli bölgelerinde saldırının etkilerine ilişkin inceleme çalışmalarının sürdüğünü kaydetti.
Devrim Muhafızlarından Hürmüz açıklaması
Fars Haber Ajansı, İran Devrim Muhafızları Odusundan yapılan açıklamayı yayımladı. Açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın deniz trafiğine yeniden açılmasının tek şartının, ABD ordusunun boğazdaki müdahalelerine son vermesi ve kıyı devletlerinin kendi kara suları üzerindeki egemenliğine saygı göstermesi olduğu belirtildi.
Açıklamada ayrıca, ABD saldırılarına misillemenin 5’inci aşaması kapsamında, Bahreyn’in Cüfeyr bölgesindeki ABD ordusuna ait tesis ve altyapının, Umman’daki FPS uzun menzilli hava radarı ile deniz hedef tespit radarının, füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef alınarak imha edildiği öne sürüldü. Söz konusu açıklamada, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki müdahalelerinin sürmesi halinde, küresel petrol ve doğal gaz piyasalarını etkileyecek daha büyük gelişmelerin yaşanabileceği uyarısında bulunuldu.
İran: ABD yükümlülüklerini ihlal ettiği sürece biz de mutabakatı uygulamayacağız
İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi, başkent Tahran’da düzenlediği haftalık basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı.
İran’ın hiçbir zaman taahhütlerini ihlal etme konusunda öncü olmadığını savunan Bekayi, “Şüphesiz mutabakat bir kriz sürecine girmiştir. Bu anlaşma çerçevesinde sürekli olarak ihlallerde bulunan taraf ABD’dir. Karşı taraf yükümlülüklerini ihlal ettiği sürece biz de mutabakatı uygulamayacağız.” ifadelerini kullandı.
Bekayi, Umman’ın başkenti Maskat’ta Hürmüz Boğazı’ndan geçiş düzenlemeleri için Ummanlı heyetle bir araya geldiklerini ve bir mekanizma oluşturmaya çalıştıklarını ancak ABD’nin Umman üzerindeki baskısı nedeniyle bir sonuca ulaşamadıklarını söyledi.
Hürmüz Boğazı meselesinde İran’ın tutumunun oldukça net olduğunu belirten Bekayi, şöyle konuştu:
“Bu konudaki sorumluluklarımız nettir. Hürmüz Boğazı’nın İran’ın ulusal güvenliğini tehdit eden bir alana dönüşmesine müsaade etmeyeceğimizi vurguladık. Burada güvenli seyri sefer için samimi şekilde çaba harcadık.
Ancak ABD bazı bölge ülkelerinin desteği ile paralel rota oluşturmaya çalıştı ve bu durumun sonucunda bölgedeki deniz taşımacılığının güvenliğini tehlikeye attılar. Çünkü bu gemilerin bir çoğunun takip sistemlerini kapatmaya zorladılar. Bu girişim hem çarpışma riskini hem de çevresel sorunların ortaya çıkma ihtimalini artırmakta.”
Bekayi, bölgede gerilimin azaltılması için arabulucu ülkelerin çabalarının sürdüğünü, Katar, Pakistan ve Umman ile irtibat halinde olduklarını dile getirdi.
Ulusal güvenliklerini ve toprak bütünlüklerini korumak için gerekli önlemleri alacaklarını belirten Bekayi, “Son günlerde yaşananların sorumluluğu ABD’dedir.” dedi.
Bekayi ayrıca, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda gemilere refakat ettiği iddiasının, Washington yönetiminin bölgedeki güvenliği tehlikeye atmayı sürdürme niyetinde olduğunu gösterdiğini öne sürdü.
ABD’nin, İran’ın müzakere talebinde bulunduğu yönündeki iddialarına da değinen Bekayi, bu iddiaların psikolojik savaşın bir parçası olduğunu ve ülkesinin kendi çıkarlarına odaklandığını söyledi.
Bekayi son olarak, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının (UAEA) İran’a yönelik saldırılarda zarar gören nükleer santrallere erişimini kabul etmeyeceklerini kaydetti.
Bender Abbas kenti ve Keşm Adası’nda patlama
